II GSK 2152/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-12
Skład orzekający: Maria Myślińska, Gabriela Jyż, Dariusz Dudra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, może prowadzić postępowanie egzekucyjne bez uzyskiwania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem zarzutów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w sytuacji, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, nie ma potrzeby uzyskiwania odrębnego stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd podkreślił, że taka sytuacja nie pozbawia strony możliwości obrony jej praw, a zarzuty mogą być rozpatrzone przez organ w jednej roli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Strona skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanej, przedawnienie, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego. Organy obu instancji uznały zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Dariusz Dudra (spr.) Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 708/10 w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 11 maja 2011 r. sygn. akt: I SA/Sz 708/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oraz odmowę umorzenia postępowania.
Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że Prezydent Miasta [...], będący w sprawie wierzycielem i organem egzekucyjnym po uprzednim doręczeniu upomnienia z [...] października 2009 r., wystawił wobec [...] tytuł wykonawczy z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] obejmujący należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania samochodu m.in. NISSAN o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie [...] zł za okres od [...] stycznia 2004r. do dnia [...] grudnia 2007r. oraz koszty upomnienia [...] zł. Odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręczono zobowiązanej 8 stycznia 2010r.
Strona pismem z [...] stycznia 2010r. zgłosiła zarzuty: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanej, przedawnienia obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie przez tytuł egzekucyjny wymogów określonych w art. 27 ustawy z 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1965 ze zm. zwanej dalej "u.p.e.a.".) i wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. uznał zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione i odmówił umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Ustosunkowując się zgłoszonych zarzutów organ wskazał, że opłaty za korzystanie z dróg publicznych wynikają z mocy samego prawa i co do zasady ponosi je osoba korzystająca z tych dróg. Fakt obecności pojazdu zobowiązanej w Strefie Płatnego Parkowania na terenie miasta [...] został potwierdzony przez inspektorów Strefy w różnych dniach, miejscach i godzinach. Inspektorzy wystawili łącznie [...] zawiadomień o nieopłaconym postoju w Strefie, umieszczając wystawione przez siebie zawiadomienia za wycieraczkę szyby. Zdaniem organu nie jest możliwe, aby inspektorzy odnotowali 86 postojów, jeżeli postój faktycznie nie miał miejsca albo, gdy postój był opłacony (za szybą pojazdu był prawidłowo zakreślony bilet postojowy). W tej sytuacji zarzut nieistnienia obowiązku organ uznał za nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia obowiązku organ wywiódł, że zgodnie z przepisem art. 40d ust. 5 ustawy o drogach publicznych, obowiązek uiszczenia opłat za postój w strefie przedawnienia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty powinny zostać uiszczone. Tytuł wykonawczy nr [...] obejmował także należności powstałe w 2004r., które z końcem 2009r. uległy przedawnieniu z mocy prawa. Wszczęcie egzekucji nastąpiło w dniu [...] stycznia 2010r., wobec czego kwota na druku zajęcia prawa majątkowego została pomniejszona o przedawnione należności, co czyni zarzut przedawnienia nieuzasadnionym.
Za nieuzasadniony uznał organ zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Podniósł, że [...] była właścicielem samochodu marki [...] w okresie objętym tytułem wykonawczym, a skoro mimo wezwania nie wskazała innej osoby (osób) korzystających z przedmiotowego pojazdu, organ nie miał możliwości ustalenia ewentualnej innej osoby zobowiązanej, zatem tytuł wykonawczy skierował zasadnie do właścicielki pojazdu.
Odnośnie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, organ wskazał, że w dacie powstania i wymagalności części należności z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania przepisy ustawy o drogach publicznych nie regulowały kwestii egzekucji tych opłat. Dopiero przepis art. 40 d pkt 2 ustawy, który wszedł w życie z dniem 4 października 2005r. określił, że opłaty określone w art. 13 f ust. 1 ustawy o drogach publicznych oraz kary pieniężne określone w art. 29 a ust. 3 tej ustawy wraz z odsetkami za zwłokę podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym przepisami u.p.e.a. Zdaniem organu przepisy dotyczące trybu egzekucji odnoszą się także do należności z tytułu opłat dodatkowych za nieziszczenie opłaty parkingowej, ponieważ regulacje prawne obowiązujące do 25 lipca 2005r. dotyczyły tej samej instytucji, daniny publicznej i opłaty dodatkowej za nieopłacenie parkowania w strefie.
Organ za niezasadny uznał również zarzut, niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a, albowiem zawierał on wszystkie elementy wymienione w cytowanym przepisie. Różnica w wysokości egzekwowanej należności podana w tytule wykonawczym i w zawiadomieniu o zajęciu wynagrodzenia za pracę wynika z faktu przedawnienia należności w kwocie [...] zł obejmującej 2004 rok. Niewypełnienie rubryki dot. danych pracodawcy, organ uznał za brak nie powodujący nieważności tytułu wykonawczego.
Organ wyjaśnił również, że dowód doręczenia upomnienia został dołączony do tytułu wykonawczego, przeznaczonego dla organu egzekucyjnego, a podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego wykonania obowiązku powstającego z mocy prawa na podstawie przepisu art. 13 f ustawy o drogach publicznych jest przepis art. 3 § 1 u.p.e.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozstrzygając w wyniku złożenia przez stronę zażalenia utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium odnosząc się do zarzutów i twierdzeń zawartych w zażaleniu stwierdziło, że argumentacja Zobowiązanej, dotycząca zastosowania w sprawie przepisu art. 10 k.p.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem SKO norma prawna wynikająca z art. 10 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
SKO wskazało, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie nakładają na organ egzekucyjny, ani też nie konstruują uprawnień do prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowo – wyjaśniającego w celu udowodnienia zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, w sprawie osoby korzystającej z dróg publicznych. Dlatego, odnosząc się do zarzutu zażalenia dotyczącego naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego SKO uznało je za niezasadne.
Z uwagi na tą ocenę, SKO uznało za niezasadne przeprowadzenie wnioskowanych przez zobowiązaną dowodów wskazanych w zażaleniu. Oceniając jednak same wnioski kierowane do wierzyciela, zwróciło uwagę, że w żadnym z pism zobowiązanej nie zostało sformułowane żądanie uwierzytelnienia sporządzonych przez zobowiązaną odpisów z akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, poparte wykazanym ważnym interesem strony (art. 73 § 2 kpa). Zobowiązana, została uprzedzona o możliwości przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek i odpisów, co zdaniem SKO czyni, że obowiązek organu określony w przepisie art. 73 § 1 kpa został wypełniony.
Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów ustawy o drogach publicznych oraz niezgodności z prawem uchwały Rady Miasta [...], SKO wskazało, że o zgodności przepisów z Konstytucją orzeka Trybunał Konstytucyjny a o zgodności z prawem uchwał rad jednostek samorządu terytorialnego orzeka właściwy miejscowo wojewoda wydając rozstrzygnięcia nadzorcze. Wskazane organy nie orzekały (odpowiednio) o niezgodności z Konstytucją przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, ani też o nieważności Uchwały Rady Miasta [...] z 22 listopada 2004r., dlatego mają one moc obowiązującą i jako takie mają zastosowanie w sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych, SKO cytując regulacje przepisów art. 13, art. 13b, art. 13f oraz odwołując się do przepisów Uchwały Rady Miasta [...] z 1 grudnia 2003r. wskazało, że zobowiązanym do uiszczenia opłaty za postojowe jest korzystający z drogi publicznej, wyjaśniło kiedy pobierana jest opłata dodatkowa, jaka stawka opłaty dodatkowej obowiązywała do końca 2004r. a jaka stawka obowiązuje od 1 stycznia 2005r. Dalej SKO przedstawiło w oparciu o jakie ustalenie inspektorów strefy parkowania zostało sporządzonych [...] zawiadomień o nieopłaceniu postoju samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], jaka jest ich treść i oceniło ich wartość dowodową w sprawie wywodząc, iż trudno kwestionować ich treść, zwłaszcza co do faktu parkowania przedmiotowego pojazdu w strefie parkowania oraz zawartej i skierowanej do właściciela pojazdu czy osoby korzystającej z pojazdu (przez pozostawienie zawiadomienia za wycieraczką szyby) informacji o powstałym z mocy prawa obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój.
W ocenie Kolegium twierdzenia zobowiązanej, że zawsze uiszczała opłatę za parkowanie i że w sprawie mamy do czynienia z "rzekomymi zdarzeniami" (nieopłacenia postoju) nie zostało poparte żadnymi dowodami, mimo kierowanego do niej wezwania organu do przedstawienia dowodów potwierdzających, że osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty za parkowanie była inna osoba. Nie generuje też po stronie organu obowiązku udowodnienia czy udokumentowania zarzutów zobowiązanej. Zgłaszając zarzut nieistnienia obowiązku czy błędu co do osoby zobowiązanego, to zobowiązany ma wykazać zasadność swych twierdzeń, skoro on chce odnieść określony skutek prawny.
SKO, zwracając uwagę, że obowiązek ponoszenia opłat dodatkowych za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa, stwierdziło, że trafnie Prezydent Miasta [...] uznał, że zobowiązanym w przedmiotowej sprawie jest [...], jako właściciel samochodu, skoro nie wskazała i nie wykazała, że pojazd, którego jest właścicielem, w dniach wskazanym w upomnieniu był użytkowany przez inną osobę. W takiej sytuacji, zdaniem SKO wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej był właściciel pojazdu.
W kwestii zarzutów dotyczących naruszenia art. 27 u.p.e.a. SKO w pełni podzieliło stanowisko Prezydenta Miasta [...] przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i uznało, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie z przyczyn tam wskazanych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 34 u.p.e.a. SKO wskazało, że nie jest on zasadny wyjaśniając, że potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w sytuacji, gdy egzekucja została wszczęta z urzędu przez organ egzekucyjny, będący zarazem wierzycielem, na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego, a więc przez jeden i ten sam podmiot, co oznacza też, iż nie zachodzą podstawy do oddzielnego wypowiadania się przez ten podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu – najpierw jako wierzyciel i oddzielnie – jako organ egzekucyjny.
Jednocześnie SKO uznało za zasadne zastosowanie tytułu wykonawczego "jednopozycyjnego" zamiast tytułu wykonawczego "czteropozycyjnego" albowiem w przedmiotowym postępowaniu dochodzona jest należność z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, która została zsumowana i objęta tytułem wykonawczym "jednopozycyjnym".
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji zarzucając postanowieniu SKO z [...] lipca 2010r. naruszenie :
1. przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 f ustawy o drogach publicznych, przez pominięcie i nierozpoznanie przez SKO tego zarzutu i przyjęcie na podstawie domniemania, że korzystającym z drogi publicznej w czasie wskazanym w upomnieniu był właściciel pojazdu; przez przyjęcie, że miał miejsce nieopłacony postrój w strefie płatnego parkowania w sytuacji, gdy organ – wierzyciel odmówił doręczenia skarżącej kopii dokumentów na podstawie których przypisano (skarżącej) nieopłacony postój oraz przyjęcie że na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek wykazania, że nie na nim spoczywa obowiązek uiszczenia opłaty za rzekomo nieopłacony postój w strefie,
2. przepisów art. 6 – 9 kpa przez :
- nierozpoznanie zarzutu naruszenia art. 33 pkt 6 u.p.e.a. i art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych, a tym samym utrwalenie niezgodnego z prawem stanowiska organu I instancji, iż art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych, który wszedł w życie w dniu 04 października 2005 r. i który wprowadza tryb egzekucji administracyjnej dla opłaty dodatkowej ma zastosowanie do należności powstałych przed tą datą (tytuł wykonawczy obejmuje okres od 20 stycznia 2004),
- rozpatrywanie postanowienia organu I instancji jako postawienia organu egzekucyjnego, a nie jako postanowienia wierzyciela, a tym samym pozostawienie działań organu administracji publicznej podjętych w charakterze wierzyciela bez badania pod względem zgodności z prawem i pozbawienie strony możliwości obrony swoich racji co prowadzi również do naruszenia art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a,
- uznania, że z pism skarżącej, kierowanych do organu-wierzyciela nie wynika, aby kiedykolwiek sformułowała żądanie wydania odpisów lub kopii z dokumentów akt sprawy, podczas gdy takie żądanie jednoznacznie wynika z treści pisma strony z dnia [...] grudnia 2009 r., tj. pierwszego pisma skierowanego w tej sprawie, w odpowiedzi na nadesłane upomnienie, jak również z treści następnych pism i zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego,
- uznania, że brak jest podstaw do przeprowadzenia przez SKO wnioskowanego przez stronę postępowania dowodowego z dowodów wskazanych w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta [...], a także w związku z utrwaleniem, stanowiska organu I instancji organu naruszającego art. 6-10 kpa,
- uznania, że okoliczności sprawy wskazują iż skarżąca nie udowodniła, że nie była osobą korzystającą z dróg publicznych w SPP, podczas gdy nie jest zupełnie jasne w oparciu o jaki dowód skarżąca mogłaby wykazać, że w datach wskazanych w upomnieniu pojazd przebywał w zupełnie innych miejscach, skoro organ nie przyjmuje do wiadomości oświadczeń skarżącej w tej kwestii i ogranicza możliwość wyjaśnienia sprawy wyłącznie do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że ktoś inny użytkował pojazd w tym czasie;
3. art. 10 kpa w związku z uznaniem przez SKO, iż:
- w postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasada wynikająca z tego przepisu nie ma zastosowania wobec przymusowego charakteru postępowania egzekucyjnego, a wydane przez organ I instancji postanowienia o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione, winno być rozpatrywane jako postanowienie wierzyciela, a me organu egzekucyjnego oraz uznanie, że organ I instancji uczynił zadość dyspozycji tego przepisu zawiadamiając Zobowiązaną o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, podczas gdy w rzeczywistości takiego umożliwienia i zawiadomienia nie było,
4. art. 73 kpa i art. 73 § 2 kpa oraz art. 80 kpa - w związku z uznaniem przez SKO, że w przedmiotowej sprawie strona nie zwracała się o doręczenie odpisów zawiadomień oraz, że strona została zawiadomiona o zebranych dowodach i zgromadzonym materiale celem umożliwienia zapoznanie się z materiałem i wypowiedzeniem co do tego materiału,
5. art. 74 § 2 kpa - w związku z usankcjonowaniem przez SKO odmowy wydania odpisów/kopii z akt, która to odmowa nie nastąpiła w drodze postanowienia,
6. § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy w postępowaniu egzekucyjnym w administracji - przez nie rozpoznanie przez SKO, że przypisany został nieopłacony postój po upływie kilku lat od rzekomo stwierdzonego faktu, a wierzyciel - organ takim opieszałym działaniem uniemożliwia ustalenie i wykazanie co faktycznie działo się z pojazdem w datach przyjętych przez wierzyciela, a w szczególności, że pojazd ten pozostawał w tych datach w zupełnie innym miejscu lub że postój wbrew temu co twierdzi wierzyciel był opłacony,
7. art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z uznaniem, że potrzeba uzyskania stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem przez organ egzekucyjny zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji nie występuje w przypadku gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, co pozbawia stronę możliwości obrony swoich racji,
8. art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – przez to, że tytuł wykonawczy obejmuje okres [...].2004 r.- [...].2007 r., a wysokość należności określona w tytułu obejmuje część, która uległa przedawnieniu,
9. § 5 ust 1 pkt 1 i 2 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez uznania, że sumowanie opłat dodatkowych za poszczególne zdarzenia i zastosowanie tytułu wykonawczego "jednopozycyjnego" jest prawidłowe, podczas gdy wymagane było zastosowanie kilku tytułów wykonawczych "czteropozycyjnych" oraz ewidencji tych tytułów przez co treść obowiązku została podana nieprawidłowo.
Ponadto, skarżąca wniosła na podstawie art. 178 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy o ustroju sądów administracyjnych o:
- uznanie przepisu § 11 ust.2 uchwały Nr [...]Rady Miasta [...] z dnia [...] listopada 2004r. za sprzeczny z ustawą o drogach publicznych oraz z Konstytucją w szczególności art. 7 i 21 w związku z okolicznością, iż w dacie uchwalenia tej uchwały, a tym samym przepisu § 11 ust. 2 i wejścia w życie tego aktu wprowadzenie trybu egzekucji administracyjnej dla ściągnięcia należności z tytułu opłaty dodatkowej nie znajdowało podstawy prawnej w przepisach ustawy i nieorzekanie w oparciu o ten przepis,
- uznanie art. 13 ust.1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w rozumieniu, że jest to przepis wskazujący, że obowiązek uiszczenia opłaty za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania obciąża, co do zasady właściciela pojazdu, za niezgodny z art. 7 Konstytucji RP i nieorzekanie w oparciu o ten przepis w takim jego rozumieniu.
W oparciu o art. 153 ppsa skarżąca wniosła o:
- zastosowanie tego przepisu do przywołanych w postanowieniu organu II instancji (jak również organ I instancji) orzeczeń sądów administracyjnych, w tym również orzeczeń WSA w Szczecinie i orzeczeń NSA, tak, aby orzeczenia odnoszące się do zupełnie innych stanów faktycznych nie zostały zastosowane w niniejszej sprawie wyłącznie na tej podstawie, że sentencja takiego orzeczenie odnosi się (aczkolwiek tylko pozornie) do istoty przedmiotowej sprawy, a w oparciu o art. 62 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w ramach skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, o zarządzenie, aby organy II lub I instancji włączyły lub przekazały do akt sprawy zebrane dowody i materiały w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji w charakterze wierzyciela, w oparciu o który skierowane zostało do skarżącej upomnienie, a następnie sporządzony tytuł wykonawczy, w tym całą korespondencję w sprawie, gdyż zachodzi obawa, że organowi II instancji ten materiał nie został przedstawiony, na co wskazują stwierdzenia SKO sprzeczne z tym co jest w dokumentacji, którą dysponuje skarżąca.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Uzasadniając wyrok Sąd stwierdził, że poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna [...] zł stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych do tego inspektorów SPP braku poniesienia w [...] przypadkach opłaty za parkowanie należącego do skarżącej samochodu osobowego marki [...] Nr rej. [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel (Prezydent Miasta [...]) wzywał skarżącą do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec zobowiązanej tytuł wykonawczy i skutecznie go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne, występując w nim w roli organu egzekucyjnego. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 33 pkt 1 i 4 ustawy egzekucyjnej nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego nie są zasadne. Mimo wezwania przez wierzyciela, skarżąca nie wykazała by w dniach wskazanych w wezwaniu uiściła opłatę parkingową. Twierdzenie skarżącej, że została pozbawiona możliwości wykazania wykonania obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej, z powodu niedoręczenia jej kopii zawiadomień sporządzonych przez inspektorów o nieuiszczeniu opłaty, nie ma uzasadnienia.
Organ – wierzyciel poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z tymi dokumentami z czego skarżąca nie skorzystała. Jej wnioski w tym zakresie, nie spełniały przesłanek o których mowa w art. 73 § 2 kpa, skoro skarżąca nie domagała się uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie kopii dokumentów i nie wskazała jaki ma w tym interes. Zdaniem Sądu, nie wystąpiła okoliczność wymagająca wydania w tym zakresie postanowienie, co czyni zarzut naruszenia przepisów art. 73 i art. 74 kpa nieuzasadnionymi.
Sąd podniósł, że istotne informacje, pozwalające skarżącej zapoznać się, za postój w jakim dniu, o której godzinie i na jakiej ulicy wierzyciel domaga się uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacenie parkowania, zawiera upomnienie, które zostało jej doręczone. Skarżąca miała zatem możliwość, jeżeli wówczas dysponowała stosowną dokumentacją (biletami parkingowymi z danych dni), wykazać fakt uiszczenia opłaty parkingowej co uzasadniało by zarzut nieistnienia obowiązku. Zgłoszenie w tym zakresie wniosków dowodowych w postępowaniu sądowo – administracyjnym nie mogło być skuteczne, albowiem to organ egzekucyjny jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów a nie Sąd. Dlatego zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 1 Sąd uznał za niezasadny.
Za bezzasadny Sąd I instancji uznał zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 ustawy egzekucyjnej, polegający na tym, że z samochodu marki [...] mogły korzystać inne osoby, co obligowało zarządcę drogi Prezydenta Miasta [...] do ustalenia kto korzystał faktycznie ze strefy, skoro właściciel nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji korzystających z samochodu i przechowywania takiej dokumentacji przez okres 3 – 5 lat. Logiczna wykładnia przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych wskazuje, iż "korzystającym z drogi" w chwili parkowania pojazdu w SPP jest osoba pozostawiająca pojazd w tej strefie (praktycznie osoba kierująca pojazdem). Jest to osoba, która posiada (a przynajmniej powinna posiadać) świadomość parkowania pojazdu w takiej strefie i praktycznie tylko ona może w tym momencie dokonać technicznej czynności dokonania opłaty (poprzez nabycie i zakreślenie biletu parkingowego lub dokonanie opłaty w tzw. parkomacie i umieszczenie tych dowodów w widocznym miejscu w pojeździe). Zasadnym i logicznym zatem było określenie w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy, iż obowiązanym do poniesienia opłaty ("zwykłej") za parkowanie jest "korzystający z drogi publicznej", bowiem kierowany jest on do każdej osoby, która pozostawia pojazd w strefie płatnego parkowania. Jeżeli jednak opłata taka nie zostanie dokonana, a więc powstanie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, wezwanie do jej uiszczenia powinno być kierowane do właściciela pojazdu. Za takim rozumieniem ww. przepisów przemawia logiczna i celowościowa ich wykładnia.
Zdaniem WSA istotną (relewantną) przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. Taki stan przekreśla cele wprowadzenia stref płatnego parkowania, określone w art. 13b ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W związku z tym prawne znaczenie dla postania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Bez znaczenia dla powstania tego obowiązku jest to, kto pozostawił pojazd w strefie, istotne jest natomiast, czyj pojazd to miejsce zajmował. Prawidłowa wykładnia wymienionych przepisów ustawy o drogach publicznych uzasadnia zatem stwierdzenie, że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu (z zastrzeżeniem sytuacji szczególnych, np. udokumentowanej kradzieży pojazdu, czy używania pojazdu na podstawie umowy leasingu z bankiem), a nie osobę, która pozostawiła pojazd w tej strefie. Nie ma więc ani prawnego ani logicznego uzasadnienia, dla ustalania w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia nieuiszczonych opłat dodatkowych osoby, która pozostawiła pojazd w takiej strefie. Ustalanie takiej osoby byłoby niezbędne w razie naruszenia przepisów o ruchu drogowym, bowiem naruszenie takie może skutkować nałożeniem kary (mandatu) za takie wykroczenie, jednak obowiązek poniesienia omawianej opłaty dodatkowej nie wynika z takiego karalnego zachowania.
Sąd podniósł, że wykładnia przepisów ustawy o drogach publicznych zwłaszcza art. 13 ust. 1 pkt 1 zawarta w skardze, sugerująca w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym ściągnięcia opłat dodatkowych konieczność ustalanie osób, które faktycznie pozostawiły pojazd samochodowy w strefie płatnego parkowania nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. W związku z powyższym Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi dot. niekonstytucyjności przepisów ustawy o drogach publicznych, ich naruszenia, przez uznanie skarżącej za osobę korzystającą z drogi publicznej a co za tym idzie, zarzut błędu co do osoby zobowiązanej i nieistnienia obowiązku naruszenia przepisów art. 6 – 10 kpa.
Za nietrafny uznał Sąd I instancji zarzut skargi, dotyczący braku podstaw prawnych prowadzenia egzekucji należności z tytułu opłaty dodatkowej za okres do października 2005r. z uwagi na wejście w życie przepisu art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Wskazano, że przepis art. 2 § 1 pkt 1b u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w 2005r. (obecnie art. 2 § 1 pkt 3) stanowił, że egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne inne niż wymienione w pkt 1 (podatki, opłaty i należności do których stosuje się przepisy działu III ordynacji podatkowej) i pkt 2 (należności, daniny, premia, cła) jeżeli pozostają we właściwości organów administracji publicznej. Natomiast przepis art. 3 § 1 cytowanej ustawy stanowi, że egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowienia właściwych organów albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego – bezpośrednio z przepisu prawa, chyba, że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
Opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowe stanowią dochód zarządu drogi i są przekazywane do jednostek samorządu terytorialnego a co za tym idzie, jako należności pieniężne pozostające we właściwości jednostek samorządu terytorialnego, podlegały egzekucji administracyjnej w razie stwierdzenia, że obowiązek uiszczenia tych opłat nie został wykonany. Przepis art. 40d ust. 2 doprecyzował, że opłata dodatkowa za nieopłacony postój podlega egzekucji administracyjnej.
Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących mocy dowodowej zawiadomienia o nieopłaceniu postoju w strefie płatnego parkowania. Podkreślił, że takich zawiadomień w sprawie sporządzono [...], przez wielu inspektorów, co wyklucza możliwość ich tendencyjnego sporządzania w sytuacjach, gdy jak twierdzi skarżąca, opłata za postój została uiszczona. Zapisy dodatkowe na zawiadomieniach wskazujące przyczynę uznania faktu braku opłaty, pozwalają na stwierdzenie, że skoro były takie przypadki, a skarżąca ich nie kwestionowała to zgadzała się z ich treścią.
Za niezasadny uznał również WSA zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu określenia treści podlegającego egzekucji obowiązku, w zakresie objęcia egzekucją należności, które uległy przedawnieniu. Tytuł wykonawczy nr [...], jak wynika z zapisu w rubryce 6, został wystawiony [...] listopada 2009r. kiedy to kwota należności głównej była w całości wymagalna. Doręczenie tytułu wykonawczego skarżącej po 1 stycznia 2005r. spowodowało, że uległa przedawnieniu należność z tytułu opłat dodatkowych dotyczących roku 2004r., czemu wierzyciel dał wyraz, ograniczając dochodzoną należność w zajęciu wierzytelności u pracodawcy skarżącej. Tak więc kwota należności głównej wykazana została w prawidłowej wysokości. Dochodzenie należności, pomniejszonej o należność przedawnioną, nie czyni, tytułu wykonawczego wadliwym, uniemożliwiającym egzekucję należności. Podobnie Sąd ocenia zarzut niewypełnienia rubryki tytułu wykonawczego dotyczącej wskazania pracodawcy dłużnika, skoro nie jest to brak który uniemożliwia egzekucję.
Również zarzut posłużenia się niewłaściwym blankietem tytułu wykonawczego Sąd uznał za niezasadny. Dochodzona należność dotyczy obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w określonym przedziale czasowym. Obowiązek dotyczy jednego dłużnika, wykonania obowiązku zapłaty wynikającego z mocy prawa, dlatego, łączne określenie tego zobowiązania na blankiecie jednopozycyjnym jest uzasadnione.
Za nietrafny Sąd uznał ponadto zarzut naruszenia przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Domaganie się wykonania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania nawet po upływie kilku lat, do chwili przedawnienia obowiązku, i tym samym, trudność po stronie dłużnika w wykazaniu nieistnienia obowiązku nie stanowi naruszenia prawa. Uznając, że brak wcześniejszego przesłania skarżącej upomnienia nie miało wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne i rozpoznanie zarzutów Sąd uznał ten zarzut za niezasadny.
Za niemający wpływu na rozpatrzenie zarzutów, uznał Sąd zarzut niewłaściwego skompletowania przez wierzyciela – akt administracyjnych w sprawie.
Na przedstawiony wyżej wyrok [...], działając za pośrednictwem pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną, w której wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie sprawy, w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 188 zd. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Jako podstawę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wskazał, powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ppsa naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 7 Konstytucji RP w zw. art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że uzasadnione jest żądanie przez wierzyciela dokonania opłaty dodatkowej przez właściciela pojazdu w sytuacji, gdy właściciel ten stwierdza, że postój w strefie płatnego parkowania jego pojazdem nie występował, a jeśli to zawsze był opłacony i kwestionuje przypisany pojazdowi nieopłacony postój, w tym w sytuacji występowania po stronie właściciela trudności (a właściwie braku możliwości) wykazania nieistnienia obowiązku wobec niezaistnienia faktu postoju w strefie płatnego parkowania;
- art. 7 Konstytucji RP, w zw. z art. 178 Konstytucji RP i art. 4 ustawy o ustroju sądów administracyjnych, w zw. z art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych, w zw. z § 11 ust. 2 Uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oparciu się przez Sąd I instancji, przy orzekaniu, na Uchwale Rady Miasta, którą z uwagi na treść § 11 ust. 2, dotyka niekonstytucyjność i nieważność;
- art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż miał miejsce nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania;
- art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 33 pkt 6 u.p.e.a poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że tryb egzekucji administracyjnej w stosunku do opłat dodatkowych był dopuszczalny przed datą 4 października 2005 r., w związku z przyjęciem, że przepis art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym od 4 października 2005 r. nie wprowadzał dopuszczalności trybu egzekucji administracyjnej dla ściągnięcia należności z tytułu opłat dodatkowych z dniem 4 października 2005 r., a jedynie doprecyzował art. 2 § 1 pkt 1 b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji;
- § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie jest obowiązany do bieżącej i niezwłocznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych, że organ może działania podjąć po upływie kilku lat, a trudność spowodowana w ten sposób po stronie rzekomego dłużnika w zakresie dowodowym nie stanowi naruszenia prawa;
- art. 8 -10 kpa w zw. z art. 74 § 2 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, iż nie miała miejsca odmowa wydania skarżącej dokumentów z akt postępowania oraz, iż niedoręczenie skarżącej odpisów/kopii zawiadomień sporządzonych przez inspektorów nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie;
- art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię polegające na przyjęciu przez Sąd, że sporządzone przez inspektora SPP zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, pozostające wyłącznie w dyspozycji Biura Strefy Płatnego Parkowania (Podmiotu powołanego przez zarządcę drogi), stanowi niepodważalny dowód na fakt postoju w strefie płatnego parkowania, a tym sam dowód potwierdzający umieszczenie opłaty, a zarazem stanowi dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczająca informację o (powstałym z mocy prawa) obowiązku uiszczenia opłaty;
- art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ust. 3 ustawy o drogach publicznych poprzez błędną wykładnię polegające na przyjęciu przez Sąd, że wierzyciel - zarządca drogi uprawniony jest na podstawie jednostronnie dokonanych zapisów (wypełnionych formularzy zawiadomień), pozostających wyłącznie w dyspozycji zarządcy drogi, do stwierdzenia faktu postoju w strefie płatnego parkowania, nie ma obowiązku wydawania czy doręczania indywidualnych aktów czy zawiadomień do korzystającego z drogi lub właściciela pojazdu, a także, iż w przedmiotowej sprawie inspektorzy strefy płatnego parkowania działali na podstawie upoważnienia zarządcy drogi, podczas gdy z żadnego dokumentu w sprawie (zwłaszcza dokumentów włączonych do akt w postępowaniu międzyinstancyjnym) takie upoważnienie nie wynika;
- art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 33 pkt 4 u.p.e.a, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, na podstawie nieuprawnionego domniemania faktycznego, że korzystającym z samochodu jest właściciel pojazdu i stąd do niego ma być kierowane wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej oraz że publicznoprawny obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża właściciela pojazdu;
- art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 33 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a, poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż skarżąca nie wykazała by w dniach wskazanych w wezwaniu uiściła opłatę parkingową;
- art. 13 ust. 1 pkt l oraz art. 13 f ustawy o drogach publicznych w związku z treścią Uchwały Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż na uniknięcie obowiązku uiszczenia opłaty pozwala wykupienie abonamentu (od jednodniowego do dwunastomiesięcznego).
Wyrokowi zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
-art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na oparciu rozstrzygnięcia na aktach sprawy, które nie stanowiły właściwych akt postępowania, a wyłącznie akta wtórne, z przenumerowaną i niespójną numeracją stron, zawierające kserokopie dokumentów, które winny być włączone do akt w oryginałach oraz strony (dokumentację) włączone dopiero na etapie postępowania międzyinstancyjnego,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit b) p.p.s.a. wobec nieuwzględnienia okoliczności, że skarżąca na podstawie częściowo odnalezionych biletów potwierdziła swoje oświadczenie kwestionujące fakt stwierdzenia nieopłaconego postoju w strefie, wykazała, że przypisany pojazdowi postój w strefie płatnego parkowania jest niezgodny ze stanem faktycznym, a zatem narusza prawo,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 kpa poprzez przyjęcie, że wskazanie skarżącej jako zobowiązanej do zapłaty opłaty dodatkowej jest bezsporne i nie narusza prawa,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 u.p.s.a., w zw. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że niewłaściwe, niezgodne z prawem kompletowanie i przekazywanie akt zarówno do Sądu jak i do organu II instancji nie ma wpływu na rozpatrzenie zarzutów,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 10 oraz 64 § 2 kpa poprzez przyjęcie, że na etapie postępowania przed organami obu instancji, w szczególności pismem z dnia 19 października 2009 r. oraz pismem z dnia 14 grudnia 2009 r. skarżąca nie domagała się sporządzenia i doręczenie odpisów dokumentów źródłowych (a więc kopii zawiadomień) celem możliwości ustosunkowania się do przypisanych pojazdowi postojów w strefie płatnego parkowania oraz że nie wystąpiła niezgodna z prawem odmowa sporządzenia i doręczenia tych odpisów dla skarżącej,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegające na przyjęciu, że wystawienie tytułu wykonawczego niezgodnie z brzmieniem przepisów nie ma znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego,
- art. 151 p.p.s.a. polegające na zastosowaniu przedmiotowego przepisu pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, tj. nieuwzględnienie skargi, pomimo, iż w przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego oraz procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik spawy .
Zdaniem strony organy oraz Sad rozstrzygając sprawę pominęły okoliczność , iż skarżąca od początku i w toku całego dalszego postępowania podnosi, iż pojazd, którego jest właścicielem nie ma nieopłaconych postojów w strefie płatnego parkowania. Każdorazowo, jeżeli takie parkowanie miało miejsce, opłata była uiszczana.
Skarżąca podniosła ponadto, że Sąd I instancji nie uwzględnił okoliczności, iż przed rozpoznaniem sprawy wystąpiła ona z wnioskiem o wznowienie postępowania wobec odnalezienia częściowej dokumentacji potwierdzającej jej oświadczenie, iż w strefie płatnego parkowania nie miała nieopłaconego postoju, a tym samym potwierdzającym wadliwe ustalenia wierzyciela.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).
Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.
Przechodząc do złożonego środka zaskarżenia stwierdzić należy, iż tylko niektóre z licznie wskazanych przez autora skargi podstaw kasacyjnych pozwały na kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Badanie legalności wyroku Sądu I instancji nie dowiodło jednak naruszenia prawa, które implikowałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Sąd kasacyjny uznał je bowiem za nieuzasadnione.
W orzecznictwie NSA podkreślano, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
Zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a polegający na oparciu rozstrzygnięcia na aktach sprawy, które nie stanowiły właściwych akt postępowania, a wyłącznie akta wtórne, z przenumerowaną i niespójną numeracją stron. Wskazać przede wszystkim w zakresie tego zarzutu należy, że obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Do naruszenia tego obowiązku doszłoby wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale innym niż ten, który jest zawarty w aktach sprawy. Podstawą orzekania sądu jest materiał zgromadzony w toku całego postępowania przed organem oraz przed sądem. Przepis art. 133 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się organ administracji publicznej. Naruszenie tego przepisu może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże konkretne zdarzenia wynikające z akt sprawy, których sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, oraz ich wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1350/11, LEX nr 1149159). W stanie faktycznym sprawy nie można powiedzieć, że Sąd I instancji oparł swoje orzeczenie na materiale innym niż ten, który zawarty jest w aktach sprawy. Dlatego też zarzut ten należało uznać za niezasadny.
Kolejny zarzut odnosi się do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wobec nieuwzględnienia okoliczności, że skarżąca na podstawie częściowo odnalezionych biletów potwierdziła swoje oświadczenie kwestionujące fakt stwierdzenia nieopłaconego postoju, wykazała, że przypisany pojazdowi postój jest niezgodny ze stanem faktycznym, a zatem narusza prawo.
W zakresie tego zarzutu skonstatować należy, że wobec użycia w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. zwrotu: "naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania", niezbędne jest podzielenie przesłanek wznowienia na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6 k.p.a.) i na przesłanki, którym nie da się przypisać tej cechy (art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 k.p.a.). Tylko pierwsza z wyodrębnionych grup może stanowić podstawę do uchylenia decyzji. Pozostałe przesłanki nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez Sąd, gdyż uchylenie takie byłoby niezgodne nie tylko z analizowanym przepisem, ale i z ogólnym celem działania NSA (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt I GSK 284/09, LEX nr 550347 oraz wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 227/10, LEX nr 1080747). Przesłanka pomieszczona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "nowe dowody i nowe okoliczności" nie jest związana z naruszeniem prawa tylko z zaistnieniem pewnej nowości w zakresie faktów. Brak naruszenia prawa eliminuje możliwość zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Wyjście zatem na jaw nowych dowodów wskazanych przez stronę dopiero na rozprawie przed Sądem I instancji nie skutkuje naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Podniesiony zarzut jest więc nieskuteczny. Zauważyć w tym miejscu należy, że nowe dowody winny być zbadane pod kątem zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym, co do którego skarżąca złożyła już wniosek do organów.
Za niezasadne uznać należy pozostałe zarzuty procesowe oznaczone w skardze kasacyjnej jako IIc, IId, IIe, IIf, IIg. W tej części swego środka zaskarżenia strona zarzuciła naruszenie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wz. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wskazanie skarżącej jako zobowiązanej do zapłaty opłaty dodatkowej jest bezsporne i nie narusza prawa, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 u.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że niewłaściwe niezgodne z prawem kompletowanie i przekazywanie akt do sądu jak i do organu II instancji nie ma wpływu na rozpatrzenie zarzutów, naruszenie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 8, art. 10 oraz 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że na etapie postępowania przed organem I i II instancji, w szczególności pismami z dnia [...] października 2010 r. i z dnia [...] grudnia 2010 r. skarżąca nie domagała się sporządzenia i doręczenia odpisów dokumentów źródłowych, a wiec kopii zawiadomień celem możliwości ustosunkowania się do przypisanych pojazdowi postojów oraz że nie wystąpiła niezgodna z prawem odmowa sporządzenia i doręczenia tych odpisów. Wskazała też na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem wykonawczym, polegające na przyjęciu, że wystawienie tytułu wykonawczego niezgodnie z brzmieniem przepisów nie ma znaczenia dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podniosła ponadto zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. polegającego na zastosowaniu przedmiotowego przepisu pomimo braku przesłanek do jego zastosowania, tj. nieuwzględnienia skargi, pomimo, iż w przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe zarzuty w ocenie Sądu nie wskazują elementu konstrukcyjnego podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia prawa procesowego, jakim jest istotny wpływ naruszenia prawa na wynik sprawy.
Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664). Zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie skarżącego obowiązek uzasadnienia, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, iż kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 330/10, LEX nr 992297).
Obowiązkiem kasatora jest więc wykazanie związku przyczynowego pomiędzy zaistniałym uchybieniem a wyrokiem wskazującego na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Ponadto niezbędne też jest wskazanie, że następstwa stwierdzonych wadliwości kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanej w sprawie decyzji. Zatem powołać należy, jakie konkretnie naruszenie prawa spowodowało, że wyrok jest błędny, a treść decyzji byłaby inna.
W skardze kasacyjnej, w jej podstawach i uzasadnieniu w zakresie dotyczącym naruszenia procedury brak jest takiego precyzyjnego wykazania wpływu wskazywanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy.
Wskazana wada zarzutów procesowych w postaci braku wykazania ich istotnego wpływu na wynik sprawy skutkuje stwierdzeniem o niezasadności w tym zakresie złożonej skargi.
Wypada też zauważyć w kontekście ostatniego z przywołanych zarzutów procesowych, że przepis art. 151 p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym. Warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia czy niestwierdzenia przez sąd naruszeń prawa przez organ administracji publicznej. Naruszenie tego przepisu jest zawsze następstwem złamania innych przepisów i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Zatem art. 151 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca, chcąc powołać się na zarzut złamania tej regulacji, zobowiązana jest bezpośrednio powiązać taki zarzut z wytykiem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - uchybił sąd pierwszej instancji w toku rozpatrywania sprawy. Brak takich powiązań oznacza w konsekwencji nieskuteczność zarzutu naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 151 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2077/10, LEX nr 1125504 oraz wyrok NSA z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 563/11, LEX nr 1219041).
W zakresie pierwszego z zarzutów dotyczącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (jednolity tekst: Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.), zwanej dalej u.d.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że uzasadnione jest żądanie przez wierzyciela dokonania opłaty dodatkowej przez właściciela pojazdu w sytuacji, gdy właściciel ten stwierdza, że postój w strefie płatnego parkowania jego pojazdem nie występował, a jeśli to zawsze był opłacony i kwestionuje przypisany pojazdowi nieopłacony postój, w tym w sytuacji występowania po stronie właściciela trudności (a właściwie braku możliwości) wykazania nieistnienia obowiązku wobec niezaistnienia faktu postoju w strefie płatnego parkowania, stwierdzić należy, że stawiając ten zarzut skarżąca wskazuje na naruszenia przepisów prawa materialnego, natomiast opisując ten zarzut kwestionuje ustalenia faktyczne. Twierdzi, że postój nie występował, a jeżeli miał miejsce, to zawsze był opłacony. Podnosi w tym zarzucie także brak możliwości wykazania nieistnienia obowiązku wobec niezaistnienia faktu postoju w strefie płatnego parkowania. Skarżąca kwestionuje zatem ustalenia faktyczne: postoju w strefie płatnego parkowania nie było, a jeśli miał miejsce, to zawsze był opłacony. Zauważa, że nie można obalić obowiązku wynikającego z faktu, którego w rzeczywistości nie było. Skonstatować wobec powyższego trzeba, że nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego zwalczanie ustaleń faktycznych. Warto w tym miejscu wskazać na utrwalony w orzecznictwie pogląd NSA, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można natomiast tego skutecznie czynić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art.174 pkt 1 p.p.s.a.), w tym przez kwestionowanie błędnej wykładni tego prawa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 166/11, LEX nr 1082668, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 662/07, LEX nr 418209 oraz wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 920/07, LEX nr 468874).
Powyższa argumentacja odnosi się także do podstaw kasacyjnych sformułowanych pod oznaczeniem Ic i Ig skargi kasacyjnej. W pierwszym zarzucie skarżąca nawiązuje do naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13f u.d.p. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż miał miejsce nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Drugi wskazuje naruszenie tych samych przepisów poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że sporządzone przez inspektora SPP zawiadomienie o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, pozostające wyłącznie w dyspozycji Biura Strefy Płatnego Parkowania, stanowi niepodważalny dowód na fakt postoju w strefie płatnego parkowania, a tym samym dowód potwierdzający nieuiszczenie opłaty, a zarazem stanowi dla korzystającego z drogi dodatkową i wystarczającą informację o obowiązku uiszczenia opłaty. Zarzuty te dotyczą faktu zaistnienia nieodpłatnego postoju w SPP, dowodów pozwalających na wykazanie tego faktu oraz dysponenta tych dokumentów. Omawiane podstawy kasacyjne odwołują się do faktów oraz rodzaju dowodów, którymi organy wykazały fakt nieopłaconego postoju w SPP. Z pewnością, w przekonaniu Sądu kasacyjnego, zarzuty te winny być powiązane z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Brak wskazań w tym zakresie i powiązanie ich z prawem materialnym implikuje ich nieskuteczność.
Kolejny zarzut naruszenia prawa materialnego, to naruszenie art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 178 Konstytucji RP i art. 4 ustawy o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 40d ust. 2 u.d.r. w zw. z § 11 ust. 2 uchwały Rady Miasta z dnia 22 listopada 2004 r. Nr XXIX/576/04 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oparciu się przez Sąd I instancji, przy orzekaniu, na uchwale Rady Miasta, którą z uwagi na treść § 11 ust. 2 dotyka niekonstytucyjność i nieważność. Powołany zarzut wiąże się z podstawą kasacyjną pomieszczoną przez skarżącą pod oznaczeniem Id skargi kasacyjnej, gdzie autor stawia zarzut naruszenia art. 40d ust. 2 u.d.p. w zw. z art. 33 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że tryb egzekucji administracyjnej w stosunku do opłat dodatkowych był dopuszczalny przed 4 października 2005 r., w związku z przyjęciem, że przepis art. 40d ust. 2 u.d.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 października 2005 r. nie wprowadzał dopuszczalności trybu egzekucji administracyjnej dla ściągnięcia należności z tytułu opłat dodatkowych z dniem 4 października 2005 r., a jedynie doprecyzował art. 2 § 1 pkt 1b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zmiana przepisów dokonana przez ustawodawcę poprzez wprowadzenie do ustawy art. 40d ust. 2 u.d.p. nie ma charakteru nowości normatywnej. Opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania, o której mowa w art. 13ust. 1 u.d.p, jak i opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie (art. 13f u.d.p.), są należnościami o charakterze publicznoprawnym. Taki charakter posiadają od momentu ich zaistnienia w systemie prawa. Właściwą drogą ich przymusowego dochodzenia jest zatem egzekucja administracyjna. Przed wejściem w życie powołanego przepisu egzekucja opłat za parkowanie i opłat dodatkowych odbywała się na podstawie art. 2 u.p.e.a. Zasadnie, zdaniem NSA, Sąd I instancji powołał się w swym uzasadnieniu na art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że egzekucji administracyjnej podlegają należności pieniężne, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej. D. Kijowski zauważa, że o tym, czy dany obowiązek pozostaje w zakresie właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, decydować powinno - ogólnie rzecz ujmując - to, czy ustanawiające go przepisy prawa albo przepisy określające zadania i kompetencje organów zaliczanych do organizacyjnie (podmiotowo) rozumianej administracji publicznej) przewidują zapewnianie realizacji takiego obowiązku (domaganie się tego) przez dany organ tej administracji (por. D. Kijowski, [w:] D. Kijowski (red.) praca zbiorowa, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz do art. 2, teza 2.13., LEX 2010, stan prawny na 1 grudnia 2010 r.).
W myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania (ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3). Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.d.p. organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi. W świetle zaś ust. 5 powołanego artykułu w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta. Niewątpliwie, wynika zatem z powyższego, że do poboru opłaty dodatkowej uprawniony był jako organ administracji Prezydent Miasta [...]. Tym samym właściwą drogą ściągnięcia zaległych opłat dodatkowych także przed 4 października 2005 r. była egzekucja administracyjna. Za niezasadne należało zatem uznać postawione w zakresie drogi egzekucyjnej zarzuty kasacyjne.
Zarzut naruszenia § 2 rozporządzenia wykonawczego, polegający na błędnej wykładni ze względu na przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ nie jest zobowiązany do bieżącej i niezwłocznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych, że organ może podjąć działania po upływie kilku lat, a trudność spowodowana w ten sposób po stronie rzekomego dłużnika w zakresie dowodowym nie stanowi naruszenia prawa.
Należy zaaprobować pogląd, że wierzyciel zobowiązany jest do systematycznej kontroli terminowości zapłaty zobowiązań pieniężnych. Obowiązek ten, czy też jego niewykonanie, nie przekreśla jednak uprawnienia organu dochodzenia swej należności do czasu upływu jej terminu przedawnienia. Zasadnie Sąd I instancji przyjął, że domaganie się wykonania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania nawet po upływie kilku lat, do chwili przedawnienia obowiązku, i tym samym, trudność po stronie dłużnika w wykazaniu nieistnienia obowiązku nie stanowi naruszenia prawa. Niewykonanie przez organ obowiązku systematycznego kontrolowania terminowości zapłat zobowiązań pieniężnych nie usprawiedliwia, jak i nie zwalnia dłużnika z obowiązku zapłaty długu. Podnieść w zakresie tego zarzutu należy, że wskazany przepis rozporządzenia ma charakter procesowy. Postawienie skutecznego zarzutu jego naruszenia wymagało od skarżącego wykazania istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Nie czyniąc tego, także i z tego powodu należało uznać zarzut ten za nieskuteczny.
Zarzut naruszenia art. 8, art. 10, art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, że nie miała miejsca odmowa wydania skarżącej dokumentów z akt sprawy oraz, iż niedoręczenie skarżącej odpisów (kopii) zawiadomień sporządzonych przez inspektorów nie ma żadnego znaczenia w przedmiotowej sprawie – także należało uznać za niezasadny. Wskazać odnośnie tej podstawy kasacyjnej należy, że zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a. strona może żądać uwierzytelnienia odpisów i kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. W przekonaniu NSA żądania strony w tym zakresie – jak trafnie uznał Sąd I instancji – nie spełniały przesłanek z art. 73 § 2 k.p.a., zobowiązany nie złożył w postępowaniu administracyjnym wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów. Wskazać poza tym trzeba, że z istotnymi dla strony informacjami, a mianowicie: za jaki dzień i za ile godzin organ domaga się uiszczenia opłaty dodatkowej, na której ulicy miał miejsce postój, strona mogła zapoznać się z treści upomnienia, które zostało jej doręczone. W świetle powyższego, w przekonaniu Sądu kasacyjnego, nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadniony.
Kolejny zarzut, to naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 3 u.d.p. poprzez błędną wykładnię, iż zarządca drogi nie ma obowiązku wydawania i doręczania indywidualnych aktów, czy zawiadomień korzystającemu z drogi. Druga część dotyczy braku w aktach upoważnień dla inspektorów dokonujących kontroli do takiej kontroli.
Obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, a tym samym jest niezależny od działań zarówno wierzyciela, jak też organu egzekucyjnego. W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08, LEX nr 532606). Przepisy u.d.p. nie przewidują żadnej procedury, ani formy "wymiaru" kar za nieuiszczenie opłaty parkingowej. Brak ten nie oznacza jednak niedopuszczalności egzekucji, lecz niedopuszczalność wydania decyzji albo postanowienia. Wydanie w takiej sytuacji aktu administracyjnego sprawiłoby, że byłby on pozbawiony podstawy prawnej, a więc dotknięty wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 591/08, LEX nr 544582). Omawiane przepisy nie przewidują doręczania jakichkolwiek zawiadomień korzystającemu z drogi. Brak w aktach upoważnień do przeprowadzenia kontroli nawiązuje do kwestii procesowych. Wskazaniem naruszenia prawa materialnego braku w aktach upoważnień zakwestionować nie można.
Za nietrafny w ocenie Sądu uznać należy zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f u.d.p. w zw. z art. 33 pkt 4 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji na podstawie nieuprawnionego domniemania faktycznego, że korzystającym z samochodu i zarazem zobowiązanym do uiszczenia opłaty jest właściciel samochodu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Sąd i instancji uznał, że zobowiązaną do zapłacenia dodatkowej opłaty za parking jest skarżąca jako właściciel samochodu. Kierowanie egzekucji do właściciela samochodu opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 591/08, LEX nr 544582). Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wnioski wywiedzione przez Sąd I instancji z obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa są prawidłowe. Dlatego też zarzutu tego nie można uznać za zasadny.
Odnośnie podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f u.d.p. w zw. z art. 33 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd I instancji, że skarżąca nie wykazała, iż w dniach wskazanych na wezwaniach uiściła opłatę parkingową, za prawidłową należy uznać ocenę przyjętą przez WSA w Szczecinie, że na etapie wydania zaskarżonego do Sądu postanowienia skarżąca nie wykazała, że opłaty dodatkowe uiściła. Uzupełniająco można też zauważyć, że ustawa o drogach publicznych nie wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie - osobie innej od właściciela pojazdu, o ile to taka właśnie osoba rzeczywiście korzystała z pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08, LEX nr 532606).
Zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f u.d.p. w zw. z treścią uchwały Rady Miasta z dnia 22 listopada 2004 r. Nr XXIX/576/04 poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że na uniknięcie obowiązku uiszczenia opłaty pozwala wykupienie abonamentu od jednodniowego do dwunastomiesięcznego, także nie znajduje usprawiedliwienia na tle obowiązujących przepisów prawa. Z pewnością wykupienie abonamentu eliminuje obowiązek uiszczenia opłaty za konkretne parkowanie samochodu. Wskazać jednak należy, że Sąd kasacyjny nie dostrzega w zakresie postawionego zarzutu - naruszenia art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f u.d.p., które to przepisy stanowią o obowiązku uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania, jak również wpływu tego zarzutu na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością prawidłowego ich sformułowania w samej skardze, poprzez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego - uchybił sąd wojewódzki, uzasadnienia ich naruszenia, a w przypadku zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wskazania, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym warunkom, a więc pozbawiona podstawowych elementów treściowych, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności. Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt II OSK 151/12, LEX nr 1219250).
Zauważyć w kontekście powyższego jeszcze należy, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny (por. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1491/11, LEX nr 1069025). W skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 229/09, LEX nr 596327 oraz wyrok NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 97/08, LEX nr 521952).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło