I SA/Gl 1314/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. (S.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi M. T. od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach - wynagrodzenie w kwocie 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonym w tej sprawie postanowieniem z dnia [...] r., Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela – Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którym organ ten uznał zarzuty zgłoszone przez W. S. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przyznał skarżącemu W. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na podstawie tego orzeczenia, Okręgowa Izba Adwokatów w K. wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokata M. T. W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 1 października 2013 r. ww. pełnomocnik zwrócił się do Sądu między innymi o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej (k. nr 142). Rozprawa została wówczas odroczona z terminem z urzędu. Z kolei pismem z dnia 31 października 2013 r. poinformowano ww. pełnomocnika, iż wniosek złożony na rozprawie zostanie rozstrzygnięty po prawomocnym zakończeniu postępowania. W toku kolejnej rozprawy, która odbyła się w dniu 20 stycznia 2014 r., przed Sądem wystąpił pełnomocnik substytucyjny ww. adwokata. W tym też dniu zapadł wyrok oddalający skargę w tej sprawie, którego odpis doręczono pełnomocnikowi w dniu 19 lutego 2014 r. W skardze kasacyjnej z dnia 16 marca 2014 r., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Sądu pierwszej instancji, adwokat M. T. wniósł między innymi o "zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części". Pismem procesowym z dnia 18 marca 2014 r. (złożonym osobiście w biurze podawczym Sądu w dniu 25 marca 2014 r.), skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ustanowiony w tej sprawie pełnomocnik z urzędu, wniósł o uzupełnienie wyroku tegoż Sądu z dnia 20 stycznia 2014 r. "co do przyznania na rzecz pełnomocnika kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przedmiotowej sprawie". W tych ramach zaakcentował, że w wyroku Sądu nie znalazło się rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej, a "wniosek taki został złożony wraz z oświadczeniem, że koszty nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części." Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te określa rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; dalej także w skrócie: "rozporządzenie z 2002 r."). Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia stawka minimalna za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie, w której zaskarżonym jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, wynosi 240 zł, jako "inna sprawa" nie wymieniona w pkt a i b tego przepisu. Opłata ta podlega powiększeniu o wysokość należnego podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności zgodnie z § 2 ust. 3 (przy uwzględnieniu, iż zastosowanie ma stawka 23% tego podatku). Kwota należna tytułem wynagrodzenia jest więc – na obecnym etapie postępowania - równa 295,20 zł [240 + (240 x 23%) = 295,20 zł]. Wypada przy tym zwróci uwagę pełnomocnika, że jego wniosek złożony do protokołu rozprawy w dniu 1 października 2013 r. nie zawierał obligatoryjnego oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W tym stanie rzeczy rozpoznający wniosek uznał, że rzeczone oświadczenie zostało uzupełnione przez pełnomocnika w ramach wniosku zawartego w jego piśmie procesowym z dnia 18 marca 2014 r. Należy w tym miejscu odnieść się także do wniosków pełnomocnika, zawartych, po pierwsze w skardze kasacyjnej z dnia 16 marca 2014 r., a po drugie w piśmie procesowym z dnia 18 marca 2014 r. W pierwszym przypadku, rozpoznający wniosek wychodzi z założenia, że na obecnym etapie postępowania orzekanie w tym zakresie jest przedwczesne. Wydaje się, że z takiego założenia wyszedł nawet sam wnioskodawca, skoro wniosek ten wyraźnie skierował do Sądu kasacyjnego. Odnośnie zaś wniosku o uzupełnienie wyroku oddalającego skargę o element kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, należy podkreślić, że rozpoznający obecnie wniosek opowiada się za stanowiskiem judykatury, w świetle którego przepisy art. 209, art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. dotyczą zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami i nie mogą mieć zastosowania do wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu (patrz przykładowo wyroki: z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1412/04, LEX nr 799727; z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I GSK 144/07, LEX nr 365811; z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1333/08, LEX nr 555299). Pogląd ten prezentowany jest również w doktrynie. Co znamienne, w literaturze przedmiotu zwraca się między innymi uwagę na sytuację procesową, z którą skądinąd mamy do czynienia w tej sprawie, tj. przypadek, w którym postępowanie sądowe kończy się orzeczeniem innym niż wymienione w art. 209 P.p.s.a. a więc wyrokiem oddalającym skargę. W takiej sytuacji strona nie może domagać się zwrotu kosztów w rozumieniu ww. przepisów (patrz Radecki G. Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, ZNSA 2013/2/52-71). W świetle tych wyjaśnień należy odnotować, że wniosek pełnomocnika z dnia 18 marca 2014 r., tylko i wyłącznie jako element uzupełniający wniosek z dnia 1 października 2013 r. o obligatoryjne oświadczenie, odniósł ostatecznie skutek w postaci wynagrodzenia przyznanego w ramach niniejszego postanowienia. Skutek taki nie mógłby być osiągnięty w ramach wnioskowanego przez pełnomocnika uzupełnienia orzeczenia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji, tj. wyroku z dnia 20 stycznia 2014 r. Jedynie na marginesie należy zwrócić uwagę pełnomocnika, iż nawet gdyby przyjąć koncepcję przyznania wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w ramach zwrotu kosztów w rozumieniu przepisów rozdziału I działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to wniosek ten nie mógłby być uwzględniony z uwagi na treść art. 157 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, "strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu". Przenosząc to na grunt tej sprawy należy podkreślić, że wyrok z dnia 20 stycznia 2014 r., w świetle art. 141 i art. 142 P.p.s.a., nie jest orzeczeniem doręczanym z urzędu. Oznacza to, że termin do złożenia wniosku w rozumieniu art. 157 § 1 P.p.s.a upłynął w tej sprawie w dniu 27 stycznia 2014 r. Z kolei wniosek pełnomocnika o uzupełnienia orzeczenia został złożony w biurze podawczym Sądu w dniu 25 marca 2014 r., a więc po terminie. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań, działając na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. z uwzględnieniem § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 19 rozporządzenia z 2002 r., orzeczono jak w sentencji.