I SA/Gl 1225/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej organ, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...]r., nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec D. G., dalej dłużnik, na podstawie tytułów wykonawczych Prezydenta Miasta C., dalej Skarżący, z dnia [...]r. nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...]. Stan sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., dalej organ egzekucyjny, prowadził wobec dłużnika postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych przez Skarżącego tytułów wykonawczych z dnia [...]r. nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...] obejmujących opłatę dodatkową za parkowanie bez karty postojowej w dniu 6 marca 2013r. oraz w dniu 4 kwietnia 2013r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. Zawiadomieniami z [...] nr [...] i nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...] i z [...]r. nr [...] organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych dłużnika odpowiednio w Banku A w S., w B S.A., w C w M. Oddział W. oraz w D w L. filia w P.. Próby te nie doprowadziły jednak do dokonania zajęć rachunków bankowych. Z wyżej wymienionych banków organ otrzymał informację, iż nie prowadzą one rachunków bankowych dłużnika (z C w M. Oddział W. wystosowano pismo z dnia16 lipca 2015r., z Banku A w S. wystosowano pismo z dnia 28 kwietnia 2015r., z B S.A. wystosowano pismo z dnia 23 kwietnia 2015r., z D w L. wystosowano pismo z dnia 19 stycznia 2016r.). Postanowieniem z dnia [...]r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...] obejmujących opłatę dodatkową za parkowanie bez karty postojowej. Zawiadomieniem z dnia [...]r. nr [...] organ egzekucyjny poinformował wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych. Na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. Skarżący złożył zażalenie. W zażaleniu podniesiono, iż jak wynika z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego w L., w dniu [...]r. dokonano bezskutecznej próby zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Z faktu tego Skarżący wywiódł, iż w sprawie zgodnie z treścią art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1450 ze zm.), dalej O.p., doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Jak wyjaśniono, z powyższej normy nie wynika, aby tylko skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywało bieg terminu przedawnienia. W przekonaniu Skarżącego przyjąć należy, że do przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczy zastosowanie środka egzekucyjnego bez względu na to, czy środek ten okazał się skuteczny czy też nie. Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu do powyższego postanowienia wskazano na treść art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1376 ze zm.), dalej ustawa o drogach publicznych, zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę tę, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Natomiast stosownie do postanowień art. 13f ust. 1 powyższej ustawy, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. W postanowieniu organ podkreślił, iż stosownie do postanowień art. 60 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 305), dalej u.f.p., do opłat tych jako środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw), należy stosować przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), dalej K.p.a., i odpowiednio przepisy działu III O.p. Organ powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, iż przedmiotem regulacji art. 40d ustawy o drogach publicznych jest tylko termin przedawnienia należności (5 lat licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone), a do przedawnienia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie zastosowanie ma 67 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 7 u.f.p. w związku z art. 70 § 4 O.p. W uzasadnieniu podniesiono, iż jedynymi środkami egzekucyjnymi zastosowanymi w sprawie były zajęcia dokonane zawiadomieniami z dnia [...]r., z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych dłużnika, które jednak okazały się nieskuteczne, gdyż dłużnik nie posiadał rachunków bankowych. Organ podkreślił, iż dochodzona należność z tytułu opłaty dodatkowej za parkowanie w dniu 6 marca 2013r. oraz w dniu 4 kwietnia 2013r, uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2018r. W postanowieniu podkreślono, iż zasadnie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 1427 ze zm.) dalej u.p.e.a., organ egzekucyjny umorzył prowadzone wobec dłużnika postępowanie egzekucyjne. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do tut. Sądu. Skarżący zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie należności, podczas, gdy termin przedawnienia jeszcze nie upłynął, - niezastosowanie art. 70 § 4 O.p. poprzez przyjęcie, iż jedynie skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia, podczas, gdy z literalnego brzmienia przepisu, jak również z linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, iż samo zastosowanie środka egzekucyjnego, bez względu na jego skuteczność przerywa bieg przedawnienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji uchylającej postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...]r. Wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu do skargi Skarżący podał, że z art. 70 § 1 O.p. nie wynika, aby tylko skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywało bieg terminu przedawnienia. Zdaniem Skarżącego przyjąć należy, iż do przerwania biegu terminu przedawnienia wystarczy samo zastosowanie środka egzekucyjnego, bez względu na jego skuteczność czy też dalszy byt prawny. Według Skarżącego z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego w L. wynika, iż w dniu [...] roku dokonano bezskutecznej próby zajęcia rachunku bankowego dłużnika. Ponieważ w sprawie zastosowano bezskuteczny środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia, umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie było, w przekonaniu Skarżącego, niezasadne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Podnieść należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przede wszystkim w drodze kontroli działalności administracji publicznej, która realizowana jest co do zasady pod kątem zgodności z prawem. Kompetencja w tym przedmiocie wynika z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."). Szczegółowy katalog aktów i czynności, mogących stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego został z kolei sformułowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), w ramach którego w zakresie kognicji tych sądów przewidziano m. in. orzekanie w sprawach dotyczących pisemnych interpretacji prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (por. pkt 4a), jak również postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (por. pkt 2). Spór pomiędzy stronami sprowadza się do zagadnienia czy w odniesieniu do opłaty dodatkowej za parkowanie bez karty postojowej w strefie Płatnego Parkowania w 2013r. objętej tytułami wykonawczymi o nr [...] oraz nr [...], upłynął bieg terminu przedawnienia. Organ twierdzi, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie zastosowano skutecznie środka egzekucyjnego, a zatem opłata dodatkowa za parkowanie bez karty postojowej w dniu 6 marca 2013r. oraz w dniu 4 kwietnia 2013r. uległa przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne należało umorzyć na zasadzie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przeciwnego zdania jest Skarżący, który twierdzi, iż w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia stosowanie do postanowień art. 70 § 4 O.p., gdyż nawet nieskuteczny środek egzekucyjny pociąga za sobą efekt w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Skarga okazała się nieskuteczna, a w sporze należało przyznać rację organowi. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13f ust. 1 powyższej ustawy za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się opłatę dodatkową. Natomiast obowiązek uiszczenia powyższych opłat przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny być uiszczone. W tym miejscu należy przejść na grunt regulacji u.f.p. Art. 67 tej ustawy stanowi, że do spraw dotyczących środków publicznych w postaci niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, stosuje się przepisy działu III O.p. W konsekwencji do niepodatkowych należności budżetowych należy stosować przepisy działu III O.p., w zakresie nieuregulowanym w przepisach (ustawach) odrębnych. Należy odnotować prezentowany w judykaturze pogląd, że "opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych jak i opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie (art. 13f ustawy o drogach publicznych), są należnościami o charakterze publicznoprawnym. Taki charakter posiadają od momentu ich zaistnienia w systemie prawa"; "(z) istoty opłat parkingowych wynika ich związek z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania. Natomiast użycie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej regulacjach prawnych sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego" (wyrok NSA z dnia 9 marca 2017, II GSK 1683/15, LEX nr 2269861, wyrok NSA z dnia 12 marca 2013r., II GSK 2152/11, LEX nr 1340118). Nie budzi zatem wątpliwości, że dodatkowa opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania stanowi należność publicznoprawną, o której mowa w art. 60 pkt 7 u.f.p., do której z mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. ma zastosowanie dział III O.p., w tym również art. 70 § 4 O.p. Art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych jest, co prawda przepisem szczególnym w stosunku do art. 70 § 1 O.p. , nie wyklucza to jednak stosowania do dodatkowej opłaty za postój w strefie płatnego parkowania pozostałych przepisów działu III O.p., w tym przepisów o przerwaniu biegu terminu przedawnienia (por. wyroki NSA z dnia 1 kwietnia 2019r., sygn. akt I GSK 3504/18, z dnia 14 czerwca 2019r. sygn. akt I GSK 272/19). Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r., poz. 2070 ze zm.), postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Według art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych przedawnia się, co do zasady, z upływem 5 lat, licząc od ostatniego dnia roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone. Bieg terminu przedawnienia powyższych opłat zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienie biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 O.p.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy należy rozważyć w pierwszej kolejności czy w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia spornej należności. Jak wynika z akt sprawy w toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z dnia [...] nr [...] i nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...] i z dnia [...]r. nr [...] organ podjął próbę zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych dłużnika odpowiednio w Banku A w S., w B S.A., w C w M. Oddział W. oraz w D w L. filia w P.. Próby te nie doprowadziły jednak do dokonania zajęcia rachunków bankowych oraz wkładów oszczędnościowych. Z wyżej wymienionych banków organ otrzymał informację, iż nie prowadzą one rachunków bankowych dłużnika (z C w M. Oddział W. wystosowano pismo z dnia 16 lipca 2015r., z Banku A w S. wystosowano pismo z dnia 28 kwietnia 2015r., z B S.A. wystosowano pismo z dnia 23 kwietnia 2015r., oraz z D w L. wystosowano pismo z dnia 19 stycznia 2016r.). Skarżący twierdzi w skardze, iż w dniu [...]r. dokonano bezskutecznej próby zajęcia rachunku bankowego dłużnika, jednak na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawia żadnego dowodu. Sąd stwierdza, iż z akt sprawy nie wynika, aby w dniu [...]r. organ dokonał bezskutecznej próby zajęcia rachunku dłużnika, a okoliczności tej nie potwierdza również organ. W rezultacie, zdaniem Sądu w rozpoznanej sprawie nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, gdyż podjęto jedynie próby zajęcia rachunków bankowych oraz wkładów oszczędnościowych dłużnika. Z uwagi na fakt, iż dłużnik nie posiadał rachunków bankowych ani wkładów oszczędnościowych, do ich zajęcia dojść nie mogło. Tym samym w trakcie postępowania egzekucyjnego nie zastosowano środków egzekucyjnych, a zatem nie wypełniła się hipoteza art. 70 § 4 O.p. W konsekwencji organ doszedł do prawidłowego przekonania, iż sporne opłaty dodatkowe, których termin uiszczenia przypadał na 2013 rok, przedawniły się z końcem 2018 roku i prawidłowo umorzył postępowanie egzekucyjne na zasadzie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.