I SA/Gl 1288/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2019-04-15
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, oparta na zarzucie oparcia orzeczenia na podrobionym dokumencie lub późniejszym ujawnieniu okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, może zostać uwzględniona bez prawomocnego ustalenia podrobienia dokumentu w postępowaniu karnym lub bez wykazania, że nowe okoliczności lub dowody nie były stronie znane przed wydaniem orzeczenia?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego oparta na art. 273 § 1 pkt 1 PPSA (oparcia orzeczenia na podrobionym dokumencie) wymaga prawomocnego ustalenia podrobienia w postępowaniu karnym, chyba że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub zostało umorzone z innych przyczyn. Samo subiektywne przekonanie strony o podrobieniu dokumentu jest niewystarczające. Natomiast art. 273 § 2 PPSA dotyczy wyłącznie nowo ujawnionych okoliczności lub środków dowodowych, które nie były stronie znane przed wydaniem orzeczenia; nie obejmuje sytuacji, w których strona znała daną okoliczność lub dowód, ale ich nie dostrzegła lub nie wykorzystała. W obu przypadkach, jeśli te przesłanki nie zostaną spełnione, skarga podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r. oddalającym jej skargę na uchwałę Rady Gminy Mierzęcice dotyczącą opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 273 § 1 pkt 1 PPSA (oparcia orzeczenia na podrobionym dokumencie) oraz art. 273 § 2 PPSA (późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych). Skarżąca twierdziła, że dokument "kalkulacji opłat" był podrobiony, a jego podstawa prawna wskazywała nieobowiązujący dziennik urzędowy. Organ wniósł o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1122/17 p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1122/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. C. na uchwałę Rady Gminy Mierzęcice z dnia 28 grudnia 2016 r. nr XXVII/211/2016 w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r. starszy referendarz sadowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stwierdził prawomocność powyższego wyroku z dniem 10 stycznia 2018 r.
Pismem z dnia 12 listopada 2018 r., uzupełnionym w dniu 3 grudnia 2018 r., skarżąca, reprezentowana przez pełnomocników w osobach jej rodziców, wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1122/17. Jako podstawę skargi wskazano art. 273 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Pełnomocnicy podnieśli, że orzeczenie Sądu zostało oparte na dokumencie "kalkulacji opłat", ich zdaniem podrobionym (dorobionym do akt przez organ) w celu użycia go za autentyczny, jako dokumentu przygotowanego do projektu zaskarżonej uchwały. Wskazali, że dokument ten podpisany został przez Wójta Gminy Mierzęcice bez daty jego sporządzenia i sygnatury urzędowej pisma, a w dokumencie tym przy podstawie prawnej powołany został jako dziennik urzędowy Dziennik Ustaw nie obowiązujący w dacie sporządzania kalkulacji, tj. późniejszy. Podkreślili, że okoliczność ta została wykryta na początku listopada, kiedy sporządzali pozew przeciwko gminie do sądu powszechnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że pierwsza z przesłanek wznowienia nie została spełniona, albowiem fakt podrobienia dokumentu lub jego przerobienia musi być stwierdzony przez właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania karnego, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W odniesieniu do drugiej z przesłanek organ stanął na stanowisku, że nie odnosi się on do sytuacji, w której strona dysponowała określonym dowodem przed wydaniem wyroku, ale z niego nie skorzystała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie postępowania odrzuca, a w przeciwnym razie wyznacza rozprawę. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Sąd w pierwszej kolejności bada zatem czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu oraz czy rzeczywiście opiera się na ustawowej podstawie (art. 280 i art. 281 p.p.s.a.). Należy dodać, że samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271 – 274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04; z 21 lutego 2006 r., II OSK 45/06; z 17 kwietnia 2007 r., I FSK 607/06; por. też postanowienie SN z 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98 – OSNAPiUS 2000/6/254; uchwałę SN z 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, NC 1969/12/208).
W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia postępowania wskazała art. 273 § 1 pkt 1 oraz § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), bądź też w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.).
W odniesieniu do pierwszej z ww. przesłanek wznowienia przyjdzie stwierdzić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż "wprawdzie przepis art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania, jeżeli orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, ale jest to możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta została ustalona prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Nie stanowi więc podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. subiektywne przekonanie strony o podrobieniu, czy przerobieniu dokumentu (por. postanowienie NSA z dnia 7 czerwca 2005 r., II GSK 90/05)" (tak NSA w postanowieniu z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 995/12). Analizując zatem skargę o wznowienie postępowania złożoną w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że nie opiera się ona na ustawowej przesłance wskazanej w art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem na dzień jej wniesienia nie istnieje prawomocny wyrok skazujący, bądź też postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego lub umorzeniu postępowania z innych przyczyn. Samo przekonanie pełnomocników skarżącej wprost wyrażone w piśmie z dnia 3 grudnia 2018 r. jest niewystarczające.
Odnosząc się do drugiej z powołanych przesłanej wznowienia postępowania, a wyartykułowanej wprost w przedmiotowej skardze, należy zauważyć, że art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczy jedynie okoliczności i środków dowodowych nowo ujawnionych, tj. po prawomocnym wyroku. Należy zatem zauważyć, że przepisem tym nie są objęte sytuacje, w których dana okoliczność lub środek dowodowy znany był stronie, jednakże strona go nie dostrzegła. Analizując zatem spełnienie powyższej przesłanki w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że pełnomocnicy skarżącej w żaden sposób nie uzasadnili podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w tym przepisie. Ponadto spełnienia powyższej przesłanki, w ocenie Sądu, nie można również upatrywać w stwierdzeniu, że ani sędziowie rozpatrujący sprawę, ani też pełnomocnicy skarżącej uczestniczący w rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. nie zauważyli okoliczności faktycznej wskazującej, że przedmiotowa kalkulacja, która zdaniem skarżących jest dokumentem podrobionym, została sporządzona po terminie podjęcia uchwały. Wskazane okoliczności, zdaniem Sądu, mogłyby być ewentualnie podstawą do wznowienia postępowania w oparciu o art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o ile spełnione by zostały przesłanki wymienione w tym przepisie. Jedynie na marginesie wskazać należy, że sami pełnomocnicy powołali się na okoliczność "przeoczenia", co przeczy stwierdzeniu, iż doszło do jej wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1122/17. Jest to istotne zwłaszcza w kontekście tego, że z akt administracyjnych sprawy wynika wprost, że przedmiotowa kalkulacja została udostępniona skarżącej przy piśmie z dnia 17 października 2017 r., a następnie powołana zarówno w odpowiedzi na skargę, jak i uzasadnieniu ww. wyroku doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 lutego 2018 r.
Powyższe powoduje, że skarga o wznowienie nie może być przez Sąd rozpoznana merytorycznie, albowiem wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym skargi (art. 279 p.p.s.a.). W tej sytuacji sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.
Wobec powyższego sąd na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 276 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło