I SA/Gl 1306/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Sp. j. A. P. i M. S. w J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie I SA/Gl 911/19 oddalającym skargę Przedsiębiorstwa A Sp. j. A. P. i M. S. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 r. do grudnia 2017 r. p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2) zwrócić wpis sądowy od skargi o wznowienie postępowania w kwocie 342,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 911/19, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę Przedsiębiorstwa A Sp. j. A. P. i M. S. w J. (dalej także w skrócie: "strona skarżąca", "skarżąca Spółka") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 r. do grudnia 2017 r. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej w dniu 10 czerwca 2020 r. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2020 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stwierdził, iż wskazany na wstępie wyrok jest prawomocny od dnia 11 lipca 2020 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 16 września 2021 r. skarżąca Spółka wniosła o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 273 § 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). W motywach skargi odnotowano, że w miesiącach od stycznia do grudnia 2017 r. Spółka złożyła błędnie wypełnione deklaracje VAT-7 i nie dokonała korekty w przewidzianym prawem terminie, w związku z czym stwierdzono podczas kontroli zaległości podatkowe i naliczono od nich odsetki wraz z dodatkowym zobowiązaniem. W dalszej kolejności skarżąca Spółka zaakcentowała, że "na skutek wyroku TSUE z dnia 18.03.2021 r., który stwierdza niezgodność przepisów polskich zabraniających możliwość złożenia korekty w ustawowym terminie 5 lat z prawem unijnym", wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy i orzeczenie o możliwości złożenia korekt za ww. okres. Pismem z dnia 28 grudnia 2021 r., działając w oparciu o zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tutejszego Sądu z dnia 23 września 2021 r. i z dnia 27 grudnia 2021 r. , Sąd wezwał skarżąca Spółkę do usunięcia braków formalnych skargi m.in. przez wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Odpowiadając na ww. wezwanie Sądu, wspólnicy skarżącej Spółki podkreślili (patrz pismo procesowe z dnia 10 stycznia 2022 r.), że ich zdaniem, termin do wniesienia skargi został zachowany, niemniej jednak błędnie wskazana została podstawa wznowienia postępowania. Z tych względów wspólnicy poprosili o uznanie, iż podstawą prawną skargi o wznowienie postępowania sądowego są: art. 273 § 2 i art. 277 P.p.s.a. Jednocześnie oświadczyli, że uzasadnieniem dla wznowienia postępowania są: "nowelizacja ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 marca 2021 r. w sprawie C-895/19". Wspólnicy wyjaśnili dalej, iż o zmianie przepisów dowiedzieli się z mediów, akcentując przy tym, że wspomniana przez nich "nowelizacja" art. 86 ust. 10i ustawy o podatku od towarów i usług nastąpiła wprawdzie w dniu 7 września 2021 r., czyli jeden dzień po sporządzeniu skargi o wznowienie postępowania, niemniej skarga wpłynęła do Sądu w dniu 17 września 2021 r., a zatem już po nowelizacji. Z kolei we wspomnianym wyroku TSUE orzeczono, iż wskazany wyżej przepis jest niezgodny z przepisami unijnymi. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 3 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 911/19 podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 270 P.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być zastosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stosownie do powołanego przepisu skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi. Ponadto stosownie do treści art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym wypadku wyznaczy rozprawę. Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w cytowanych wyżej przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII P.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny samych akt sprawy sąd władny jest ustalić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie i w piśmiennictwie przyjmuje się jednolicie, że dla stwierdzenia, że skarga o wznowienie opera się na ustawowych podstawach wznowienia nie jest wystarczające samo sformułowanie tych podstaw w sposób odpowiadający dyspozycji przepisów art. 271-274 P.p.s.a. Trzeba bowiem wykazać, że taka ustawowa podstawa w danej sprawie rzeczywiście istnieje, a więc przytoczyć fakty i okoliczności mieszczące się w dyspozycji przepisu prawnego, określającego podstawę wznowienia postępowania (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz. Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, s. 633, orzeczenia NSA z 9 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1065/10, z 28 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 1160/11 i z 27 marca 2012 r. sygn. akt I GSK 71/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.) Na gruncie tej sprawy należy odnotować, że skarga o wznowienie postępowania oparta została na podstawie określonej w art. 273 § 2 P.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jednocześnie uzasadniając podstawę wznowienia, strona skarżąca wskazała na dwa źródła tego żądania, które pozostają ze sobą w związku. Jednym z nich jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 18 marca 2021 r. w sprawie C-895/19, który w dniu 10 maja 2021 r. został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Seria C pod poz. 2021/182/16. Drugim zaś, wspólnicy skarżącej Spółki oznaczyli okoliczność wyrugowania z obrotu prawnego art. 86 ust. 10i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 ze zm.), co nastąpiło wskutek art. 1 pkt 8 lit. c) ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r., poz. 1626) z dniem 7 września 2021 r. Należy podkreślić, że wyeliminowanie z porządku prawnego art. 86 ust. 10i ustawy o podatku od towarów i usług jest następstwem implementacji ww. wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-895/19 i chociaż obie te okoliczności pozostają ze sobą w związku, to właśnie wydanie ww. wyroku Trybunału należy uznać za przyczynę pierwotną. Poczynione wyżej ustalenia pozwalają stwierdzić, że wskazane przez skarżącą Spółkę okoliczności nie odpowiadają podstawie wznowienia wskazanej w art. 273 § 2 P.p.s.a. W uznaniu Sądu rzeczywistą podstawą skargi o wznowienie postępowania, co wynika już z treści samej skargi, a dalej z pisma strony z dnia 10 stycznia 2022 r., jest okoliczność wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE wyroku z dnia 18 marca 2021 r. w sprawie C-895/19. Oznacza to ni mniej ni więcej, iż podstawą wznowienia postępowania sądowego, odpowiadającą okolicznościom wskazanych przez skarżącą Spółkę, jest de facto art. 272 § 2a P.p.s.a. Jak stanowi ten przepis, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanego orzeczenia. Zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 P.p.s.a. skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, a w sytuacji określonej w art. 272 § 2a P.p.s.a., czyli w takiej z jaką mamy do czynienia w tym konkretnym przypadku - w terminie trzech miesięcy od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Należy zatem przypomnieć w tym miejscu, iż wyrok w sprawie C-895/19 została opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Seria C pod poz. 2021/ 182/16 w dniu 10 maja 2021 r. Oznacza to, przyjmując za datę wniesienia skargi dzień 16 września 2021 r., że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został w tym przypadku przekroczony. Nawet gdyby przyjąć, że Spółka wniosłaby skargę najwcześniej jak to było możliwe, czyli w dacie jej sporządzenia, to i tak inicjacja tego postępowania nastąpiłaby po dniu 10 sierpnia 2021 r., czyli z przekroczeniem trzymiesięcznego terminu. Z tych też powodów skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Końcowo jedynie na marginesie, nawiązując jeszcze do treści art. 273 § 2 P.p.s.a., który wadliwie został w tym przypadku oznaczony przez stronę jako podstawa skargi o wznowienie postępowania, należy podkreślić, że nawet gdyby przyjąć, iż to właśnie ten przepis i okoliczności wskazane przez skarżącą Spółkę, a dotyczące uchylenia art. 86 ust. 10i ustawy o podatku od towarów i usług z dniem 7 września 2021 r., miałyby posłużyć za faktyczną podstawę wznowienia postępowania, to skarga ta podlegałaby również odrzuceniu. Trzeba zaakcentować w tym miejscu, że sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający treści art. 273 § 2 P.p.s.a. nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zaistniała. Przyczyna podana przez skarżącą Spółkę, a sprowadzająca się do uchylenia przepisu, który jej zdaniem miał kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia Sądu w sprawie I SA/Gl 911/19, nie może w okolicznościach niniejszej sprawy zostać uznana za podstawę wznowienia postępowania. W świetle treści art. 273 § 2 P.p.s.a. możliwość powoływania nowych faktów i dowodów jest ograniczona jedynie do tych okoliczności i środków dowodowych, które istniały już w okresie trwania zakończonego postępowania. Użycie w treści tego przepisu zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że nie dotyczy to takich okoliczności i dowodów, które po prostu nie istniały w dacie orzekania przez Sąd. Reasumując złożenie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 2a P.p.s.a. nastąpiło po upływie terminu do jej skutecznego wniesienia. Co do argumentów o zachowaniu trzymiesięcznego terminu wynikającego z art. 277 P.p.s.a. wyjaśnić trzeba, że na mocy tego przepisu skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, zasadniczo liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jednakże w sytuacji, gdy podstawą wznowienia jest orzeczenie TSUE, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie tego orzeczenia. W tym przypadku zastosowanie znajduje art. 272 § 2a P.p.s.a., a nie art. 277 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 272 § 2a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na gruncie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.