I SA/Gl 1246/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulgi podatkowej w zakresie dochodów z najmu lokalu wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 23 listopada 2012 r. A.G. (dalej także "skarżący" bądź "wnioskodawca") zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego, formułując przy tym oświadczenie, iż "ogólnie dzieje [mu] się wielka krzywda". W uzasadnieniu wniosku skarżący wyraził swój żal pod adresem organów podatkowych, które – jak podniósł - znając przede wszystkim jego sytuację rodzinną, w stosownym czasie nie poinformowały o możliwościach opodatkowania dochodów z najmu mieszkania w formie ryczałtu. W tych ramach zaakcentował nadto, że on i członkowie jego rodziny są schorowani. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca zeznał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z synem. Zeznał nadto, że posiada udział w nieruchomości rodzinnej o pow. 62 m2, z czego pow. 36 m2 jest wynajmowana. Dodatkowo jest współwłaścicielem gruntów leśnych. W rubryce "posiadane zasoby" skarżący odnotował "żadne oprócz 1500 zł na czarną godzinę". A. G. oświadczył nadto, że jego syn posiada "stary domek jednorodzinny", w którym na rzecz skarżącego została ustanowiona służebność mieszkania. W pozycji "dochody" wnioskodawca odnotował, że stosowne oświadczenia w tym zakresie składał do akt administracyjnych, obecnie zdeklarował, że jego dochód z tytułu świadczeń emerytalnych i najmu wynosi 2.200,00 zł brutto, zaś świadczenie emerytalne syna stanowi kwotę 1.841,00 zł. Zestawiając przywołane wyżej oświadczenie z analizą akt administracyjnych sprawy, referendarz sądowy zdecydował się na wezwanie skarżącego do uzupełnienia – w terminie 7 dni - wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych, w szczególności przez: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; aktualny nakaz płatniczy podatku od nieruchomości; potwierdzenia wpłat z tytułu ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; dodatkowo należało przedstawić dokumenty potwierdzające zapłatę ww. należności np. potwierdzenia przelewu, wpłaty gotówkowe, inne; w przypadku występowania zaległości z tytułu tychże wydatków należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i jego syna, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich w ostatnich trzech miesiącach – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; w tych ramach należało udokumentować wysokość deklarowanych oszczędności w kwocie 1500 zł; 3) udokumentowanie wysokości dochodów skarżącego z tytułu najmu oraz dochodów syna z tytułu świadczenia emerytalnego; dochody z tytułu świadczeń emerytalnych można wykazać za pomocą kopii stosownych decyzji ZUS bądź "odcinków" potwierdzających odbiór tego świadczenia; 4) przedłożenie kopii zeznań podatkowych za lata 2010-2011 (ten punkt dot. skarżącego i jego syna). W odpowiedzi na przywołane wyżej wezwanie skarżący oświadczył (patrz pismo z dnia 6 grudnia 2012 r.), że poza złożonym w tej sprawie oświadczeniem nic nie ukrywa. Z kolei stan nieruchomości, w której mieszka wraz z synem może być zweryfikowany. Przy ww. piśmie skarżący nadesłał kartę wypisową, z której wynika że w dniach 16-20 listopada 2012 r. był hospitalizowany z powodu dolegliwości bólowych [...]. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie bowiem do brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 863/11, LEX nr 1104158). Wnioskodawca, chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jego sytuacji materialnej, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2011 r., sygn. akt I OZ 881/11, LEX nr 1069777). Przyszło zatem stwierdzić, że skarżący nie uczynił zadość obowiązkowi współpracy z Sądem, ponieważ nie ustosunkował się do wezwania referendarza sądowego z dnia 28 listopada 2012 r. Ten ostatni nie ma zatem możliwości ustalenia rzeczywistej, bieżącej kondycji finansowej wnioskodawcy. Trzeba wszak podkreślić, że w praktyce rozpoznanie wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się do badania wzajemnej relacji kosztów sądowych związanych z udziałem wnioskodawcy w postępowaniu sądowym i jego dochodów, pomniejszonych o stałe niezbędne wydatki w gospodarstwie domowym. W omawianym przypadku rozpoznający wniosek dysponuje jedynie dwiema z trzech wartości liczbowych, o których wyżej mowa. Znane są bowiem koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego do skargi, jak również wiadomy jest dochód brutto w gospodarstwie domowym A. G., wynikający z deklaracji zawartej w druku PPF. Taki stan rzeczy uniemożliwia podjęcie wolnego od wątpliwości rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Na rzecz zapadłego obecnie rozstrzygnięcia przemawia nadto okoliczność, iż skarżący zadeklarował oszczędności w kwocie 1500 zł. Fakt, iż skarżący posiada oszczędności oraz łączy je z zamiarem przeznaczenia na inne cele, nie stanowi okoliczności, która może mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, bowiem oznaczałoby to zaakceptowanie nieuzasadnionego przerzucenia obowiązku udziału strony w partycypowaniu w kosztach postępowania na Skarb Państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2012 r.; sygn. akt I OZ 1086/11; LEX nr 1104007). Akcentowana tutaj bierność procesowa skarżącego nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05; LEX nr 164157). Końcowo godzi się zaznaczyć, że referendarz sądowy nie stracił z pola widzenia tych wszystkich okoliczności, które – zdaniem wnioskodawcy – powinny przede wszystkim przemawiać na rzecz uwzględnienia jego wniosku, tj. zaawansowany wiek czy choroby skarżącego i jego rodziny. Są to jednak przesłanki o charakterze pozaustawowym, które nie mogą bezpośrednio wpłynąć na zapadłe orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, w szczególności jeśli dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy stanowi kwotę 4.041,00 zł brutto. Podobnie na rzecz uwzględnienia wniosku nie może wpłynąć sygnalizowane we wniosku poczucie krzywdy, którą - zdaniem skarżącego - wyrządziły mu organy podatkowe. W tym też kontekście należy skarżącemu wyjaśnić, mając na uwadze czasokres orzekania w tej sprawie, że jeśli w istocie jest on przekonany co do tego, że wybór zryczałtowanej metody opodatkowania wynajmu mieszkania, przyniesie mu wymierne korzyści, to do dnia 20 stycznia 2013 r. winien złożyć, we właściwym dla siebie miejscowo urzędzie skarbowym, oświadczenie o wyborze właśnie tej formy opodatkowania. Podjęcie tej czynności powoli na objęcie najmu mieszkania stawką 8,5 % począwszy już od stycznia 2013 r. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.