I SA/Gl 1255/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-02-15
Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny rozpatruje wniosek dotyczący zgodności przepisu regulującego zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd może zawiesić postępowanie, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny rozpatruje wniosek o zbadanie zgodności przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z Konstytucją, a kwestia ta ma bezpośredni związek z rozstrzyganą sprawą (dotyczącą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej po upływie terminu przedawnienia), zawieszenie postępowania jest uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej, a także w celu zapewnienia jednolitości orzecznictwa.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych. Główny zarzut skarżącego dotyczył tego, że decyzja została wydana po upływie terminu przedawnienia, a wszczęcie postępowania karnego skarbowego było pozorne i miało na celu jedynie wydłużenie terminu przedawnienia. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania o przestępstwo skarbowe.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: zawiesić postępowanie sądowe.
T. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) r. nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia (...) r. nr (...) o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji tegoż organu z dnia (...) r. nr (...) określającej zobowiązanie skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie (...) zł.
W skardze tej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia (...) r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zasadnicza argumentacja przedstawiona w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia (...) r. koncentruje się wokół kwestii nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015., poz. 749 ze zm.).
Skarżący powołał się bowiem na (znajdujące się w aktach sprawy) wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. postanowienie z dnia (...) r., na mocy którego umorzono dochodzenie w sprawie narażenia na uszczuplenie w dniu (...) r. w C. podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie (...) zł przez podanie nieprawdy w zeznaniu rocznym PIT- 36 za 2009 r., polegającego na niewykazaniu do opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, tj. o przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1, 2 kks z uwagi na przedawnienie karalności czynu. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano także, iż zgromadzony w sprawie materiał nie dawał podstaw do wydania postanowienia o przedstawieniu podatnikowi zarzutu. Trudno bowiem mówić o zatajeniu przez podatnika prowadzenia działalności gospodarczej z tytułu sprzedaży nieruchomości, skoro podatnik składał deklaracje PIT-23, zatem ujawnił organowi wszystkie elementy, które następnie zostały przez organ podatkowy zakwalifikowane jako działalność gospodarcza. W istocie rzeczy to nie organ podatkowy ujawnił tę działalność, lecz sam podatnik, natomiast organ podatkowy zakwalifikował fakty ujawnione przez podatnika jako działalność gospodarczą.
Wobec powyższego skarżący stwierdził, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania karnego skarbowego, z uwagi na oczywisty brak czynu przestępnego. Postępowanie to miało charakter pozorny i nakierowane było nie na wykrycie sprawcy przestępstwa i jego ukaranie, ale na wydłużenie terminu przedawnienia.
Jednocześnie skarżący wskazał, odwołując się m.in. do stanowiska wyrażonego przez Sejm i Prokuratora Generalnego RP w sprawie o sygn. akt K 31/14 zainicjowanej wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego, że w razie wszczęcia postępowania karnego skarbowego bez uzasadnionego podejrzenia jego popełnienia nie wywoła ono skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Nadto, wskazując na akcentowane we wspomnianym wyżej stanowisku konsekwencje wynikające z przedawnienia karalności przestępstwa (wykroczenia) karnego skarbowego podniósł, że skoro wobec przedawnienia karalności postępowanie karne skarbowe nie mogło się toczyć po 31 grudnia 2015 r. , to nie mogło także stanowić podstawy do zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego po tym dniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując w szczególności, że pismem z dnia (...) r. (doręczonym dorosłemu domownikowi w dniu (...) r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., działając na podstawie art. 70c Ordynacji podatkowej zawiadomił skarżącego, że z dniem 21 września 2015 r. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu sprzedaży nieruchomości za 2009 r. uległ zawieszeniu z uwagi na wszczęcie postępowania o przestępstwo skarbowe, związane z niewykonaniem tego zobowiązania. Z uwagi na umorzenie postępowania karnego skarbowego w dniu (...)r., termin przedawnienia tego zobowiązania biegnie dalej od dnia (...) r., o czym stronę powiadomiono pismem z dnia (...) r. (doręczonym podatnikowi w dniu (...) r.). Okres czasu, który należało doliczyć, począwszy od dnia (...) r. wynosi 102 dni, w związku z czym termin przedawnienia upływałby w dniu (...) r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "ppsa"), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o powyższy przepis następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 45/05, niepubl. oraz z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 382/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej, przy czym celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, publ. Lex nr 479145, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 3321/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nadto podkreślenia wymaga, że w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, publ. Lex nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Jednolitość orzecznictwa - dając stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego - służy respektowaniu zasady równości wobec prawa. Równe traktowanie stron znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej oznacza, że musi wobec nich zapaść takie samo rozstrzygnięcie.
Kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi m.in. ustalenie, czy nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczyło decyzji wydanej po upływie terminu przedawnienia czy też w okresie, w którym okres ten jeszcze nie upłynął. Decyzję objętą zaskarżonym rygorem wydano bowiem w dniu 24 marca 2016 r., a jedyną powoływaną przez organy podatkowe okolicznością wpływającą na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. stanowi przesłanka określona w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Wiadome jest, że do Trybunału Konstytucyjnego złożony został wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 22 października 2014 r. (zarejestrowany pod sygn. akt K 31/14) o zbadanie zgodności:
- art. 114a k.k.s. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP;
- art. 70 § 6 pkt 1 O.p. w zakresie, w jakim przewiduje, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie, a nie przeciwko osobie z art. 2 Konstytucji RP.
Zakres wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich przyjętego do rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny ma zatem bezpośredni związek z problematyką prawną występującą w niniejszej sprawie. Oceniając powyższe z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej Sąd przyjął, iż niniejsze postępowanie powinno zostać zawieszone, albowiem ewentualne stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. z art. 2 Konstytucji stanowić może podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 ppsa.
Jednocześnie Sąd zauważa, że rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny
w sprawie sygn. akt K 31/14 stanowiło podstawę zawieszenia postępowania w wielu sprawach toczących się przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, jak również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2015 r., sygn. akt I FSK 1276/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2464/14 prawomocne na skutek oddalenia zażalenia postanowieniem NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FZ 1920/14, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3897/14, postanowienie WSA w Łodzi z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 1326/14, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 29 września 2015 r., sygn. akt III SA/GI 1287/15, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt III SA/GI 1205/15, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 412/15, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 415/15, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc zatem dodatkowo pod uwagę, że przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie właśnie w sferze prawa publicznego, odwołanie się przez tut. Sąd do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jaki zapadnie w sprawie o sygn. akt K 31/14 uznać należy za pełni zasadne.
Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie należało zawiesić na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, o czym orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło