I SA/Gl 1227/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-04-09
Skład orzekający: Bożena Suleja, Beata Kozicka, Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług zwalnia zobowiązanego z obowiązku uiszczenia kosztów egzekucyjnych powstałych w toku tego postępowania?Ratio decidendi
Zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne powstałe przed datą wydania decyzji o rozłożeniu należności głównej na raty są wymagalne i podlegają egzekucji, nawet jeśli postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej należności głównej zostało umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług, ale odmowie umorzenia w części dotyczącej kosztów egzekucyjnych. Strona skarżąca kwestionowała zasadność obciążenia jej kosztami egzekucyjnymi, podczas gdy organy administracji wskazywały, że koszty te powstały przed rozłożeniem należności głównej na raty i nie zostały objęte układem ratalnym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Beata Kozicka (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 § 4 pkt. 1, a także art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm., dalej: "ustawa egzekucyjna" lub "u.o.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia K. W. z dnia 6 sierpnia 2012 r., na punkt 2 postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] o nr [...], mocą którego: 1) umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec nej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ten organ o nr od [...] do [...] w części dotyczącej należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 12/2002 do 12/2003 oraz 2) odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego w pozostałym zakresie tj. w części dotyczącej należnych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł, Dyrektor Izby Skarbowej w K. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne.
W uzasadnieniu organ drugoinstancyjny wskazał, że w dniu 8 maja 2008 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G., działając jako wierzyciel, wystawił przeciwko K. W. zam. G. ul. [...] tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...]. Zaznaczył, że jak wynika z treści tych dokumentów podstawą ich wystawienia były decyzje tego organu z dnia [...] o numerach od [...] do [...] określające zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od 12/2002 do 12/2003. Następnie – jak dalej argumentował – Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. działając jako organ egzekucyjny w dniu 16 maja 2008r. nadał w/w dokumentom klauzule o skierowaniu do egzekucji czym potwierdził, że spełniają one wszystkie ustawowe wymogi.
Jednocześnie podkreślił, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. w dniu [...] sporządził zawiadomienie nr [...] o zajęciu świadczeń podatniczki w Oddziale Regionalnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w K.. Zawiadomienie to organ ubezpieczeniowy otrzymał w dniu 23 maja 2008 r., a podatniczka wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 26 maja 2008 r. W odpowiedzi z dnia 4 czerwca 2008r. KRUS poinformował, że zobowiązana pobiera świadczenia, z których zostaną dokonane potrącenia w 48 ratach po [...] zł oraz 1 rata w kwocie [...] zł.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z dnia [...] zawiesił do dnia 1 grudnia 2010 r. postępowanie egzekucyjne wobec podatniczki. Przesłanką zawieszenia postępowania egzekucyjnego było wydanie przez organ podatkowy decyzji z dnia [...] (nr [...]) o rozłożeniu na raty zaległości objętych w/w tytułami wykonawczymi. Z kolei pismem z dnia 23 czerwca 2008 r. nr poinformował dłużnika zajętej wierzytelności o wstrzymaniu zajęcia renty do dnia 1 grudnia 2010 r.
Z kolei mocą postanowienia z dnia [...] (nr [...]) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G.:
1) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku podatniczki na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] w części dotyczącej należności głównej z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 12/2002 do 12/2003 oraz
2) odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w pozostałym zakresie, tj. w części dotyczącej należnych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że koszty egzekucyjne w przedmiotowej sprawie powstały, a zgodnie z art. 64 § 8 ustawy egzekucyjnej zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że organ I instancji nie naruszył prawa.
Zaznaczył także, że zgodnie z żądaniem podatniczki dokonał analizy dopuszczalności wystawienia w dniu [...] tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. W jego ocenie zostały one wystawione prawidłowo. Wskazał, że podstawą wystawienia tych tytułów były decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] o numerach od [...] do [...] określające zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy od 12/2002 do 12/2003.
Zaakcentował, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były decyzje określające zobowiązanie podatkowe, zatem ich wystawienie nie musiało zostać poprzedzone skierowaniem do podatniczki upomnień przedegzekucyjnych, bowiem – jak zaznaczył – organ nie miał takiego obowiązku, zgodnie z § 13 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137 poz. 1541).
Przywołując chronologie zdarzeń skonstatował, że w dniu 16 maja 2008 r., kiedy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. sporządził zawiadomienie nr [...] o zajęciu świadczeń K. W. w Oddziale Regionalnym Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w K., decyzje stanowiące postawę do wystawienia tytułów wykonawczych były nadal wymagalne, podobnie jak w dniu 23 maja 2008 r., tj. wpływu zajęcia do KRUS w K., oraz w dniu 26 maja 2008 r., kiedy podatniczka otrzymała zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych.
Zatem – jak stwierdził – w przedmiotowej sprawie koszty egzekucyjne powstały, a wbrew twierdzeniu podatniczki "nie było to efektem działań nieadekwatnych i bezzasadnych ale takich, do których podjęcia Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. był zobowiązany przepisami prawa". Przytaczając regulacje prawne przedmiotu wskazał, że w myśl art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K. żadna z okoliczności, które zostały wymienione w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zaznaczył, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. przychylił się do wniosku o udzielenie układu ratalnego, z którego podatniczka rzetelnie i terminowo wywiązała się. Niemniej jednak – na co zwrócił uwagę – powstałe koszty egzekucyjne nie zostały objęte tym aktem (tj. decyzją z dnia [...] nr [...]). Wskazał, że przedmiotowe koszty egzekucyjne powstały przed datą wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia układu ratalnego, który był wiążący dla organu dopiero od daty wydania, a więc od [...]. Podniósł także, że samo złożenie wniosku o udzielenie układu ratalnego nie wywoływało skutków dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie K. W. pismem z dnia 30 września 2012 r. wniosła skargę do Tut. Sądu, negując co do meritum jego prawidłowość.
W jej uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że jest [...] osobą, niekaraną, prowadzącą z pełną odpowiedzialnością i starannością działalność, która – jak określiła – "poza moimi skromnymi dochodami, daje dochód dla Państwa a równocześnie tworzy miejsca pracy dla osób trzecich". W dalszej części odniosła się do okoliczności faktycznych, które skutkowały prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. W tych ramach podała, że "w pełnym zaufaniu do instytucji Urzędu Skarbowego i jego pracowników" zwracała się z zapytaniami odnośnie prowadzonej działalności, składała wszelkie deklaracje, PIT-y, w pełnym przekonaniu, że wykonuje to prawidłowo i bez żadnych zastrzeżeń. Podniosła, że w tym przekonaniu umocniła ją również współpraca, z biurem rachunkowym. Żadna z tych instytucji nie zwróciła jej uwagi na jakiekolwiek nieprawidłowości, zwłaszcza, w zakresie prowadzonej rachunkowości uproszczonej i braku prowadzenia ewidencji VAT-owskiej w latach 2002-2004. Zaakcentowała, że na każdym etapie kontroli prowadzonej przez Urząd Skarbowy współpracowała z organami, nie wniosła sprzeciwu a zaskarżone postanowienie jest dla niej – co do istoty – krzywdzące i niesprawiedliwe. Na zakończenie wyraziła pogląd, że "wystawienie tytułów wykonawczych, jak i domaganie się wpłacenia kwot z tych tytułów należy uznać za całkowicie bezpodstawne na co powinien zwrócić uwagę Organ Nadzoru".
W odpowiedzi na skargę organ drugoinstancyjny stwierdził, że przedstawione w niej argumenty nie znajdują uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym jak również w zaistniałym stanie faktycznym. Podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do okoliczności zawartych w skardze wskazał, że w jego ocenie żadna z okoliczności, które zostały wymienione w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że jest on w po części sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organu podatkowego jak i strony skarżącej. Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonego postanowienia za zgodne z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy pierwszej i drugiej instancji przedstawiły w uzasadnieniu wydanych orzeczeń.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego części dotyczącej należnych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] – [...] z dnia [...].
Zdaniem organów pierwszej i drugiej instancji – zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Z kolei zdaniem strony stanowisko organu jest nieprawidłowe.
Mając na uwadze zarysowany w sprawie spór wskazać należy, że zgodnie z art. 64c § 5 oraz 64c § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – egzekucja kosztów egzekucyjnych następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dochodzone są one na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na tę należność. Przy egzekucji kosztów egzekucyjnych nie pobiera się opłat za czynności egzekucyjne. Zgodnie z art. 64. § 1 pkt. 2 ustawy egzekucyjnej – organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie świadczeń z ubezpieczenia społecznego 4 % kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Natomiast zgodnie z art. 64 § 6 tej ustawy organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1 % kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1 zł 40 gr. Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa powyżej, zgodnie z art. 64 § 9 pkt. 2 ustawy egzekucyjnej powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu – tak więc w przedmiotowym przypadku obowiązek powstał w dniu 23 maja 2008 r.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że udzielony układ ratalny nie obejmował należności z tytułu powstałych do dnia udzielenia rat kosztów egzekucyjnych, zaś decyzja rozkładająca na raty zaległość w podatku od towarów i usług za okres 12/2002, 01-12/2003 r. została wydana w dniu [...]. Rację mają zatem organy orzekające w sprawie, że zgodnie z art. 64 § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zapłata egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych nie zwalnia od obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej oraz opłat za czynności egzekucyjne i wydatków egzekucyjnych. Mając powyższe na uwadze zasadnym jest dochodzenie kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł.
Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:
jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
na żądanie wierzyciela;
w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Z treści w/w przepisu wynika zatem, że w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, postępowanie musi być umorzone, a jak zasadnie oceniły organy pierwszej i drugiej instancji żadna z nich w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 5 ustawy egzekucyjnej).
W myśl art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 – 8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. Organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 60 § 2 ustawy egzekucyjnej). Czynności egzekucyjne to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej) – co jednak w przedmiotowej sprawie nie zaistniało.
Stosownie do art. 64c § 1 zd. 2 ustawy egzekucyjnej koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2 – 4, obciążają zobowiązanego. Przepis art. 64c § 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie (art. 64c § 7 ustawy egzekucyjnej). Żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku – od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych.
W przypadku egzekucji należności pieniężnych z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się – w pierwszej kolejności – koszty egzekucyjne i koszty upomnienia (art. 115 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej).
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że postępowanie egzekucyjne kończy się wydaniem (z urzędu albo na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela) postanowienia o umorzeniu postępowania, bądź – bez jego wydania – wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku. Umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy nie następuje na wniosek wierzyciela lub z przyczyn opisanych w art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej, ma podwójny skutek: po pierwsze stanowi o zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a po drugie powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych – w warunkach określonych w art. 60 § 1 ustawy egzekucyjnej. Należy przy tym zauważyć, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych z urzędu tylko wówczas, gdy koszty te obciążają wierzyciela. Dlatego też można stwierdzić, że w sytuacji gdy koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, niezależnie od sposobu zakończenia postępowania egzekucyjnego (wydaniem i doręczeniem postanowienia o umorzeniu tego postępowania lub wskutek wyegzekwowania obowiązku) postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych wydaje się wyłącznie na żądanie zobowiązanego zgłoszone w przewidzianym do tego terminie, a nie z urzędu. Po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, o ile koszty egzekucyjne nie obciążają wierzyciela, organ egzekucyjny pozbawiony jest prawa orzekania w sprawie kosztów egzekucyjnych, chyba że w odpowiednim czasie żądanie wydania takiego postanowienia wniesie zobowiązany. Brak żądania zobowiązanego oznacza brak możliwości rozpatrzenia sprawy kosztów egzekucyjnych ciążących na zobowiązanym.
Wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych może nastąpić w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego lub po jego zakończeniu. Dla zobowiązanego termin do żądania wydania takiego postanowienia kończy bieg po upływie 14 dni od zaistnienia zdarzeń wymienionych w art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej. Termin ten jest terminem ustawowym, zawitym, o charakterze materialnym. Bezskuteczny upływ takiego terminu, wobec braku stosownego żądania uprawnionego podmiotu (zobowiązanego), powoduje niedopuszczalność rozstrzygania kwestii kosztów egzekucyjnych, które nie obciążają wierzyciela. Termin z art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu. Uprawnienie żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz obowiązek rozpatrzenia takiego żądania wygasa (przestaje istnieć) z upływem terminów opisanych w art. 64c § 8 ustawy egzekucyjnej.
Skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest – w przypadkach określonych prawem – uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, a więc działań organu egzekucyjnego zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Uchylenie czynności egzekucyjnych następuje w zasadzie z mocy samego prawa i oznacza, że w ten sposób zostaje przywrócony stan istniejący przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest zwrot kwoty wyegzekwowanej lub wpłaconej dobrowolnie. Jeżeli organem egzekucyjnym jest wierzyciel, będący organem podatkowym, ewentualne zaniechanie zwrotu otrzymanej kwoty może być rezultatem różnych okoliczności, w tym m. in. zaliczenia jej na inne zobowiązania (tak wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II FSK 485/07).
W przypadku dokonania czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych organ egzekucyjny pobiera stosowne opłaty, które wraz z wydatkami stanowią koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny pobiera opłatę za czynności egzekucyjne w warunkach opisanych w art. 64 § 2 ustawy egzekucyjnej. Pobrane opłaty stają się kosztami egzekucyjnymi. Środki pieniężne pochodzące z wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych przypadają na rzecz tego organu, który je uzyskał, z zastrzeżeniem § 10 i 11 (art. 64c § 9 ustawy egzekucyjnej). Koszty egzekucyjne, w przypadku egzekucji należności pieniężnej, są zaspokajane – z kwoty uzyskanej z egzekucji – w pierwszej kolejności. Oznacza to, że wyegzekwowana kwota zaliczona jest na koszty egzekucyjne, a dopiero jej nadwyżka przeznaczona jest na zaspokojenie innych, wymienionych w art. 115 ustawy egzekucyjnej, tytułów. W sytuacji, gdy wyegzekwowana kwota nie przewyższa należnych (pobranych) kosztów egzekucyjnych, środki pieniężne tak uzyskane stanowią koszty egzekucyjne i jako takie podlegają rygorom art. 64c ustawy egzekucyjnej z wyłączeniem przepisu art. 60 tej ustawy. Tym samym kwoty takie nie są zwracane w innym trybie niż opisany w art. 64c ustawy egzekucyjnej.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy – poza sporem było – że prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, a postanowienie w tej sprawie doręczono zobowiązanej w dniu 3 sierpnia 2012 r. Bezsporne było także to, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku K. W., w oparciu własne tytuły wykonawcze nr [...] – [...] z dnia [...] obejmujące należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2002, 01-12/2003 r. Zawiadomieniem z dnia [...] dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w K., przesyłając zobowiązanej zawiadomienie o zajęciu wraz z kopiami tytułów wykonawczych. Zobowiązana nie wniosła żadnych środków prawnych. W dniu [...] wydana została decyzja rozkładająca na raty – co wymaga podkreślenia – wyłącznie zaległość podatkową. Udzielony z tym dniem układ ratalny nie obejmował należności z powstałych do dnia udzielenia rat kosztów egzekucyjnych. Tym samym postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze ar [...] – [...] obejmuje należności w kwocie [...] zł z tytułu kosztów egzekucyjnych powstałych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stąd też poborca skarbowy w dniu 28 marca 2012 r. udał się do zobowiązanej celem wyegzekwowania dochodzonej należności poprzez egzekucję z pieniędzy.
Konstatując podkreślenia wymaga także, że ponad wszelką wątpliwość koszty egzekucyjne powstały przed datą wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia układu ratalnego, który był wiążący dla organu dopiero do daty wydania, a więc od [...]. Samo złożenie wniosku o udzielenie układu ratalnego pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, ze zasadnie organy orzekające w sprawie oceniły, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że zachodzą przesłanki obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że w sprawie brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło