I SA/Gl 1200/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, oznaczoną w sentencji postanowienia w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., A. J. (dalej jako "skarżąca" lub "strona"), reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na jej dobrach majątkowych, a także trudne do odwrócenia skutki, albowiem decyzja ustala obowiązek zapłaty podatku w wysokości [...] zł. Nadto, mając na uwadze treść podniesionych zarzutów istnieje prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji. Strona wskazała przy tym, że pozbawienie jej "jakichkolwiek środków finansowych z tytułu przedmiotowego zobowiązania, które de facto nie istnieje, godzić będzie w podstawy jej egzystencji". Ponadto w części dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, której utrzymanie wraz z dzieckiem pochłania znaczne środki finansowe. Stwierdziła również, że ze względu na kryzys w branży budowlanej podjęła pracę i uzyskany z tego tytułu dochód w wysokości [...] zł miesięcznie przeznacza w całości na zaspokajanie potrzeb rodziny. Skarżąca otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł, a tymczasem koszt utrzymania jej i dziecka kształtuje się na poziomie [...] zł miesięcznie. Jednocześnie wobec skarżącej prowadzone są postępowania egzekucyjne dotyczące znacznych kwot; przystąpiono także do egzekucji z lokalu należącego do niej. Następnie pismem z dnia 7 października 2016 r. skarżąca poinformowała, że otrzymała zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dokonane w oparciu o zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. organ odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał na brak dowodów potwierdzających twierdzenia strony odnośnie jej sytuacji finansowej. Zauważył nadto, że trudności finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, na które powołuje się strona, nie mogą stanowić przesłanki pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Za przychyleniem się do wniosku nie może także przemawiać niesolidność strony i jej kontrahentów, gdyż aktywność gospodarcza prowadzona jest na własną odpowiedzialność, własne ryzyko i rachunek przedsiębiorcy oraz sam przedsiębiorca powinien ponosić konsekwencje dokonanego doboru kontrahentów. Nadto, postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 200 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części na wniosek skarżącego po przekazaniu skargi może mieć miejsce, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi, a tym samym argumentacja podnoszona w tym zakresie nie może stanowić podstawy do jej udzielenia. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bowiem postępowaniem wpadkowym, w którym ocenia się jedynie zaistnienie przesłanek wynikających z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że w kwestii udzielenia ochrony tymczasowej Sąd orzeka przede wszystkim na podstawie twierdzeń strony. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie poglądem to w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednocześnie należy zauważyć, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego". Natomiast trudne do odwrócenia skutki "to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2013, wyd. V). Ciężar wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przynajmniej jednej z przedstawionych powyżej przesłanek spoczywa na stronie, która zainicjowała postępowanie w tym przedmiocie. Bez poparcia wniosku stosownymi twierdzeniami, dokumentami i argumentacją, świadczącymi, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, sąd nie może poczynić koniecznych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. m.in. następujące postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I GZ 316/10, LEX nr 607229; z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, LEX nr 569795; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1312/08, LEX nr 573178; z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 754/09, LEX nr 552410; z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 466/09, LEX nr 563508; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, LEX nr 564208; z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09, LEX nr 575347). Odnosząc się zatem do argumentacji zawartej we wniosku należy wskazać, że opiera się ona na zarzutach wadliwości zaskarżonej decyzji. Tymczasem zarzut taki podlegać będzie ocenie w zakresie rozpoznania samej skargi, nie zaś w postępowaniu wpadkowym o udzielenie ochrony tymczasowej. Również podnoszona w tej samej części skargi sytuacja materialna skarżącej (powtórzona we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) w ocenie Sądu, nie przesądza o konieczności uwzględnienia żądania opartego o treść art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd bowiem nie dopatrzył się zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wskazywane przez skarżącą postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w T. pod sygn. akt [...] zostało umorzone na wniosek wierzyciela (k. 157). Okoliczność ta jest zatem irrelewantna dla oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie należy również mieć na względzie wyłączenia wynikające z ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.). Otóż w myśl art. 9 § 1 tej ustawy wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Tymczasem w myśl art. 871 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1666, dalej jako "k.p.") wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości: 1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne; 2) 75% wynagrodzenia określonego w pkt 1 - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi; 3) 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 - przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108. Jeżeli zatem skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1850 zł (przychód brutto – k. 141 i k. 142), zaś zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1385) minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1850 zł, zaś w 2017 r. 2000 zł (zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1456), to wynagrodzenie skarżącej wolne będzie od zajęcia. Co więcej w myśl art. 10 § 4 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlegają egzekucji m.in. świadczenia alimentacyjne, co oznacza, że również i ta część wskazywanych dochodów nie będzie podlegała zajęciu. Nie może przy tym ujść uwadze Sądu, że skarżąca wraz z dzieckiem korzystają z pomocy matki skarżącej, która ponosi ciężar choćby bieżących opłat (k.112-114,116,120-121, 123, 126, 129, 131, 133, 135, 137, 139, 152, 155). Powyższe wskazuje zatem, że brak jest uzasadnienia dla twierdzenia, że niewstrzymanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej i godzić będzie w podstawy jej egzystencji. Sąd dokonując powyższej oceny miał na względzie fakt, że postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 200 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Jednakże wydanie takiego orzeczenie nie oznacza automatycznie, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Gdyby tak przyjąć to każdorazowo przyznanie prawa pomocy musiałoby w konsekwencji skutkować wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Tymczasem przedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności wymagają oceny, czy powodują one niebezpieczeństwo wyrządzenia wielkich rozmiarów szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków, co Sąd uczynił. Sąd, analizując akta sprawy, również nie dostrzegł nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z przywołanym art. 61 § 3 p.p.s.a. pozwalałyby na wstrzymanie wykonania decyzji. Ostatecznie należy podkreślić, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, w przypadku bowiem uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (tak w postanowieniu NSA z dnia 18 września 2015 r., sygn. akt II GZ 481/15, CBOSA), czego w niniejszej sprawie skarżąca nie uczyniła. Dlatego też, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.