I SA/Gl 1140/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ramach skargi skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że "jej natychmiastowe wykonanie spowoduje dramatyczne konsekwencje dla niej samej i pozostającej na jej utrzymaniu rodziny". Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. – przed przekazaniem do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na nią i z aktami sprawy – odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podkreślił w szczególności, że skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów wskazujących, iż zachodzą przewidziane prawem przesłanki wstrzymania wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że fakt, iż wniosek skarżącej został załatwiony odmownie przez organ odwoławczy, nie stoi na przeszkodzie temu, aby na obecnym etapie postępowania również Sąd zajął w jego przedmiocie procesowe stanowisko. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) po przekazaniu skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub w części. Niewątpliwie natomiast wniosek taki został sformułowany, i to w skardze, tj. w piśmie adresowanym do Sądu. Skarżąca nie zastrzegła przy tym, że jej wniosek ma być rozpoznany wyłącznie przez organ odwoławczy lub wyłącznie przez Sąd, nie przywołała również żadnego z przepisów stanowiących podstawę orzekania w przedmiocie wniosku, co mogłoby uzasadniać jakieś ograniczenia w tym zakresie. Zaznaczyć jednak wypada, iż w przywołanym art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. W świetle jego treści wniosek o wstrzymanie wykonania można mianowicie uwzględnić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczona regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Jest on wszak zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, LEX nr 468877). Tymczasem skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji, która mogłaby przemawiać na rzecz jej wniosku, całą argumentację w tym zakresie ograniczając jedynie do jednozdaniowego zaledwie, ogólnikowego stwierdzenia, przytoczonego wyżej w całości. Warto zarazem zwrócić uwagę, że właśnie wspomniany mankament wniosku wytknął już stronie organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...]. Mogła ona mieć zatem świadomość, iż jej wniosek może nie odnieść zamierzonego skutku, a mimo to nie uzupełniła go, nie przedkładając też niezbędnych dowodów. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z przywołanym art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności takiej nie stanowi w szczególności sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego określonego decyzją organu podatkowego, choćby nawet była ona realizowana w trybie egzekucji administracyjnej. Pomimo jej niewątpliwej uciążliwości oraz dotkliwego uszczuplenia majątku zobowiązanego jest ona przecież naturalną konsekwencją wydania takiej decyzji i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, LEX nr 443847). Brak natomiast podstaw, by przypuszczać, że wykonanie to będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak wymaga tego art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co więcej, analiza akt sprawy może prowadzić do wniosku wręcz przeciwnego, skarżąca – mimo wynikającego z decyzji podatkowej obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego – była bowiem w stanie uiścić stosunkowo znaczny wpis sądowy w sprawie. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że nastąpiło to po tym, jak postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2009 r. Sąd odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FZ 169/09) oddalił zażalenie na to postanowienie. W ocenie Sądu nie ma również dowodów, by wykonanie zaskarżanej decyzji mogło wywołać skutki nieodwracalne. Bezsprzecznie przecież ewentualne uwzględnienie skargi przez Sąd może doprowadzić do zwrotu należności uiszczonych wskutek wykonania zaskarżonej decyzji. Artykuł 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zaś znaleźć zastosowanie wyłącznie celem zapobieżenia szkodzie, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też" przez "przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu" (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 637/07, LEX nr 356705). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.