I SA/Gl 1137/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-02-20

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu braku współpracy strony z sądem i nieuzupełnienia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże swojej sytuacji materialnej poprzez udokumentowanie podnoszonych okoliczności. Całkowita bierność procesowa strony, polegająca na braku reakcji na wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów, uniemożliwia weryfikację jej oświadczeń i ocenę możliwości płatniczych, co uzasadnia pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wskazał, że nie osiąga dochodów i nie posiada majątku. Referendarz sądowy wezwał go do złożenia szeregu dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, rodzinnej i majątkowej. Skarżący dwukrotnie oświadczył, że nie jest w stanie zgromadzić wymaganych dokumentów w zakreślonych terminach, powołując się na chorobę i niemożność skompletowania dokumentów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 5 grudnia 2012 r. Z.F. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. W jego motywach wyjaśnił, że w chwili obecnej nie osiąga dochodów. Po wypadku samochodowym nie uzyskuje świadczeń z ZUS, co pozostaje przedmiotem sporu w sprawie prowadzonej pod sygn. akt [...]. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada jakiegokolwiek majątku. Zestawiając przywołane wyżej oświadczenie z analizą akt administracyjnych sprawy, referendarz sądowy zdecydował o wezwaniu skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów źródłowych (patrz pismo z dnia 11 grudnia 2012 r.) przez: 1) nadesłanie odpisów tytułów prawnych, na podstawie których skarżący korzysta z nieruchomości położonych w: K. przy ul. [...] i [...] przy ul. [...]; w tych ramach należało nadesłać nadto zaświadczenia o osobach zameldowanych w tych nieruchomościach oraz złożyć wyjaśnienia co do wzajemnych relacji pomiędzy nimi; 2) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; koszty ubezpieczenia; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości; itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należało dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 3) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby zamieszkałe/zameldowane w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych oraz gospodarczych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich po grudniu 2011 r. – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; w tych ramach należało uwzględnić rachunek bankowy w Banku A, z którego uiszczono wpis sądowy w tej sprawie; 4) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne); dochód z tytułu świadczeń rentowych/emerytalnych można wykazać za pomocą kopii "odcinków" otrzymanych świadczeń; dochody z działalności gospodarczej należało przedstawić za pomocą odpisów dokumentów z okresu ostatnich sześciu miesięcy, w tym: • pełnej wersji księgi przychodów i rozchodów (uwzględniającej poszczególne zdarzenia gospodarcze); • raportów kasowych (Kw i Kp) prowadzonej działalności gospodarczej (pełna wersja z poszczególnymi zdarzeniami gospodarczymi); • listy płac prowadzonej działalności gospodarczej przy uwzględnieniu pozycji "do wypłaty"; • druków ZUS RMUA; • aktualnej ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej przez skarżącego działalności; 5) przedłożenie kopii zeznań podatkowych za lata 2010-2011 (ten punkt wezwania dotyczy wszystkich domowników); 6) złożenie wyjaśnień, z których wynikałoby, czy działalność gospodarcza w ramach B S.A. oraz Firmy C została zlikwidowana lub zawieszona; wyjaśnienia w tym zakresie należało poprzeć stosowną dokumentacją; 7) nadesłanie odpisu tytułu prawnego w oparciu, o który skarżący wyzbył się prawa do nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]; 8) nadesłanie odpisu dokumentu, na podstawie którego rozwiązano stosunek pełnomocnictwa z adw. Z. W. (pełnomocnictwo udzielono w dniu 29 października 2010 r.); 9) rozwinięcie wyjaśnień złożonych w piśmie procesowym z dnia 9 lipca 2012 r. poprzez wskazanie jednostki organizacyjnej, w ramach której skarżący został oddelegowany do odbycia m.in. podróży służbowej na S. W wezwaniu, doręczonym adresatowi w dniu 3 stycznia 2013 r., pouczono skarżącego, że niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: P.p.s.a.). Jednocześnie poinformowano skarżącego, że jego małżonka jest zwolniona od przedstawienia wymaganej wyżej dokumentacji źródłowej i oświadczeń jedynie w przypadku orzeczenia separacji bądź rozwodu. W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2013 r. skarżący oświadczył, że nie jest w stanie zgromadzić wymaganych dokumentów w zakreślonym siedmiodniowym terminie. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2013 r., którego odpis doręczono adresatowi w dniu 6 lutego 2013 r., referendarz sądowy przedłużył skarżącemu termin do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy o siedem dni, licząc od dnia doręczenia odpisu zarządzenia. W piśmie procesowym z dnia 13 lutego 2013 r. Z. F. oświadczył, że w związku z chorobą i niemożnością skompletowania wszystkich zalecanych dokumentów nie jest w stanie wykonać nałożonych zaleceń. Do dnia dzisiejszego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uzupełniony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją wnioskującego jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata (vide pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i m.in. ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ w ogóle nie zareagował na wezwanie do uzupełniania danych zawartych we wniosku. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jego oświadczeń, co więcej może wzmocnić wątpliwości, co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że wszystkie wątpliwości, w szczególności, co do stanu rodzinnego skarżącego i jego dochodów, znalazły wyraz z wezwaniu referendarza sądowego z dnia 11 grudnia 2012 r. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego z dnia 13 lutego 2013 r. należy nadto zwrócić uwagę, że akcentowany w nim stan zdrowia Z. F. nie usprawiedliwia – zdaniem rozpoznającego – całkowitej bierności we współpracy z Sądem. Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło