I SA/Gl 1375/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: Kolegium) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...]r. nr [...]nr ewid. [...]w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wstępie, że w odwołaniu od nakazu płatniczego podatnik podniósł, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego i wyjaśnił, że na działce rozpoczął budowę małego domu. Wskazał także, iż decyzja o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej opatrzona jest błędem, gdyż "do zmienianej powierzchni na użytek "B" nie dopisano roli klasy IV" i stwierdził, że klasyfikacja gruntów dotycząca działki nr 556 w S. wymaga korekty. W dalszych wywodach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2012 stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej także: u.p.o.l.) oraz uchwały Rady Gminy B. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2012. Z kolei postawę prawną wymiaru podatku rolnego stanowią przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.). Przy czym, zgodnie z art. 6 c ust. 1 tej ustawy, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego, dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminnym wysokość należnego zobowiązania podatkowego ustala organ podatkowy w jednej decyzji wydawanej w formie nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne. Dalej organ II instancji podkreślił, że przy ustalaniu łącznego zobowiązania pieniężnego podstawowe znaczenie ma art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), który stanowi, że podstawę wymiaru podatku podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te są wiążące dla organów podatkowych, a wypis z rejestru gruntów jest – zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej – dokumentem urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2003 r., sygn. akt I SA/ka 2268/02). Organ ustalający wysokość zobowiązania podatkowego, jak również Kolegium nie są – jak dalej podkreślono – uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów, zaś kwestionowanie tych danych może odbywać się tylko w odrębnym od podatkowego, postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy, gdy podatnik kwestionuje zgodność zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym winien wystąpić w tej sprawie ze stosownym wnioskiem do Starostwa Powiatowego w B.. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy I instancji prawidłowo ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego. Z zawartego w aktach sprawy zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia 22 marca 2012 r. wynika, że grunty, których opodatkowanie strona kwestionuje, tj. działka nr 556 o powierzchni 0,6950 ha (dotychczas sklasyfikowana w całości jako użytek rolny), została sklasyfikowana jako rola klasy IV b o powierzchni 0.3516 ha oraz tereny budowlane o symbolu "B" o powierzchni 0,3434 ha. W tym stanie rzeczy organ I instancji prawidłowo opodatkował od dnia 1 kwietnia 2012 r. (za 9 miesięcy) część działki o powierzchni 0,3434 ha podatkiem od nieruchomości. Zmiana tej decyzji wymiarowej możliwa będzie natomiast dopiero w razie zmiany klasyfikacji opodatkowanych gruntów. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący podniósł, że podatek wyliczono na podstawie decyzji o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej, w której zawarto nieprawdziwe informacje. Jednocześnie wyjaśnił, że w celu skorygowania tej decyzji zwracał się bezskutecznie do Urzędu Gminy B., Starostwa Powiatowego w B. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Skarżący zwrócił się do Sądu o wyjaśnienie czy będąc rolnikiem musi płacić podatek wynikający z nakazu płatniczego wystawionego na podstawie decyzji obarczonej błędem urzędnika. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Podkreślił, że na jego wniosek organ administracji wyodrębnił działkę o powierzchni 30 arów pod budowę domu jednorodzinnego i na skutek tego dokonano zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Skarżący nie pamiętał czy kwestionował te zmiany, wniósł natomiast wniosek o wprowadzenie zmian w operacie gruntów. Pismem z dnia 15 maja 2013 r. Starostwo Powiatowe w B. poinformowało go, że podstawą zmiany w ewidencji jest przeprowadzenie na wniosek właściciela gleboznawczej klasyfikacji gruntów, ale ponieważ klasyfikacja taka kosztuje ok. 1500 zł i jest według strony zbędna, zrezygnował z powołania rzeczoznawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji – w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż decyzja ta nie narusza prawa. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. W toku postępowania podatkowego, a także w skardze skarżący kwestionował zasadność opodatkowania gruntów podatkiem od nieruchomości. Wskazywał, że jest rolnikiem, posiadaczem gospodarstwa rolnego, a stanowiące jego własność grunty powinny być – jak dotychczas – opodatkowane podatkiem rolnym. Podniósł, że decyzja o wyłączeniu gruntów zajętych pod rozpoczętą budowę domu z produkcji rolnej obarczona jest błędem, gdyż powinna skutkować (jak wskazano w odwołaniu) zaklasyfikowaniem tych gruntów do symbolu B/RIV. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. grunty, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wyłączone z opodatkowania tym podatkiem są (na mocy art. 2 ust. 2 tej ustawy) użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż stanowią one przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. zwalnia z podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) ustanawia zwolnienie od podatku rolnego użytków rolnych klasy V, VI i VIz oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych ustanowionych na użytkach rolnych. Z kolei art. 1 a ust. 3 u.p.o.l. stanowi, że przez użyte w ustawie określenia: użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.), a wysokość stawek podatku od nieruchomości, w tym gruntów, określa rada gminy, co w niniejszej sprawie nastąpiło w uchwale Rady Gminy B. nr [...]z dnia [...]r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2012. Stosowanie opisanych powyżej regulacji uwarunkowane jest jednakże treścią zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić trzeba, że "dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji" (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, LEX nr 1125394). Nadto "ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji" (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, LEX nr 1216646). Wspomniana ewidencja gruntów i budynków obejmuje (zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne) dla gruntów dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty, przy czym grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów (art. 20 ust. 3 wskazanej ustawy). Dopóki zatem w ewidencji gruntów, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia 22 marca 2012 r. oraz z wypisu z rejestru gruntów wygenerowanego w dniu 24 maja 2012 r. zawarty będzie zapis, że działka o nr 556 poza gruntem o powierzchni 3516 m 2 oznaczonym symbolem R/RIV b obejmuje także grunt o powierzchni 3434 m 2 oznaczony symbolem B, przewidzianym w § 68 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz.U. Nr 38, poz. 454 dla terenów mieszkaniowych), to - niezależnie od tego, kto ponosi odpowiedzialność za ewentualną niezgodność zapisów tej ewidencji ze stanem rzeczywistym - opodatkowanie tej nieruchomości musi nastąpić według stawek przewidzianych dla tych kategorii gruntów z uwzględnieniem ich powierzchni ujawnionej w ewidencji. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest opodatkowanie gruntu o powierzchni 3434 m 2 oznaczonego symbolem B podatkiem od nieruchomości, a gruntu objętego symbolem R/RIV b – podatkiem rolnym (zwolnienie przewidziane w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym obejmuje użytki rolne począwszy od klasy V do VIz). Z § 68 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia wynika bowiem, że grunty rolne dzielą się na użytki rolne oznaczone symbolami R, S, Ł, Ps, Br, Wsr, W, Lzr oraz nieużytki oznaczone symbolem N. Grunty zabudowane i zurbanizowane (§ 68 ust. 3 rozporządzenia) oznaczone są natomiast symbolami B, Ba, Bi, Bp, Bz, K, dr, Tk, Ti, Tp. Trzeba jeszcze raz podkreślić, że jedynie zapisy zawarte w ewidencji gruntów i to zarówno te zgodne z rzeczywistością, jak i te, które obrazują stan odmienny od faktycznego mogą stanowić podstawę wymiaru podatków. Jak słusznie wskazuje się w zaskarżonej decyzji dane te są wiążące dla organu podatkowego, mają moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, a ich podważenie w toku postępowania podatkowego nie jest dopuszczalne. Podobnie, jak nieuprawnione byłoby weryfikowanie tych danych w toku postępowania sądowego zainicjowanego skargą na decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości czy też podatku rolnego. Na marginesie wskazać warto, że ewidencja gruntów, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (por. wyrok NSA z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1596/10, LEX nr 1068442). Reasumując stwierdzić należy, że – jak wykazano powyżej – zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a wszelkie podnoszone przez stronę skarżącą argumenty nie mogą skutecznie podważyć legalności działania organów podatkowych, które zobowiązane są ustalać wysokość podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. Konstatacja ta nakazywała oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.