I SA/Gl 1340/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-05-23
Skład orzekający: Bożena Suleja, Eugeniusz Christ, Grzegorz Granieczny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn ma zastosowanie do nabycia spadku, które nastąpiło przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej to zwolnienie, ale obowiązek podatkowy powstał po jej wejściu w życie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decydującym kryterium dla stosowania przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed lub po nowelizacji jest data nabycia spadku, a nie data powstania obowiązku podatkowego. Zwolnienie z art. 4a ustawy ma zastosowanie do nabyć dokonanych po wejściu w życie nowelizacji, chyba że zastosowanie mają przepisy przejściowe dotyczące nabyć dokonanych po 12 maja 2006 r., które jednak nie obejmują zwolnienia z art. 4a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn od nabycia części gospodarstwa rolnego po zmarłym ojcu. Skarżący Z.F. nabył spadek w 1992 r., jednak postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku uprawomocniło się w 2010 r. Skarżący domagał się zastosowania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, argumentując, że obowiązek podatkowy powstał po wejściu w życie nowelizacji wprowadzającej to zwolnienie. Organy podatkowe i sąd administracyjny uznały, że zwolnienie nie ma zastosowania, ponieważ nabycie spadku nastąpiło przed wejściem w życie przepisów przejściowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Grzegorz Granieczny, Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej O.p.) oraz ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą Z.F. wysokość podatku od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku po zmarłym G.F. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania.
Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] Z.F. nabył 1/8 część spadku po zmarłym ojcu G.F..
Jak wynika z zeznania podatkowego złożonego przez Z.F. w dniu 30 czerwca 2010 r. przedmiotem spadku jest ½ część gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha zabudowanego dwoma budynkami mieszkalnymi, budynkami gospodarczymi dla rolnictwa oraz szklarniami położonymi w L. przy ul. [...]. Do zeznania podatkowego dołączone zostały wszystkie dokumenty niezbędne do określenia podstawy opodatkowania tj. odpis księgi wieczystej, wypis z rejestru gruntów oraz informacje uzupełniające o gruncie i budynkach.
Łączną wartość majątku spadkowego Z.F. określił wraz
z pozostałymi spadkobiercami w zeznaniu podatkowym na kwotę [...] zł. z czego udział Z.F. stanowiący ⅛ część spadku wyniósł [...] zł.
Wartość masy spadkowej określona przez spadkobierców w w/w zeznaniu
w ocenie organu podatkowego odpowiadała średnim cenom rynkowym tego typu nieruchomości stosowanym na danym terenie zatem organ ten przyjął ją za podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 200 § 2 pkt 3 O.p. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. odstąpił od wydania postanowienia w sprawie wyznaczenia Z. F. siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W oparciu o dane wynikające ze złożonego przez podatnika zeznania podatkowego organ I instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił Z.F. wysokość zobowiązania w podatku od spadków i darowizn – po odliczeniu kwoty wolnej od opodatkowania w I grupie podatkowej w kwocie [...] zł. oraz zastosowaniu ulgi wynikającej z art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn – w kwocie [...] zł.
W odwołaniu złożonym od powyższej decyzji Z.F. nie zgodził się
z przyjętą przez organ podatkowy I instancji wartością masy spadkowej i wniósł
o "cofnięcie decyzji w całości i ponowną wyceną składników majątkowych". Ponadto wniósł o wstrzymanie egzekucji należnego podatku i nie naliczanie odsetek do chwili rozstrzygnięcia.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. po przeanalizowaniu materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy stwierdził, że decyzja organu podatkowego I instancji nie narusza prawa. Wskazał, że podstawę opodatkowania zgodnie z art. 7 powołanej na wstępie ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Podkreślił, że za podstawę opodatkowania organ podatkowy I instancji przyjął zgodnie ze złożonym zeznaniem podatkowym oraz stosownie do art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 odziedziczoną przez Z.F. czystą wartość ⅛ udziału w masie spadkowej po zmarłym G.F. w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy podniósł, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy realizując postanowienia art. 7 i 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn uznał, że wartości podane przez spadkobierców w zeznaniu podatkowym odpowiadają wartościom rynkowym tego typu nieruchomości stosowanym na danym terenie i przyjął je za podstawę opodatkowania.
Zdaniem organu II instancji wartość rynkowa nieruchomości będących przedmiotem spadku mieści się w granicach wartości rynkowych stosowanych na tym terenie, zatem organ podatkowy nie miał podstaw do ich zmiany lub zakwestionowania.
Organ zauważył nadto, że podczas prowadzonego postępowania podatkowego Z.F. nie wskazał okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości przedmiotowych nieruchomości niższej od cen rynkowych stosowanych na danym terenie oraz nie przedłożył żadnych dokumentów mogących mieć wpływ na obniżenie wartości nieruchomości będącej przedmiotem spadku.
W opinii Dyrektora Izby Skarbowej w K. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. w toku prowadzonego postępowania podatkowego działał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zarówno materialnego jak i proceduralnego w związku z powyższym na etapie postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw prawnych do zmiany bądź uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji.
W skardze na wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Z.F. wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Z.F. zarzucił organowi I i II instancji błędy
w postępowaniu dowodowym. Jego zdaniem prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby do ustaleń faktycznych, które uzasadniałyby zastosowanie art. 4 a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93 poz. 768).
Skarżący wskazał, że na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...] nabył spadek po zmarłym ojcu G.F., dnia 30 czerwca 2010 r. złożył zeznanie podatkowe o nabyciu spadku w drodze dziedziczenia, w związku z tym uczynił zadość przesłanką art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obecnym – zgłoszenia przed upływem 6-ciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o nabyciu spadku.
Ponadto podniósł, iż pomimo tego, że otwarcie testamentu miało miejsce
w latach 90-tych ubiegłego wieku, nabycie przez niego spadku nastąpiło dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu Rejonowego w L. w dniu [...] r. i wtedy dopiero jego zdaniem powstał obowiązek podatkowy związany z nabyciem spadku. Tak więc w jego opinii w sprawie miała zastosowanie norma art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu po nowelizacji z dnia 10 października 2008 r.
Końcowo z ostrożności procesowej podniósł, iż podatnik ma prawo wycofać się z akceptacji przyjętej wyceny dla organu podatkowego. Powołując się na art. 229 O.p. wskazał, że organ odwoławczy nie uwzględnił podniesionego w odwołaniu zarzutu, że wartości przyjęte w zeznaniu są błędnie podane, a ich wartości są zawyżone do stanu faktycznego. Tymczasem, jak podkreślił, w myśl ogólnych zasad postępowania decyzja powinna uwzględnić stan faktyczny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej odrzucenie, a następnie w piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. z uwagi na uznanie,
że skarga została wniesiona w ustawowym terminie – o jej oddalenie. Ponadto
w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu niezastosowania przez organy podatkowe obu instancji zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn organ odwoławczy zauważył, że stosownie do przepisu art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. – dalej K.c.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą śmierci na jedną lub kilka osób. Zgodnie zaś z art. 924 K.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Prawomocne postanowienie sądu stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 K.c.).
Podkreślił nadto, że w myśl art. 5, art. 6 ust. 1 i ust. 4 ustawy podatkowej na nabywcach własności rzeczy i praw majątkowych ciąży obowiązek podatkowy, który przy nabyciu w drodze dziedziczenia powstaje z chwilą przyjęcia spadku. Jeżeli jednak nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Organ podniósł, że w rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w L. tj. w dniu [...] r.
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. przed 1 stycznia 2007 r. stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Mając powyższe na względzie organ wskazał, że nabycie rzeczy lub praw majątkowych tytułem spadku przed 1 stycznia 2007 r. - jak w sytuacji Z.F. (data zgonu spadkodawcy to 24 luty 1992 r.) - podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach, określonych w powołanej ustawie z uwzględnieniem kwoty wolnej i skali podatkowej, określonej dla nabywcy zaliczonego do I grupy podatkowej, a także zwolnień i ulg podatkowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 i art. 16 ustawy
o podatku od spadków i darowizn, o ile spełnione zostaną warunki do skorzystania
z tych ulg. Stąd też nie było możliwości aby Z.F. skorzystał ze zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2011 r. skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę podtrzymał treść złożonej skargi i zauważył ponadto,
że został powołany do spadku po swoim ojcu G.F., zmarłym w dniu
24 lutego 1992 r. na mocy zapisu testamentu sporządzonego w dniu 15 stycznia 1992 r. otwartego i ogłoszonego przez Sąd Rejonowy w L. w dniu 30 listopada 1992 r., natomiast nabycie przez niego spadku nastąpiło na mocy Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. sygn. akt [...], która to okoliczność została w terminie zgłoszona właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Skarbowej po przeanalizowaniu jego treści w piśmie z dnia 2 lutego 2011 r. podtrzymał merytoryczne stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę.
Z kolei w piśmie z dnia 2 maja 2011 roku skarżący jeszcze raz podkreślił, iż w jego ocenie nabycie spadku po zmarłym ojcu na podstawie prawomocnego o orzeczenia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] r. zwolnione jest od podatku od spadku i darowizn na podstawie art. 4 a powołanej ustawy z dnia 28 lipca 1983 r.
W świetle bowiem przepisu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn osoby wymienione w art. 4 a ust. 1 ustawy podatku od spadków i darowizn, to jest małżonek, zstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, są zwolnieniu od tego podatku od dnia 12 maja 2006 roku. Powołany przepis przejściowy należało, zdaniem skarżącego zastosować w niniejszej sprawie. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy zmieniającej, do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. z zastosowaniem ust. 2 i ust. 3. W myśl z kolei ust. 2 tego artykułu przepis art. 4 ust. 4 ustawy podatkowej w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r. czyli tak jak w przedmiotowym wypadku.
Według autora pisma, z treści art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, do której odsyła art. 3 ust. 2 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. wynika, iż wsteczne obowiązywanie nie dotyczy "starych" lecz "nowych" przepisów dotyczących uwolnień podatkowych, czego konsekwencją jest rozciągniecie stosowania uregulowań dotyczących "nowych" zwolnień na podmioty wymienione w art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ta zasada winna mieć zatem odzwierciedlenie w niniejszej sprawie. To moment przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku ma zdaniem skarżącego decydujący wpływ na możliwość korzystania ze zwolnienia od opodatkowania przewidzianego w art. 4 a ustawy od spadków i darowizn ustawy.
Końcowo skarżący podkreślił, że przepis art. 4 ust. 4 w znowelizowanym brzmieniu w związku z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nasuwa istotne wątpliwości interpretacyjne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 12 czerwca 2008 r. sygn. akt II FSK 329/08) Skutki błędu ustawodawcy nie mogą obciążać podatnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę aktów organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem. Zgodnie z art.145 § 1 pkt 1a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, o którym jest w mowa w/w artykule.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu Sąd uznał, że decyzja ta nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Spór w rozpoznawanej sprawie zasadniczo dotyczy tego, czy podstawą materialnoprawną decyzji podatkowej ustalającej Z.F. zobowiązanie podatkowe w podatku od spadku nabytego po zmarłym ojcu G.F. powinny być przepisy ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadku i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadku i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629), czy też w brzmieniu obowiązującym po tej nowelizacji.
Ustawa nowelizacyjna weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007 r., co wynika z treści jej art. 5. Wyjaśnienie tej kwestii ma podstawowe znaczenie, bowiem wspomniana wyżej ustawa nowelizacyjna wprowadziła do treści ustawy o podatku od spadków i darowizn art. 4a przewidujący ustawowe zwolnienie od podatku m.in. dla nabycia w drodze dziedziczenia własności rzeczy lub praw majątkowych przez zstępnych spadkodawcy. Zwolnienie to obowiązuje, jeżeli spadkobierca zgłosi nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że Z.F. spełnił wyżej wymienione dwa warunki.
Wskazać wypada, iż opodatkowaniu podatkiem od spadku i darowizn podlega m.in. nabycie przez dziedziczenie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium RP. W ustawie spadkowej ustawodawca nie wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem "nabycia" rzeczy lub praw majątkowych i nie określił, z jaką chwilą następuje nabycie tych rzeczy i praw. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, kwestie związane z nabyciem spadku, a w tym określenie momentu nabycia spadku, uregulowane zostały w księdze IV ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Z art. 925 tej ustawy wynika, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a z kolei art. 924 stanowi, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. A zatem, jeżeli w ustawie o podatku od spadków i darowizn mowa jest o nabyciu rzeczy i praw majątkowych tytułem dziedziczenia, oznacza to nabycie tych składników majątku przez spadkobiercę z chwilą śmierci spadkodawcy (moment nabycia spadku). Postanowienie sądu powszechnego stwierdzające nabycie spadku ma jedynie charakter deklaratoryjny. Spadkobierca może natomiast spadek odrzucić w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia w powyższym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku (art. 1012, art. 1015 § 1 i § 2 K.c.).
Prawidłowo wyjaśnił też organ kwestię postania obowiązku podatkowego, konstatując, że gdy nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie orzeczeniem sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia, co jednoznacznie wynika z treści art. 6 ust. 4 ustawy podatkowej.
W związku z tym, że moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadku może się różnić od momentu nabycia spadku (może być późniejszy), powstała konieczność rozstrzygnięcia, w jakim brzmieniu należy stosować przepisy ustawy, gdy po nabyciu spadku, ale przed powstaniem obowiązku podatkowego, nastąpiła zmiana ustawy. Ustawodawca wyraźnie uregulował to zagadnienie w art. 3 ust. 1 wspomnianej ustawy nowelizującej z dnia 16 listopada 2006 r. Z jego treści wynika, że do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed 1 stycznia 2007 r.), stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1 (ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn), w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Z powyższego uregulowania o charakterze międzyczasowym wynika, że decydującym kryterium o stosowaniu przepisów dotychczasowych lub znowelizowanych jest data nabycia spadku (własności rzeczy lub praw majątkowych), a nie data powstania obowiązku podatkowego. Odmienne rozwiązanie nie wynika także z ust. 2 i 3 art. 3 ustawy nowelizującej. Przepis ust. 3 nie dotyczy nabycia własności przez dziedziczenie, natomiast przepis ust. 2 tego artykułu zawiera odstępstwo od tej generalnej zasady stanowiąc, że art. 4 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, ma zastosowanie również do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło po dniu 12 maja 2006 r. Odstępstwo to polega więc na tym, że jeden tylko przepis a mianowicie art. 4 ust. 4 w nowej treści ma zastosowanie do nabycia, które nastąpiło pomiędzy 13 maja a 31 grudnia 2006 r. Zarówno w brzmieniu poprzednim, jak i obowiązującym po zmianie, omawiane uregulowanie zawiera w sobie jedynie określenie warunku - posiadanie stosownego obywatelstwa albo miejsca zamieszkania lub stałego pobytu, który winien być spełniony, aby można było skorzystać ze zwolnień od podatku. Tak więc z art. 4 ust. 4 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy zmieniającej wynika, że szerszy krąg osób może skorzystać ze zwolnień od podatku w okresie od 13 maja 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. z tym, że tylko z tych zwolnień, które były przewidziane w przepisach obowiązujących przed 1 stycznia 2007 r. Natomiast ze zwolnień określonych w art. 4a osoby wymienione w art. 4 ust. 4 mogą korzystać dopiero od 1 stycznia 2007 r.
Jak już zostało wskazane, w świetle uregulowań kodeksu cywilnego otwarcie i nabycie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.
Skarżący Z.F. nabył spadek po zmarłym ojcu w dniu 24 lutego 1992 roku, natomiast obowiązek podatkowy powstał z dniem uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w L. tj. 27 kwietnia 2010 r.
W rozpatrywanej sprawie nie może budzić wątpliwości, iż brak było podstaw do zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 4a ustawy o podatku od spadku i darowizn. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. Pogląd wyrażony w skardze o decydującym znaczeniu momentu powstania obowiązku podatkowego dla stosowania przepisów ustawy podatkowej po nowelizacji jest błędny i nie ma żadnego uzasadnienia prawnego. Wbrew zarzutom skargi ustawodawca miał prawo wprowadzić do ustawy o podatku od spadku i darowizn dodatkowe zwolnienia podatkowe. Uczynił to prawidłowo poprzez zastosowanie obiektywnego kryterium, jakim jest moment nabycia spadku, dla wyboru dotychczasowych lub nowych przepisów podatkowych. Zaprezentowane stanowisko jest już ugruntowane w orzecznictwie zarówno Wojewódzkich Sądów Administracyjnych jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki o sygn. akt II FSK 1418/08 z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1263/08 z dnia 26 sierpnia 2009 r.)
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut strony skarżącej o zawyżeniu wartości składników majątkowych nabytych w drodze spadku przyjętej jako podstawa opodatkowania. Nie zostały ona niczym poparte. Przede wszystkim wartość tę wskazał sam skarżący, co więcej była ona zgodna z wartościami rynkowym a zatem organ nie miał podstaw do jej zakwestionowania.
Konkludując Sąd uznał, że organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa.
Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło