I SA/Gl 1177/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Przedmiotem skargi E.D. (dalej "skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. W dniu [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S. A. (dalej "wierzyciel") wystawił wobec skarżącego tytuł wykonawczy o nr [...] obejmujący należności w opłacie abonamentowej za okres od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r. 2. Zawiadomieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. (dalej "organ egzekucyjny") dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej skarżącego w Zakładzie Emerytalno-Rentowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zawiadomienie wraz z odpisem ww. tytułu wykonawczego zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] zastępczo, tj. w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, na adres: ul. [...], [...] M. W odpowiedzi na wniosek skarżącego o doręczenie mu tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny pismem z dnia [...] przedstawił skarżącemu przebieg postępowania egzekucyjnego i wyjaśnił, że w dniu [...] nadał w placówce pocztowej (na zgłoszony przez skarżącego adres: ul. [...], [...] M.) przesyłkę zawierającą odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu, jednakże przesyłka nie została przez skarżącego podjęta oznaczonym w terminie i nastąpił jej zwrot do nadawcy. Organ egzekucyjny poinformował skarżącego, iż w myśl art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu [...] oraz że przepisy ustawy egzekucyjnej, jak i Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują trybu powtórnego doręczenia przesyłki w przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny pouczył skarżącego o prawach wynikających z treści przepisu art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. 3. W dniu 6 lutego 2019 r. do Urzędu Skarbowego w M. wpłynęło pismo skarżącego z dnia 5 lutego 2019 r. określone jako "wniosek", w treści którego skarżący wskazał: "w związku z otrzymanym zawiadomieniem z MSWiA o egzekucji w sprawie, jakoby zaległości z tytułu niepłacenia abonamentu radiowo-telewizyjnego, a także w kontekście mego telefonu, jak i Waszego pisma z dnia [...] w sprawie nr: [...], wnoszę o nadesłanie mi przedmiotowego tytułu, jak i postanowienia o wszczęciu egzekucji oraz pozostałych dokumentów, które jakoby były mi doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Na podstawie żądanych dokumentów będę mógł je w sposób skuteczny zaskarżyć, choćby z tej przyczyny, że jestem osobą uprawnioną do korzystania ze zwolnienia od żądanej daniny przez Pocztę Polską S. A." 4. W odpowiedzi organ egzekucyjny ponownie wyjaśnił, iż przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...], a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają regulacji umożliwiających powtórne doręczenie tych dokumentów. Organ egzekucyjny ponownie pouczył skarżącego o prawach wynikających z treści art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. 5. W dniu 15 marca 2019 r. do Urzędu Skarbowego w M. wpłynęło pismo skarżącego z dnia 12 marca 2019 r. z żądaniem przesłania mu w trybie art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego kopii wszystkich dokumentów, które zawierała przesyłka, doręczona mu jakoby w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. 6. Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] (doręczonym skarżącemu w dniu [...]) przekazał skarżącemu kopię tytułu wykonawczego nr [...] oraz kopię zawiadomienia o zajęciu nr [...]. 7. W piśmie z dnia 28 marca 2019 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 29 marca 2019 r., które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w M. w dniu 2 kwietnia 2019 r.) skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 31 § 1 ustawy egzekucyjnej (winno być art. 33 § 1) wnosi zarzut do wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego w celu jego uchylenia, umorzenia postępowania egzekucyjnego i obciążenia wierzyciela wszelkimi kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie. Skarżący argumentował, iż nigdy nie podpisał żadnej umowy związanej z płatnością abonamentu radiowo-telewizyjnego, a od dnia [...] jest inwalidą zaliczanym do pierwszej grupy inwalidzkiej, co zwalnia go z jakiejkolwiek płatności za ewentualne posiadanie odbiorników radiowo-telewizyjnych. 8. Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.e.a."), odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]. 9. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o "nakazanie przeprowadzenia postępowania administracyjnego, celem uchylenia i umorzenia prowadzonej egzekucji administracyjnej z wniosku Poczty Polskiej S.A., jako niedopuszczalnej w majestacie prawa i łamiącej naczelne zasady praw Obywatela zawarte w Konstytucji." Podniósł, że w latach 2013-2014 prowadził korespondencję z Pocztą Polską i przedłożył dokumenty, z których wynikało, że jest osobą, która z mocy prawa nie powinna płacić żadnych składek z tytułu posiadania odbiorników radiowo-telewizyjnych. Zakwestionował doręczenie tytułu egzekucyjnego i zawiadomienia o zajęciu w trybie art. 44 k.p.a. i w tym zakresie wyjaśnił, iż pod wskazanym adresem korespondencyjnym wisiała w miejscu widocznym wywieszka, z której treści jednoznacznie wynikało, że skarżący jest nieobecny od [...] do [...], ponadto Urząd Skarbowy i w konsekwencji organ egzekucyjny doskonale wie, że na co dzień zamieszkuje w M. przy ul. [...] i tam też można było przekazać przesyłkę. Podniósł również, iż z treści zgłoszonych zarzutów jednoznacznie wynika, że wniósł o przywrócenie terminu do ich złożenia. 10. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ nadzoru") postanowieniem z dnia [...] (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61a § 2 k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Powołując się na akta sprawy, organ nadzoru stwierdził, iż w tytule wykonawczym został ujawniony prawidłowy adres zamieszkania skarżącego, tj. [...], [...] M., gdyż we wniosku z dnia 16 stycznia 2013 r. o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący wskazał jako adres zamieszkania ten adres, zaś jako adres do korespondencji adres: ul [...], [...] M. Z kolei we wniosku z dnia 31 października 2018 r. o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej skarżący wskazał jako adres zamieszkania: ul. [...], [...] M. oraz jako adres do doręczeń: ul. [...], [...] M. i na ten właśnie adres organ egzekucyjny doręczył skarżącemu w dniu [...] odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu w trybie przepisu art. 44 k.p.a., co wynika z zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej nr [...]. Ponieważ tytuł wykonawczy z dnia [...], nr [...] został doręczony skarżącemu w dniu [...], termin do zgłoszenia zarzutów upłynął z dniem [...]. Tymczasem zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej skarżący złożył dopiero 28 marca 2019 r., czyli po upływie ustawowego terminu, określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Niezależnie organ nadzoru stwierdził, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący zwrócił się do organu egzekucyjnego o przywrócenie terminu do zgłoszenia zarzutów. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ nadzoru argumentował, iż wyjazd skarżącego (bliżej nieokreślony) w okresie od dnia [...] do dnia [...] oraz wywieszenie informacji o nieobecności w tym czasie (którego to faktu skarżący nawet nie uprawdopodobnił) w żaden sposób nie usprawiedliwiają niepodjęcia przez skarżącego w określonym terminie korespondencji awizowanej pierwotnie w dniu [...] i powtórnie w dniu [...]. 11. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie postanowienie organu nadzoru i zasądzenie na jego rzecz wszelkich kosztów prawem przypisanych. W uzasadnieniu stwierdził, iż nie zawierał żadnej umowy na świadczenie usług w ramach abonamentu radiowo-telewizyjnego z Pocztą Polską, a od 2019 r. jest inwalidą zaliczanym do pierwszej grupy i z mocy prawa jest zwolniony z abonamentu. Zaznaczył, że nie składał wniosku o zwolnienie z opłat. Zarzucił, że odmówiono mu prawa do obrony, twierdząc, że tytuł egzekucyjny został doręczony mu w trybie art. 44 k.p.a. Potwierdził fakt zameldowania w M. przy ul. [...] od września 2018 r., wskazując jednocześnie, że mieszka od wielu lat przy ul. [...]. 12. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej nr [...] (nadanej w placówce pocztowej w dniu [...]) zawierającej odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu wynika, że zawiadomienie o pozostawieniu przedmiotowej przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w Urzędzie Pocztowym [...], zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego w dniu [...]. W dniu [...] pozostawiono powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, a wobec niepodjęcia jej w terminie, prawidłowo została uznana za doręczoną skarżącemu w dniu [...], zgodnie z art. 44 k.p.a. W myśl bowiem tego przepisu razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (adresatowi, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi), operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.) Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Przesyłka została wysłana na adres: ul. [...], [...] M., tj. adres zameldowania skarżącego oraz adres wskazany przez skarżącego jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i odbioru korespondencji. W ocenie Sądu, wystąpiły wszystkie warunki określone w art. 44 k.p.a., zatem należy przyjąć, iż przesyłka zawierająca odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu została doręczona skarżącemu w dniu [...] w trybie zastępczym. Trzeba podkreślić, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru przesyłki stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 k.p.a., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, Lex nr 33465). Podniesione przez skarżącego okoliczności, których nawet nie uprawdopodobnił – umieszczenie w widocznym miejscu wywieszki z informacją, że skarżący jest nieobecny od [...] do [...] oraz posiadanie przez organ egzekucyjny wiedzy o miejscu zamieszkania skarżącego w M. przy ul. [...], gdzie należało doręczyć przesyłkę – nie obaliły domniemania doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu w dniu [...] w drodze tzw. doręczenia zastępczego (art. 44 k.p.a.). Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wynosi 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Pouczenie o prawie do wniesienia zarzutów zawarte zostało w doręczonym skarżącemu odpisie tytułu wykonawczego. Skoro zatem odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącemu w dniu [...], to termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu [...] (art. 57 § 1 k.p.a.). Tymczasem skarżący dopiero w piśmie z dnia 28 marca 2019 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 29 marca 2019 r., poniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]. Nie ulega wątpliwości, że uczynił to po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności, co spowodowało, iż obowiązkiem organu egzekucyjnego było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcia postępowania administracyjnego), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Według ustabilizowanego orzecznictwa dopuszczalność odmowy wszczęcia postępowania na podstawie tego przepisu została ograniczona do sytuacji oczywistego braku przymiotu strony (np. wyrok NSA z 29 listopada 2017 r., II OSK 330/17), a "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania administracyjnego - do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (np. wyrok NSA z 20 listopada 2017 r., II GSK 1706/17). Zdaniem Sądu, ponieważ skarżący wniósł zarzuty po upływie ustawowego terminu, to nie można było prowadzić postępowania zainicjowanego tym środkiem zaskarżenia. W tej sytuacji prawidłowo organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w tego rodzaju sprawie (por. wyrok WSA w Łodzi z 10 kwietnia 2019 r., III SA/Łd 172/19, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2019 r., I SA/Gl 1272/18). Wbrew twierdzeniom skarżącego, z akt sprawy, w tym ze złożonych przez skarżącego pism, nie wynika, aby skarżący wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia zarzutów. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż organ egzekucyjny prawidłowo, tj. w oparciu o art. 61a k.p.a. - mający zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z mocy art. 18 u.p.e.a. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, co zaaprobował organ nadzoru. Powyższe argumenty nakazują uznać bezzasadność zarzutów skargi, dlatego też Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak w sentencji wyroku.