I SA/Gl 1095/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-02-14

Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Wojciech Gapiński, Teresa Randak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego, jeśli odwołanie zostało złożone dzień po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał uzasadnienia braku winy?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ odwołanie zostało złożone po terminie, a strona nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu. Organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu, jeśli zostało ono przekroczone, nawet nieznacznie, a stwierdzenie to nie zależy od jego uznania.
Stan faktyczny
Skarżący nie wniósł odwołania od decyzji Wójta Gminy M. ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w terminie. Decyzja została doręczona skarżącemu 15 marca 2016 r., a odwołanie zostało nadane pocztą 30 marca 2016 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednak nie uzupełnił go o dokumentację uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński (spr.), Teresa Randak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej – Kolegium), działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. - dalej o.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy M. (dalej – organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia Z. W. (dalej – skarżący) wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie 354 zł. Wspomnianą decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r. wysłano na adres skarżącego, tj. ul. [...], [...] M.. Została ona odebrana osobiście przez adresata w dniu 15 marca 2016 r. Pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 30 marca 2016 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., składając równocześnie odwołanie od w/w rozstrzygnięcia. Wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał informacji, o których mowa w art. 162 o.p. W dniu [...] r. do Kolegium wpłynęło pismo skarżącego, w którym kwestionuje on prawidłowość decyzji organu I instancji. Następnie pismem z dnia 22 kwietnia 2016 r. Kolegium zwróciło się do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu o dokumentację, która uprawdopodobni, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Odpowiadając na wezwanie, skarżący podniósł, iż sądem własnym odrzuca wezwanie z dnia 22 kwietnia 2016 r., gdyż nie może od wielu lat doprosić się od żadnego organu samorządu województwa, w tym Urzędu Gminy M., wydania jakiegokolwiek prawdziwego orzeczenia, uchwały. Skarżący nie wskazał w nim jednak okoliczności mogących świadczyć o braku jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Kolegium: – postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...], – postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...]. Kolegium, uzasadniając postanowienie z dnia 22 czerwca 2016 r., wskazało, że zgodnie z art. 223 § 2 o.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że warunkiem skuteczności odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Dalej Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w formie postanowienia. Jednocześnie treść tego przepisu wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Kolegium następnie wskazało, że decyzja Wójta Gminy M. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 została doręczona podatnikowi w dniu 15 marca 2016 r., co potwierdza jego własnoręczny czytelny podpis. Stosownie do postanowień art. 12 § 1 o.p. - jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zatem bieg czternastodniowego terminu do wniesienia terminu rozpoczął się w dniu 16 marca 2016 r. i upłynął w dniu 29 marca 2016 r. Kolegium podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie strona złożyła odwołanie w dniu [...] r., tj. po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, spełnione zostały przesłanki, określone w art. 228 § 1 pkt 2 o.p., do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. nr [...] strona wyraziła swą dezaprobatę dla wydanego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] r. nr [...]. Pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym to etap badania formalnego. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Mając na uwadze treść art. 228 § 1 o.p., organ odwoławczy ocenia, czy: 1) odwołanie jest dopuszczalne, 2) odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, 3) odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 o.p. W sprawach tych wydawane jest postanowienie, które jest ostateczne (art. 228 § 2 o.p.). Jak wynika z powyższego przepisu jednym z elementów podlegających wstępnej kontroli organu jest termin złożenia środka odwoławczego. Oceniając tą przesłankę, organ musi uwzględnić przepisy dotyczące doręczenia decyzji przez organ I instancji, prawidłowość pouczenia o środkach zaskarżenia oraz zasady wnoszenia odwołań. Bezspornym w sprawie jest, że decyzja organu I instancji z dnia[...] r. została doręczona do rąk adresata w dniu 15 marca 2016 r. Okoliczność tą potwierdza czytelny podpis na zwrotnym potwierdzeniu doręczenia. Wobec tego termin na wniesienie odwołanie upływał z dniem 29 marca 2016 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane u operatora pocztowego w dniu 30 marca 2016 r., a więc jeden dzień po terminie określonym w art. 223 § 2 o.p. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 372/09). Treść art. 228 § 1 pkt 2 o.p. wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy, wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, nie tylko jest uprawniony lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt I FSK 854/08). Reasumując, Sąd stwierdza, że stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło