I SA/Gl 1243/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności p o s t a n a w i a skargę odrzucić WSA/post.1 - sentencja postanowienia A sp. z o.o. w K. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, oznaczone w sentencji postanowienia, w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności. Pismem z dnia 6 grudnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania wskazując, że jedyny członek zarządu skarżącej złożył rezygnację z pełnienia funkcji w zarządzie, a nowy zarząd nie został ustanowiony. Do pisma załączył wypis pełny z KRS skarżącej. Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wskazania, w terminie 7 dni, czy zostały podjęte przez spółkę jakiekolwiek czynności mające na celu powołanie członków zarządu skarżącej pouczając o treści art. 31 § 1-3 oraz art. 58 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Pismem z dnia 14 stycznia 2019 r. występujący w sprawie pełnomocnik poinformował, że była prezes zarządu rozpytywała ewentualnych kandydatów na stanowisko w zarządzie, jednakże nie znalazła chętnych. Wskazał również, że analogiczne działania podejmowała również wspólniczka skarżącej Spółki, jak również ogłoszenie w tym przedmiocie miało zostać opublikowane w internecie. Pełnomocnik wskazał również, że nie posiada więcej informacji, jednakże ze względu na skomplikowaną sytuację prawną i faktyczną skarżącej znalezienie kandydata do zarządu może okazać się niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Przy czym na podstawie art. 29 p.p.s.a. organ lub osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jednocześnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. wynika, że sąd odrzuca skargę jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Natomiast stosownie do art. 58 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę z powodu m.in. braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony. W świetle powyższego stwierdzić należy, że działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym związane jest z jej zdolnością procesową. W konsekwencji brak takiego organu, rozumianego również jako braki w jego składzie, uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. W niniejszej sprawie skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a zatem organem uprawnionym do jej reprezentowania jest zarząd, co wynika z treści art. 201 § 1 i § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm., dalej jako "k.s.h."). Należy przy tym zauważyć, że w myśl art. 204 § 1 k.s.h. prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Jednocześnie z art. 202 § 4 k.s.h. wynika wprost, że mandat członka zarządu wygasa wskutek rezygnacji. Wskazania przy tym wymaga, że w postępowaniu sądowowadministarcyjnym w razie stwierdzenia nieprawidłowości w organie, które mają charakter usuwalny, sąd zobowiązuje stronę do usunięcia braków w tym zakresie w wyznaczonym terminie lub podejmuje działania z urzędu, o których mowa w art. 31 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie wskazuje się przy tym, że odrzucenie skargi z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron może nastąpić dopiero wtedy, gdy strona zostanie wcześniej wezwana do uzupełnienia takiego braku, przy czym wezwanie w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a. można wystosować wówczas, gdy brak w postaci zdolności sądowej daje się uzupełnić (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1187/16, z dnia 15 maja 2007 r., sygn. akt II FSK 261/07, komentarz do art. 31 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, M. Niezgódka-Medek). Wypada przy tym wyjaśnić, że wprawdzie p.p.s.a. nakazuje zawiesić postępowanie, jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), to przepis ten znajduje zastosowanie jedynie w przypadku postępowań wszczętych skutecznie wniesioną skargą, a zatem m.in. w przypadku wykazania przez stronę skarżącą, że na dzień wniesienia skargi posiadała organ uprawniający do jej reprezentacji przed sądem administracyjnym. W konsekwencji przyjąć należy, że braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania (por.: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348). W niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce, albowiem po wezwaniu pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poinformował on, że jedyny członek zarządu skarżącej złożył rezygnację z pełnienia funkcji w tym organie. Ze złożonego w sprawie wypisu pełnego z KRS skarżącej wynika, że z dniem 14 września 2018 r. dokonano wpisu (nr wpisu 14) o wykreśleniu jedynego członka zarządu – M. P. z organu uprawnionego do reprezentacji skarżącej. Wskazana okoliczność faktyczna oznacza, że z dniem 14 września 2018 r. w wyniku rezygnacji jedynego członka skarżąca spółka utraciła zdolność do podejmowania skutecznych czynności procesowych. Zatem skarga wniesiona przez skarżącą spółkę w dniu 10 października 2018 r., a zatem po ujawnionym wpisie o wykreśleniu jedynego członka zarządu, została wniesiona w momencie, gdy spółka nie posiadała już organu uprawnionego do jej reprezentacji. W konsekwencji przyjąć należało, że skarga na opisane powyżej postanowienie organu nie zainicjowała skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem miała być kontrola legalności zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie wskazać przyjdzie, że brak ten ma charakter nieusuwalny. Występujący w sprawie pełnomocnik w piśmie z dnia 14 stycznia 2019 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądu o wskazanie czy podejmowane są jakiekolwiek działania mające na celu uzupełnienie powyższego braku, podkreślił, że znalezienie kandydata na członka zarządu może okazać się niemożliwe z uwagi na sytuację prawną i faktyczną skarżącej, zaś dotychczasowe próby znalezienia kandydata na stanowisko w zarządzie spółki nie przyniosły rezultatów. W tym stanie rzeczy nie zaistniały podstawy faktyczne i prawne do zawieszenia postępowania, albowiem skarga podlega odrzuceniu. W postanowieniu z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1187/16, zapadłym na tle analogicznego stanu faktycznego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z uwagi na rezygnację jedynego członka zarządu spółka, spółka w okresie, w którym nie posiada zarządu nie może zainicjować skutecznie postępowania sądowoadministracyjnego, pomimo prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.