I SA/Gl 14/06

WyrokWSA w Gliwicach2006-07-06

Skład orzekający: Anna Wiciak, Teresa Randak, Krzysztof Winiarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. z powodu niezłożenia przez podatniczkę wniosku o preferencyjne rozliczenie w zeznaniu rocznym, mimo że podatniczka twierdziła, iż uzyskała błędną informację od pracownika urzędu skarbowego w tej kwestii?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, odmawiając stwierdzenia nadpłaty, naruszył przepisy postępowania dowodowego, w tym zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz przepisy dotyczące dopuszczania dowodów (art. 180 i nast. Ordynacji podatkowej), poprzez zignorowanie wniosku podatniczki o przesłuchanie świadków w celu udowodnienia uzyskania błędnej informacji od pracownika urzędu skarbowego. Niewyjaśnienie tej okoliczności miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ mogło bezpośrednio wpłynąć na wysokość zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Podatniczka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r., powołując się na prawo do preferencyjnego rozliczenia jako samotna matka. Organ podatkowy odmówił, wskazując na niezłożenie wniosku o preferencyjne rozliczenie w zeznaniu rocznym w ustawowym terminie. Podatniczka twierdziła, że uzyskała błędną informację od pracownika urzędu skarbowego, która skłoniła ją do takiego sposobu rozliczenia. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w zakresie wyjaśnienia tej kwestii.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak, Sędzia WSA Teresa Randak (sprawozdawca), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Maciej Ćwiertniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Z. Z.-P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) Uchyla zaskarżoną decyzję, 2) Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 291 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. odmówił Z. Z. – P. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż podatniczka wnioskiem z dnia [...] r. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. dołączając do wniosku korektę deklaracji PIT – 36 za wskazany rok. We wniosku podatniczka wykazała podatek należny w kwocie [...] zł. tj. w kwocie niższej o [...] zł. od kwoty wykazanej w zeznaniu podatkowym. Podatniczka podniosła, iż w roku podatkowym 2002 wychowywała samotnie małoletnie dzieci, zatem przysługiwało jej prawo preferencyjnego rozliczenia z tytułu osiągniętych dochodów. Po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w trybie art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. NR 137, poz. 926 z późn. zm. ) podatniczka pismem z dnia [...] 2005 r. odniosła się do tego materiału wskazując, iż: 1) zasada ochrony zaufania obywatela do organów państwa nakazuje, by organy podatkowy traktował obywateli z zachowaniem pewnych minimalnych reguł uczciwości. Przepisy prawne nie mogą zawierać pułapek, formułować obietnic bez pokrycia bądź nagle wycofywać się ze złożonych obietnic lub ustalonych reguł postępowania, 2) zasada nie działania prawa wstecz odnosi się wyłącznie do przepisów, które pogarszają sytuację adresata, nie ma natomiast przeszkód w stanowieniu z mocą wsteczną przepisów, które poprawiają sytuację prawną obywatela, 3) przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują żadnych ograniczeń w kwestii składania korekty deklaracji podatkowej, pod warunkiem zachowania pięcioletniego okresu, 4) w roku podatkowym 2002 nie określono terminu składania oświadczenia woli do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia. Zdaniem podatniczki zeznanie podatkowe zostało złożone w terminie ( w dniu [...] 2003 r. ), a zatem jego korekta możliwa jest w pięcioletnim okresie, Organ podatkowy wskazał ponadto, że podatniczka na podstawie odpowiedzi organu w przedmiocie preferencyjnego rozliczenia się w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego we [...] 2002 r. rozliczyła się z w/w podatku na zasadach ogólnych. Następnie wskazując na uregulowania zawarte w treści art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 2 oraz art. 75 § 1 i § 2 pkt 1 lit a Ordynacji podatkowej, organ podniósł, iż za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku. Podatnikowi przysługuje prawo złożenia wniosku o zwrot nadpłaty w sytuacji gdy stwierdzi, iż pobrana przez płatnika kwota podatku lub pobrana kwota podatku nie odpowiada podatkowi należnemu. Uprawnienie to przysługuje także w przypadku, gdy zobowiązanie powstaje w trybie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli w zeznaniach wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek albo wykazali nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej. W dalszej kolejności, organ powołał się na regulacje zawartą w art. 6 ust. 4, ust. 5 i ust. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. Nr 14, poz. 176 z 2000 r. z późn. zm. ) w dalszej części uzasadnienia określanej skrótem "updof" oraz podniósł, iż w 2002 r. osoby samotnie wychowujące dziecko mogły skorzystać z rozliczenia na zasadach preferencyjnych w przypadku: 1) dzieci małoletnich, 2) dzieci, bez względu na wiek, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, pobierany był zasiłek pielęgnacyjny, 3) dzieci do ukończenia 25 – roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub w przepisach o szkolnictwie wyższym lub przepisach o wyższych szkołach zawodowych, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości nie powodującej zapłaty podatku. W sytuacjach w/w podatek mógł być określony – na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym – w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z tym że do sumy tych dochodów nie wliczało się dochodów opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w ustawie. Za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawodawca uznał jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą uznano też osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Wskazując, iż podatniczka nie wypełniła wszystkich powyżej omówionych przesłanek oraz podnosząc brak wniosku – w odniesieniu do preferencyjnego rozliczenia – w rocznym zeznaniu PIT – 36 za 2002 r. złożonym do dnia 30 kwietnia 2003 r. organ odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Organ podniósł ponadto, że z dniem 1 stycznia 2003 r. wszedł w życie przepis art. 6 ust. 10 updof, w którym wprost wskazano, że preferencyjne opodatkowanie osób samotnie wychowujących dzieci nie ma zastosowania do podatników, którzy stosowny wniosek złożyli po dniu 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W ocenie organu przepis ten ma charakter uściślający, a zatem wnioski wcześniejsze winne także być złożone w/w terminie. Odnosząc się do informacji udzielonej podatniczce przez pracowników urzędu, organ wskazał iż nie jest możliwe sprawdzenie tej informacji, a podatniczka w przypadku wątpliwości powinna skorzystać z pisemnej interpretacji zgłoszonej w trybie art. 14 a Ordynacji podatkowej. Od decyzji organu pierwszej instancji podatniczka wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w K.. W odwołaniu, strona wskazała, iż od 1995 r. samotnie wychowywała dzieci i z tego tytułu korzystała z preferencyjnego rozliczenia na podstawie art. 6 ust. 4 updof. Z uwagi na fakt, iż we [...] 2002 r. wyszła za mąż powzięła wątpliwość, czy nadal może korzystać z tego rozliczenia. W informacji urzędu – w obecności swojej koleżanki M. Ś., której adres znajduje się w aktach – otrzymała odpowiedź, iż utraciło to prawo. O fakcie tym, bezpośredni po wizycie w urzędzie poinformowała też współmałżonka, gdyż jego również dotyczył przepis art. 6 ust. 4 updof. Sformułowaną w decyzji sugestię skorzystania z pisemnym wystąpieniem o wyjaśnienie wątpliwości strona zakwestionowała potrzebą funkcjonowania instytucji informacji, która w jej ocenie istnieje właśnie w celu wyjaśniania wątpliwości podatnikom. W dalszej kolejności odwołująca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2001 r. sygn. akt SA/Ka 2043/00 oraz na informację zawartą na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. Podniosła także, iż w roku podatkowym 2002 nie było żadnego warunku określającego termin złożenia wniosku o skorzystanie z preferencyjnych zasad rozliczania. Za niezasadne i pozbawione podstaw prawnych uznała powołanie się organu na przepis art. 6 ust. 10 updof, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i nie dotyczył rozliczeń za 2002 r. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał na podstawie art. 233 § 1 pkjt 1 Ordynacji podatkowej decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania podatkowego, a następnie wskazując na uregulowania zawarte w treści art. 6 i art. 45 updof w pełni podzielono pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. W tym zakresie podniesiono, iż skorzystanie z preferencyjnego sposobu rozliczenia rocznego dochodu dla osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci obwarowane było koniecznością zgłoszenia takiego wniosku najpóźniej w ustawowym terminie składania zeznania o wysokości osiągniętych dochodów za 2002 r. Jak wskazał organ odwoławczy, z treści art. 6 ust. 4 w/w ustawy expresis verbis wynikało, że jedną z przesłanek preferencyjnego opodatkowania podatnika, będącego osobą samotnie wychowującą dzieci, jest wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, które to zeznanie – zgodnie z art. 45 ust. 1 updof – podatnik jest zobowiązany złożyć w materialnoprawnym terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Uchybienie zatem temu terminowi stanowi nieodwracalną przeszkodę do skorzystania przez podatnika – nawet gdy spełnia on ustawowe pozostałe warunki – ze sposobu opodatkowania przewidzianego dla osób, o których mowa w art. 6 ust. 4 i ust. 5 updof. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił argumentację organu pierwszej instancji. Na decyzję organu odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W pierwszej kolejności skarżąca podniosła, iż powodem odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku za 2002 r. było wprowadzenie nowej regulacji o charakterze uściślającym tj. art. 6 ust. 10 updof z dniem 1 stycznia 2003 r. Zdaniem skarżącej, w rozliczeniach podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. winno się stosować wyłącznie przepisy obowiązujące w dniach 1 stycznia – 31 grudnia 2002 r. Gdyby bowiem przyjąć za właściwe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej to wszystkie przepisy które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. miałaby zastosowanie do 2002 r. w tym także zwiększona kwota dochodu wolna od podatku. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, iż w roku podatkowym 2002 nie było określonego terminu oświadczenia woli do skorzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania dla osób samotnie wychowujących małoletnie dzieci, zatem złożenie korekty zeznania rocznego za ten rok w roku 2005 zgodne było z treścią art. 81 i art. 81 a Ordynacji podatkowej. Skarżąca wskazała także, iż organy podatkowe powołują się na ustne uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2004 sygn. akt III SA/Wa 87/04, który to wyrok powinien być zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż jest niezgodny z Konstytucją. Skarżąca wskazała także, iż brakiem zapisów w ustawie nie można obciążać podatników. W końcowej części skargi skarżąca wskazała na uzyskanie błędnej informacji w [...] Urzędzie Skarbowym w G. oraz zarzuciła organowi pominięcie dowodu z przesłuchania dwóch świadków wskazanych przez nią na potwierdzenie tej okoliczności. Skarżąca wniosła o uznanie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie [...] zł. Na rozprawie skarżąca zgłosiła wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W sytuacji, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje w przypadku, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie podstawowym zagadnieniem jest – w ocenie składu orzekającego – odpowiedź na pytanie, czy niedopuszczenie dowodów z przesłuchania świadków miało istotny wpływ na wynik postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty. Problem jest o tyle skomplikowany, iż organy podatkowe twierdzą, iż nie dopuszczenie wymienionego środka dowodowego nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż ostateczny termin złożenia oświadczenia woli w przedmiocie skorzystania z preferencyjnego opodatkowania matek samotnie wychowujących dzieci upływał dla roku podatkowego 2002 z dniem 30 kwietnia 2003 r. Pozostawiając – na tym etapie – wskazany problem na uboczu, należy skoncentrować się na obowiązkach organu wynikających z przepisów postępowania dowodowego, w tym wynikających z treści art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a następnie przeprowadzenie oceny czy doszło do ich naruszenia, a w konsekwencji czy to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada prawdy obiektywnej wynikająca z przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Ustalenie właściwego stanu faktycznego należy więc do obowiązków organów podatkowych, przy czym ustalenie to musi zmierzać do właściwego czyli zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy. Z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego można wywieść dwie ogólne tezy: - po pierwsze, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania, co do wszystkich przesłanek oraz istotnych okoliczności spoczywa zawsze na organach podatkowych, - po drugie, że organy nie mogą ograniczać się do oceny tylko zgromadzonego przez nie materiału dowodowego, z pominięciem dowodów wskazanych przez stronę kwestionujących stanowisko organu ( porów. wyrok NSA z dnia 20 marca 1997 r. sygn. akt SA/Po 1459/96, publik. Przegląd Orzecznictwa Podatkowego z 1999 r. nr 4, poz. 113, wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/KR 1052/97, publik. System Informacji Prawnej LEX nr 33618 ). Jak zasadnie wskazały organy podatkowe, podatnikowi przysługuje prawo złożenia wniosku o zwrot nadpłaty w sytuacji, gdy stwierdzi iż pobrana przez płatnika kwota podatku lub pobrana kwota podatku nie odpowiada podatkowi należnemu. Uprawnienie to przysługuje także w przypadku, gdy zobowiązanie powstaje w trybie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli w zeznaniu podatnik wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że podstawą oceny wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, jest złożona przez podatnika deklaracja o wysokości osiągniętego przez niego dochodu za wskazany rok. W rozpatrywanej sprawie, to stwierdzenie ma o tyle istotne znaczenie, że skarżąca wskazując na okoliczność uzyskania błędnej informacji w [...] Urzędzie Skarbowym w G., wykazała w deklaracji podatek nienależny, a wynikający z braku zawarcia w nim oświadczenia woli o skorzystaniu z preferencyjnego rozliczenia się za 2002 r. z tytułu bycia samotną matką. Organy podatkowe próbę udowodnienia tego faktu tj. uzyskania błędnej informacji, a w konsekwencji nieskorzystania przez skarżącą z przywileju wynikającego z treści art. 6 ust. 4 updof zupełnie zignorowały, ograniczając się do stwierdzenia, iż mogła ona skorzystać – w przypadku wątpliwości – z treści art. 14 a Ordynacji podatkowej, a więc wystąpić o pisemną interpretację przepisu. Takiego postępowania organu nie da się pogodzić z podstawowymi zasadami postępowania dowodowego, w tym z treścią art. 180 i następnych Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych wynika bowiem, że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być księgi podatkowe oraz inne dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin. Zacytowany przepis wskazuje więc expresis verbis przesłuchanie świadka jako dowód w postępowaniu podatkowym, a należy podkreślić, iż Ordynacja podatkowa nie wprowadza hierarchii mocy dowodowej wymienionej w niej środków dowodowych. Skoro zatem skarżąca za pomocą środka dowodnego w formie przesłuchania świadków zamierzała wykazać, że nie zawarła oświadczenia woli wynikającego z art. 6 ust. 4 updof w zeznaniu podatkowym za 2002 r. na skutek błędnego poinformowania jej przez pracownika informacji [...] Urzędu Skarbowego w G. to organ winien uwzględnić żądanie strony w tym przedmiocie. Odmowa bowiem przeprowadzenia dowodu może mieć miejsce tylko w sytuacji określonej w treści art. 188 Ordynacji podatkowej tj. w sytuacji gdy strona żąda przeprowadzenia dowodu na okoliczność, która nie ma istotnego znaczenia dla sprawy lub gdy ma być przeprowadzony dowód na okoliczność już uprzednio dowiedzioną w sposób wyczerpujący. Nie ma wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie organy zupełnie pominęły tę okoliczność, a w rezultacie nie odniosły się do niej i nie wyjaśniły, czy skarżąca została niewłaściwie poinformowana przez pracownika urzędu skarbowego co do jej prawa do preferencyjnego rozliczenia się za 2002 r., a więc de facto okoliczności tej organy w ogóle nie badały. Nie jest też do przyjęcia – w ocenie Sądu – stanowisko, iż dowód ten nie miał istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż niewątpliwie ewentualne niewłaściwie pouczenie skarżącej o przysługującym jej prawie do preferencyjnego rozliczenia miało bezpośredni wpływ na jej sposób rozliczenia poprzez nie zawarcie oświadczenia woli w zeznaniu podatkowym o rozliczaniu się jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dzieci, a to z kolei miało bezpośredni wpływ na wysokość zobowiązania należnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że gdyby została prawidłowo pouczona podatek należny, wynikający z zeznania, byłby niższy o kwotę [...] zł. od wykazanego w deklaracji, a w takim przypadku wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie zostałby złożony, gdyż postępowanie byłoby bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu wyjaśnienie podnoszonej przez skarżącą okoliczności miało istotny wpływ dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o stwierdzenia nadpłaty, gdyż bez bezspornego wyjaśnienia podnoszonej przez nią okoliczności, nie można wyjaśnić podstawowego zagadnienia tj. jaki podatek był podatkiem należnym za 2002 r. Z treści art. 45 ust. 4 updof wynika, że "podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym od dochodów podatnika uzyskanych w roku podatkowym, chyba że właściwy organ podatkowy lub właściwy organ kontroli skarbowej wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. W razie niezłożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu, właściwy organ podatkowy lub właściwy organ kontroli skarbowej wyda decyzję określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym". Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, iż w przypadku skarżącej podatek ten byłby niższy, gdyby skorzystała z preferencyjnej formy opodatkowania, a zatem wyjaśnienie okoliczności, czy i jak została poinformowana przez pracownika urzędu skarbowego o możliwości skorzystania z niej, będzie miało rozstrzygające znaczenie dla stwierdzenia lub odmowy stwierdzenia nadpłaty w tym podatku za 2002 r. Nie może bowiem tak być, żeby błędne działania organów podatkowych obciążały podatników, gdyż nie da się takiego postępowania pogodzić z podstawową zasadą działania organów w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wydziały informacji, czy też stanowiska informacji zostały bowiem utworzone w celu – jak sama nazwa wskazuje – udzielania wyjaśnień podatnikom w przypadku wątpliwości, a zatem twierdzenie organu, iż tylko pisemna informacja udzielona w trybie art. 14 a Ordynacji podatkowej niosłaby pozytywne dla skarżącej konsekwencje, jest nie do zaakceptowania. Zasada sprawiedliwości społecznej określona w art. 2 Konstytucji RP nakazuje organom państwa demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniać zasadę sprawiedliwości społecznej, a więc równego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej. W rozpatrywanej sprawie organy nie kwestionują, iż skarżąca spełniała kryteria do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia osiągniętych dochodów w 2002 r. Podstawą odmowy była treść art. 6 ust. 4 w związku z art. 45 ust. 6 updof, a dokładnie nie zawarcie oświadczenia woli o skorzystaniu z tej formy rozliczenia w zeznaniu rocznym o wysokości osiągniętych dochodów w roku podatkowym 2002 złożonym przez skarżącą z zachowaniem ustawowego terminu do jego złożenia tj. w dniu 26 marca 2003 r. W ocenie organu brak tego oświadczenia w zeznaniu rocznym oznacza, że termin do złożenia nie mógł być przywrócony, gdyż termin ten jako materialnoprawny nie podlega przywróceniu. Taki sposób rozumowania kłóci się zarówno z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, jak i ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zgłoszonymi wnioskami dowodowymi. Skarżąca nie wnioskowała bowiem o przywrócenie terminu tylko o stwierdzenie nadpłaty, przy czym wniosek ten uzasadniła m.in. błędną informacją uzyskaną od pracownika urzędu skarbowego, co do jej uprawnienia preferencyjnego rozliczenia się w roku podatkowym 2002. Organ nie podjął próby wyjaśnienia zgłoszonej przez skarżącą okoliczności, a jej wyjaśnienie, a w konsekwencji ustalenie właściwego stanu faktycznego stanowi niezbędny warunek do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, iż logicznym i zgodnym z zasadami doświadczenia życiowego jest argument skarżącej, iż nikt nie rezygnuje dobrowolnie z preferencyjnego rozliczenia się z osiąganych dochodów, w sytuacji gdy przepis prawa daje takie uprawnienie. W rezultacie błędne poinformowanie skarżącej o przysługującej jej prawie, a więc okoliczność, której organy nie wyjaśniły, mogła mieć bezpośredni wpływ na wykazany w zeznaniu podatkowym dochód, a więc i na wysokość wykazanego podatku w zeznaniu rocznym, a to z kolei wiąże się w sposób bezpośredni, z oceną zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Nie jest do pogodzenia z zasadą sprawiedliwości społecznej i z zasadą demokratycznego państwa prawnego ograniczanie – a taka sytuacja miała w rozpatrywanej sprawie – postępowania dowodowego do ustaleń, które potwierdzają zasadność twierdzeń organów podatkowych, a eliminowanie tych wniosków dowodów, które zmierzają do wykazania i udowodnienia przeciwnych twierdzeń strony postępowania. W opisanej sytuacji, Sąd uznał, że organy podatkowe nie przeprowadzając dowodu zgłoszonego przez skarżącą na okoliczność uzyskanej informacji od pracownika urzędu skarbowego w przedmiocie uprawnień co do preferencyjnego rozliczenia istotnie naruszyły przepisy postępowania podatkowego, a to uzasadniło uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). W punkcie drugim wyroku Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego do czego był zobligowany treścią art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło