I SA/Gl 1271/21

WyrokWSA w Gliwicach2022-03-24

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Monika Krywow, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18, stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, jeśli dotyczy on odmiennej sytuacji prawnej (ustawodawstwo węgierskie) i nie wykazano, aby skarżący został pozbawiony prawa dostępu do dowodów lub możliwości wypowiedzenia się w ich sprawie?
Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, ponieważ dotyczy on specyfiki prawa węgierskiego i nie wykazano, aby skarżący został pozbawiony prawa dostępu do dowodów lub możliwości wypowiedzenia się w ich sprawie. Instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownej merytorycznej kontroli decyzji, a jedynie weryfikacji wadliwości postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący L. J. wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostatecznymi decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach dotyczącymi podatku od towarów i usług za okres od maja 2012 r. do kwietnia 2013 r., powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na polskie postępowanie, gdyż dotyczył odmiennej sytuacji prawnej i nie wykazano wadliwości polskiego postępowania. Skarżący w skardze podtrzymał swoje stanowisko, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Protokolant starszy specjalista Anna Oklecińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2022 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2012 r. oraz od stycznia do kwietnia 2013 r. po wznowieniu postępowania oddala skargę. Przedmiotem skargi L. J. (dalej: "skarżący") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (następnie: "DIAS") z dnia [...] r., nr [...] [...] [...] utrzymująca w mocy decyzję DIAS z dnia [...] r., nr [...] [...] odmawiającą uchylenia (po wznowieniu postępowania) ostatecznych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: "DIS") z dnia [...] r., znak [...] [...] oraz z dnia [...] r., znak [...] wydanych w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące z okresu od maja 2012 r. do kwietnia 2013 r. (dalej również "decyzje ostateczne"). Stan sprawy przedstawia się następująco. 1. W piśmie z dnia 16 stycznia 2020 r. skarżący wystąpił do DIAS o wznowienie postępowań zakończonych wspomnianymi decyzjami DIS z dnia [...] r. i z dnia [...] r., a to ze względu na wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18. W uzasadnieniu żądania wskazał, że w orzeczeniu tym wzięto w obronę uczciwych przedsiębiorców, którzy bezwiednie zostali wmanewrowani w system wyłudzania podatku od towarów i usług, a zatem dotyczy ono takich podatników, jak on. Rozwijając ten wątek, podkreślił, że jego firma płaciła regularnie podatki, nigdy nie miała problemów prawnych, systematycznie się rozwijała, dorobiła się własnego lokalu, miała następcę, kontakty, dobrą renomę i mogła (a nawet powinna) działać przez kolejne lata. Tymczasem upadła, gdyż (mimo prowadzenia jej w sposób wręcz transparentny) został on potraktowany jak oszust i dotkliwie ukarany. Zarazem jego odpowiedzialność oparto na insynuowaniu braku zachowania należytej staranności kupieckiej w doborze kontrahentów, podczas gdy wiadomym jest, że zawiodło samo państwo (brak jednolitego pliku kontrolnego, brak rejestru faktur itp.), które teraz skutkami swych zaniedbań próbuje obarczyć obywateli. W konsekwencji to, co zrobiono z nim, jego rodziną i pracownikami jest oburzające i skrajnie niesprawiedliwe a skutkuje wieloletnim, bezsensownym i bezpodstawnym ich dręczeniem, podczas gdy faktyczni przestępcy cieszą się wolnością i nadal pozostają bezkarni. 2. Postanowieniami z dnia [...] r., nr [...] oraz z dnia [...] r., nr [...] DIAS wznowił postępowania podatkowe zakończone wyżej opisanymi decyzjami ostatecznymi DIS. 3. W dniu [...] r. DIAS wydał wspomnianą na wstępie decyzję o odmowie uchylenia tych decyzji ostatecznych. W motywach tego rozstrzygnięcia DIAS w pierwszej kolejności zwrócił uwagę na specyfikę instytucji wznowienia postępowania. W dalszej kolejności wskazał natomiast, że powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawiera odpowiedź na pytanie, czy w świetle prawa Unii Europejskiej dopuszczalne jest rozwiązanie przewidujące związanie w sprawie podatnika ustaleniami faktycznymi i kwalifikacją prawną dokonanymi w toku postępowania prowadzonego względem dostawcy podatnika. Przy tym zauważył, że orzeczenie to wydano na kanwie zagadnienia istniejącego w prawie węgierskim, a w prawie polskim problem ten nie występuje (w tej materii nie dochodzi bowiem do wyłączenia zasady równej mocy dowodowej środków dowodowych oraz zasady swobodnej oceny materiału dowodowego). W rezultacie uznał, że o wpływie tego orzeczenia na treść przedmiotowych decyzji ostatecznych można byłoby mówić tylko w razie łącznego wystąpienia dwóch okoliczności, a mianowicie: wykazania, że w postępowaniach zakończonych tymi decyzjami zgromadzono dowody, do których skarżący ani nie miał dostępu, ani nie został zaznajomiony z ich treścią i wobec tego nie mógł wypowiedzieć się w ich sprawie oraz stwierdzenia, że dowody te miały istotny wpływ na treść wydanych decyzji w tym sensie, że ich uwzględnienie spowodowałoby wydanie rozstrzygnięcia całkowicie odmiennego. Skarżący nie przedstawił jednak dowodów zaistnienia takiej sytuacji. O ich braku świadczy także analiza akt sprawy, z których wynika, że skarżący każdorazowo miał możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia w jego sprawie, z czego zresztą korzystał. Tym samym, zdaniem DIAS, stwierdzić należało, że w sprawie nie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: "o.p."). 3. W odwołaniu z dnia 12 kwietnia 2021 r. skarżący wytknął DIAS, że obszerne i niezrozumiałe uzasadnienie podjętej przezeń kwalifikacji w gruncie rzeczy stanowi jedynie stworzenie pozoru umotywowania bezrefleksyjnych i bezpodstawnych działań, jakie dotychczas zostały podjęte przez ten i inne organy. Zwrócił przy tym uwagę na swój wiek i stan zdrowia, jak również to, że nie operuje językiem prawniczym. Raz jeszcze zaznaczył, że walczy o dobre imię i oczekuje sprawiedliwego potraktowania za uczciwą pracę. Dalej wytknął, że fikcyjność przeprowadzonych transakcji nie jest prawdą, a fakt braku jego świadomości w oszustwie podatkowym został potwierdzony nawet przez osoby, który w procederze tym z determinacją uczestniczyły. Jednocześnie podkreślił, że nie godzi się ze stwierdzeniem, by działał w złej wierze, a ten jedyny zarzut mający uzasadniać pociągnięcie go odpowiedzialności służy w istocie maskowaniu nieudolności państwa. Nadto przyznał, że wprawdzie miał możliwość brania czynnego udziału w sprawach, jednakże nie uchroniło go od wadliwych rozstrzygnięć, gdyż korzystne dla niego dowody były po prostu ignorowane przez organy, które teraz nie potrafią się przyznać do swych błędów. 4. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. DIAS utrzymał w mocy swą decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał na odmienność postępowania zwykłego od tego, które jest prowadzone w trybie nadzwyczajnym i w tym kontekście zasygnalizował, że instytucja wznowienia postępowania nie służy ponownemu (kolejnemu) rozpatrzeniu danej sprawy podatkowej, lecz jedynie weryfikacji, czy sposób jej rozstrzygnięcia nie jest obarczony określoną (kwalifikowaną) wadą skutkującą koniecznością wydania rozstrzygnięcia odmiennego. Jednocześnie podkreślił, że w tym przypadku sytuacja taka nie ma miejsca, a kwalifikacja podjęta w pierwszej instancji jest prawidłowa. Dokonując następnie wykładni art. 240 § 1 pkt 11 o.p., DIAS wskazał, że w przepisie tym mowa nie o każdym orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, lecz jedynie takim, które ma charakter precedensowy. Zarazem stwierdził, że powołanemu przez skarżącego wyrokowi Trybunału nie sposób przypisać takiej właściwości, gdyż zagadnienie w nim poruszone stanowiło już przedmiot rozważań podjętych przez Trybunał we wcześniejszych wyrokach z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt C-419/14 oraz z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt C-298/16. Także bowiem w tamtych orzeczeniach wskazano na niemożność posłużenia się przez organ orzekający materiałami, do których podatnik nie miał dostępu. Także w nich zastrzeżono zarazem, że nie dotyczy to tych materiałów, do których dostęp jest ograniczony ze względu na takie cele interesu ogólnego, których realizowanie nie stanowi nieproporcjonalnej i niedopuszczalnej ingerencji w samą istotę przyznanych praw. Niezależnie od powyższego, DIAS raz jeszcze podkreślił, że w polskim prawie nie obowiązuje związanie organu podatkowego ustaleniami faktycznymi i kwalifikacją prawną dokonanymi w toku postępowania prowadzonego względem dostawcy podatnika, a w analizowanym przypadku w ogóle nie występowała kategoria dowodów podlegających wyłączeniu z materiału dowodowego sprawy, czyli takich, do których skarżący miałby ograniczony dostęp. Przypomniał także, że skarżący miał możliwość zapoznania się z całym materiałem dowodowym i wypowiedzenia w jego sprawie, z czego korzystał i na co zresztą sam zwrócił uwagę w odwołaniu, a zgodność z prawem decyzji ostatecznych DIS została potwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnymi wyrokami, które wydano w sprawach o sygn. akt od III SA/Gl 1228/15 do III SA/Gl 1235/15 oraz od III SA/Gl 142/16 do III SA/Gl 145/16. Ponadto w niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które w świetle powołanego przezeń wyroku Trybunału miałyby wpłynąć na treść wspomnianych decyzji ostatecznych, gdyż jego wywód sprowadza się do eksponowania negatywnego stosunku emocjonalnego do sposobu, w jaki postępowania zwyczajne przeprowadzono, i stanowi w istocie jedynie polemikę z poczynionymi w nich ustaleniami. 5. W skardze z dnia 12 sierpnia 2021 r., uzupełnionej pismami z dnia 29 grudnia 2021 r. i z dnia 1 marca 2022 r., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji DIAS z dnia [...] r. i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że decyzja ta narusza art. 245 § 1 pkt 2 w związku z art. 240 § 1 pkt 11 o.p. w następstwie wadliwego uznania, że powołany przezeń wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie ma wpływu na treść wydanych decyzji ostatecznych DIS. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w pismach wcześniej złożonych. Raz jeszcze wyraził więc swe niezadowolenie z powodu obarczania go odpowiedzialnością za zaniedbania państwa. Ponownie zwrócił też uwagę na to, że działalność gospodarczą prowadził w sposób przejrzysty i zgodny z prawem, a w oszustwie podatkowym brał udział w sposób nieświadomy i niezamierzony. W tych ramach dodatkowo podniósł, że jego uczciwość została potwierdzona nie tylko przez faktycznych przestępców, ale również byłego pracownika urzędu skarbowego, z którego zeznań jednoznacznie wynika, że odpowiedzialnością obarczono go jedynie na zasadzie niedowiedzionego założenia o tym, że nie dopełnił należytej staranności kupieckiej w prowadzeniu swych spraw. 6. W odpowiedzi DIAS stwierdził brak podstaw do zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się niezasadna. Uregulowana w art. 240 - art. 246 o.p. instytucja wznowienia postępowania, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 o.p. Wspólną cechą trybów nadzwyczajnych jest to, że nie służą one ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej już decyzją ostateczną, tylko dokonują oceny zakończonego już postępowania lub wydanego aktu administracyjnego pod względem ściśle określonych przesłanek. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną zapadłą w trybie zwykłego postępowania, jeśli postępowanie to dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 240 § 1 o.p. Postępowanie prowadzone w trybie wznowienia postępowania nie jest więc kontynuacją postępowania instancyjnego (zwykłego) i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Skarżący, wnosząc o wznowienie postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia [...] r. i z dnia [...] r. powołał się na wydany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrok z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18. Wyrok ten opublikowano w dniu 16 grudnia 2019 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma wpływ na treść wydanej decyzji. W myśl art. 241 § 2 pkt 2 o.p., wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Żądanie wznowienia postępowania zostało sformułowane przez skarżącego w piśmie złożonym w dniu 16 stycznia 2020 r., a więc zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 o.p. Z treści art. 240 § 1 pkt 11 o.p. wynika, że tylko orzeczenie TSUE, które ma wpływ na treść wydanej decyzji, stanowi podstawę wznowienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt I FSK 152/12 (CBOSA) stwierdził, że w przypadku tej podstawy wznowieniowej nie może zachodzić żaden automatyzm w jej stosowaniu, polegający jedynie na ustaleniu, czy norma prawna, stanowiąca podstawę prawną ostatecznej decyzji administracyjnej, była przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości. Należy przyjąć, że wpływ orzeczenia TSUE na decyzję podatkową w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 11 o.p. zachodzi wówczas, gdy orzeczenie to oddziałuje na nią w sposób na tyle istotny, że wymusza odmienne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej od przyjętego w decyzji ostatecznej. Innymi słowy, w przepisie tym chodzi o taką sytuację, w której decyzja ostateczna została wydana z zastosowaniem przepisów prawa krajowego, będących implementacją do porządku krajowego norm unijnych lub bezpośrednio norm prawa unijnego, przy ich wykładni, której wadliwość wykazał Trybunał Sprawiedliwości w orzeczeniu wydanym już po dniu, w którym decyzja stała się ostateczna. Wadliwość ta ma być przy tym tego rodzaju, że uwzględnienie wykładni przedstawionej przez TSUE wymusiłoby wydanie odmiennego rozstrzygnięcia. Przepis art. 240 § 1 pkt 11 o.p., w świetle wykładni funkcjonalnej i systemowo-wewnętrznej, należy rozumieć w ten sposób, że jego przedmiotem jest to orzeczenie TSUE, które jako precedensowe wskazuje na wykładnię określonych norm prawa unijnego rzutujących na praktykę stosowania przepisów krajowych stanowiących podstawę wydania decyzji będącej przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania (wyroki NSA: z 29 września 2016 r., I FSK 477/15; z 24 stycznia 2018 r., I FSK 612/16; CBOSA). Analiza akt sprawy potwierdza stanowisko organu, że na tle ustaleń, które były podstawą wydania decyzji ostatecznych, nie można stwierdzić, że przywołany przez skarżącego wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r., C-189/18 miał wpływ na te decyzje w sposób określony w art. 240 § 1 pkt 11 o.p. Wyjaśnić w tym miejscy należy, iż wyrok TSUE dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18, wydany został na gruncie ustawodawstwa węgierskiego. Zgodnie z § 1 ust. 3a węgierskiego aktu prawnego - adózas rendjeról szóló 2003. evi XCII. tórveny (ustawy nr XCII z 2003 r. Ordynacja podatkowa) w ramach kontroli stron stosunku prawnego (umowy, transakcji), którego dotyczy obowiązek podatkowy, organ podatkowy nie może zakwalifikować tego samego stosunku prawnego objętego kontrolą, który był już przedmiotem kwalifikacji, w różny sposób w odniesieniu do każdego podatnika i stosuje z urzędu ustalenia poczynione w odniesieniu do jednej ze stron stosunku prawnego w toku kontroli wszystkich pozostałych stron rzeczonego stosunku. Stosownie do § 100 ust. 4 tej ustawy, jeżeli organ podatkowy uzasadnia wyniki dochodzenia rezultatami kontroli powiązanej przeprowadzonej u innego podatnika lub za pomocą danych i dowodów uzyskanych przy tej okazji, podatnikowi przedstawia się w sposób szczegółowy dotyczącą go część protokołu i decyzji, a także dane i dowody zebrane w toku kontroli powiązanej. Trybunał w ww. sprawie oceniał gwarancje procesowe podatnika, w tym jego prawo do obrony na gruncie prawa węgierskiego, w którym organy podatkowe związane są ustaleniami faktycznymi i kwalifikacjami prawnymi, zawartymi w ostatecznych decyzjach. Z tego powodu węgierski organ podatkowy uznał, że nie ma ponownego obowiązku przedstawienia dowodów oszustwa w postępowaniu toczonym przeciwko skarżącemu podatnikowi. Organ ten zapoznał podatnika w sposób pośredni tylko z częścią dowodów zgromadzonych w sprawie jego kontrahenta oraz przedstawił je podatnikowi w formie streszczenia. Taką praktykę organów podatkowych TSUE ocenił jako naruszającą m.in. zasadę poszanowania prawa do obrony i art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Mając na uwadze prawne uwarunkowania wynikające z regulacji prawa węgierskiego TSUE stwierdził, że w przypadku gdy organ podatkowy zamierza oprzeć swoją decyzję na dowodach uzyskanych, tak jak w postępowaniu głównym, w ramach powiązanych postępowań karnych i postępowań administracyjnych wszczętych przeciwko dostawcom podatnika, zasada poszanowania prawa do obrony wymaga, aby podatnik ten miał możliwość dostępu w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania do wszystkich tych dowodów oraz dowodów, które mogą być wykorzystane w jego obronie, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu. Jednocześnie TSUE wyjaśnił, że zasada poszanowania prawa do obrony w postępowaniu administracyjnym, takim jak toczące się postępowanie główne, nie nakłada na organ podatkowy ogólnego obowiązku zapewnienia pełnego dostępu do akt będących w jego dyspozycji, lecz wymaga, aby podatnik miał możliwość uzyskania, na swój wniosek, informacji i dokumentów zawartych w aktach administracyjnych i uwzględnionych przez ten organ w celu wydania jego decyzji, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie dostępu do wspomnianych informacji i dokumentów. W tym ostatnim przypadku do organu podatkowego należy zbadanie, czy możliwy jest dostęp częściowy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1433/20). Z akt sprawy wynika, iż decyzje Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., utrzymane w mocy - odpowiednio - decyzjami ostatecznymi z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja 2012 r. do kwietnia 2013 r., wydane zostały w oparciu o obszerny materiał dowodowy, zawierający min. dowody pozyskane w toku innych postępowań kontrolnych. Dokumenty zebrane w trakcie innych postępowań oraz czynności organu, zostały włączone do akt prowadzonych postępowań wobec skarżącego stosownymi postanowieniami, prawidłowo doręczonymi skarżącemu. Włączeniu podlegały informacje o kontrahentach, w tym protokoły kontroli podatkowych, a także protokoły z przesłuchań świadków. Dostrzec należy, co podkreślił organ, że dowody te zostały włączone - zgodnie z ówczesnymi praktykami - w pełnej wersji, wobec czego w sprawie w ogóle nie występowała kategoria dowodów podlegających wyłączeniu z materiału dowodowego sprawy. Co istotne, każdorazowo wyznaczono też skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Analiza treści wniosku skarżącego o wznowienie postępowania, pism kierowanych do organu potwierdza stanowisko organu, iż skarżący w istocie domaga się ponownej weryfikacji okoliczności faktycznych w celu wykazania, że dochował należytej staranności przy przeprowadzeniu zakwestionowanych transakcji i dąży do merytorycznej kontroli decyzji ostatecznych, co jak już Sąd wyjaśnił, nie jest możliwe w tym trybie. Nadzwyczajna instytucja wznowienia postępowania podatkowego, nie może być bowiem wykorzystana do ponownej, merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu tzw. zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 o.p. (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 1672/15; CBOSA). Również w skardze oraz pismach procesowych (oświadczeniach) skarżący akcentuje, że w oszustwie podatkowym brał udział w sposób nieświadomy i niezamierzony. W sprawie należy podkreślić, że decyzje ostateczne podlegały kontroli sądowoadministracyjnej. Mianowicie skargi skarżącego do decyzji ostatecznych zostały oddalone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokami z dnia: 9 marca 2016 r., 14 marca 2016 r., 30 marca 2016 r. oraz 4 kwietnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Gl 1228/15 do III SA/Gl 1235/15), wydanymi w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2012 r., a także z dnia: 19 października 2016 r., 23 listopada 2016 r., 24 października 2016 r. oraz 18 października 2016 r. (sygn. akt III SA/Gl 142/16 do III SA/Gl 145/16), wydanymi w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług za okres od stycznia do kwietnia 2013 r. Orzeczenia te są prawomocne, gdyż NSA oddalił skargi kasacyjne skarżącego od ww. wyroków WSA w Gliwicach. Rozpoznając skargi kasacyjne, NSA uznał, że skarżący nie dołożył należytej staranności w działaniach podjętych przy weryfikacji odbiorcy towarów i upewnienia się, że transakcja nie prowadzi do udziału w oszustwie podatkowym, jak również, że skarżący nie był uprawniony do zastosowania stawki podatku 0 % z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W ocenie Sądu, w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi, nie zaistniała sytuacja dowodowa, która uzasadniałaby wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 o.p., w związku z wyrokiem TSUE w sprawie C-189/18. Podkreślić należy, że skarżący nie wskazał żadnych dowodów, do których nie miał dostępu w toku prowadzonego postępowania wymiarowego ani okoliczności, które wskazywałyby na pozbawienie go prawa do obrony w sposób opisany w powołanym wyroku TSUE. Wyrok ten dotyczy sytuacji, w której uniemożliwiono stronie zapoznanie się z niektórymi dowodami i wypowiedzenie w ich sprawie - co godzi w jej prawo do obrony, a nie odmiennej od strony oceny materiału dowodowego, czy też nie uwzględnienia zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych. Te kwestie podlegają weryfikacji w trybie postępowania zwyczajnego (przed organem pierwszej instancji oraz postępowania odwoławczego, a następnie sądowoadministracyjnego, co w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi miało miejsce. Przez wzgląd na powyższe zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło