I SA/Gl 140/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Beata Machcińska, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 maja 2019 r. sprawy ze skargi N. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej – SKO, Kolegium, organ odwoławczy) zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm. - dalej - o.p.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] nr [...] w sprawie zmiany decyzji ustalającej N. S. (dalej – skarżący, podatnik) wysokość podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2018 r. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji decyzją z dnia [...] zmienił decyzję ustalającą skarżącemu wysokość podatku w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2018 r. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą zmiany była złożona korekta "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i o lasach osób fizycznych". Wspomniana decyzja organu I instancji z dnia [...] została wysłana tego samego dnia, tj. [...] za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres: [...] , [...] K.. Przesyłkę skarżący odebrał osobiście w dniu 11 czerwca 2018 r. Pismem z dnia 9 listopada 2018 r., złożonym na Biurze podawczym organu I instancji w dniu 13 listopada 2018 r., skarżący wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...]. Zakwestionował w nim poprawność opodatkowania należącego do niego budynku zlokalizowanego w W. przy ul. [...]. Według skarżącego, błędnie zakwalifikowano wskazany budynek do kategorii "pozostałe", a w konsekwencji niezasadnie naliczono od niego podatek przy zastosowaniu stawki przewidzianej dla tego rodzaju budynków. Skarżący twierdzi, że powyższy budynek, jak i budynek oznaczony jako ul. [...], mają charakter mieszkalny. W zaskarżonym postanowieniu, którym stwierdzono niedochowanie terminu do złożenia odwołania zauważono, że decyzja organu I instancji zawiera prawidłowe pouczenie co do możliwości jego złożenia. Ponadto wskazano, że termin do skutecznego wniesienia wspomnianego środka zaskarżenia upłynął 25 czerwca 2018 r. Odwołanie datowane na dzień 9 listopada 2018 r. wpłynęło natomiast do organu I instancji w dniu 13 listopada 2018 r. Z tych też względów Kolegium uznało, iż zostało ono wniesiono po upływie ustawowego terminu. Dostrzeżono przy tym, że pismo z dnia 9 listopada 2018 r. nie zawiera prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o której mowa w art. 162 o.p. Jednocześnie SKO wskazało, że w treści odwołania nie podniesiono żadnych okoliczności, które wskazywałyby na przyczynę uchybienia terminu. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania odwołania. W skardze z dnia 23 stycznia 2018 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podatnik podniósł, że zachowując ustawowy termin złożył w dniu 11 czerwca 2018 r. korektę deklaracji na podatek od nieruchomości. Jak twierdzi, owa korekta była reakcją na decyzję organu I instancji z dnia [...], a zatem powinna być potratowana jako odwołanie. W pozostałym zakresie skarga zawiera uwagi dotyczące nieprawidłowości opodatkowania budynku położonego w W. przy ul. [...], który został zaliczony przez organ I instancji do tzw. "budynków pozostałych" i opodatkowany stawką podatkową właściwą dla tego typu nieruchomości. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, iż jest to budynek mieszkalny, czego dowiódł w korespondencji kierowanej do organu I instancji. W jego ocenie, zaświadczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lipca 2018 r. poświadcza wyłącznie zakończenie budowy. Nie stanowi ono natomiast podstawy dla kwalifikacji budynków do poszczególnych jego rodzajów. Jak stwierdził podatnik, złożył niniejszą skargę, gdyż organy obu instancji nie odniosły się merytorycznie do zaprezentowanego powyżej sporu. Do skargi podatnik dołączył 20 pozycji kserokopii dokumentów. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że zostało ono wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Zauważyć należy, iż skarga koncentruje się na kwestiach merytorycznych, tj. odnoszących się do prawidłowości opodatkowania spornego budynku, co nie jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Jedynie marginalnie skarżący sygnalizuje, że złożona korekta informacji o nieruchomościach stanowiła wyraz jego niezadowolenia z rozstrzygnięcia organu I instancji i winna być potraktowana jako odwołanie, które zostało złożone w zakreślonym prawem terminie. Z tych też względów przed przystąpieniem do rozważań należy dokonać pewnego zastrzeżenia odnoszącego się do zakresu rozpoznawanej sprawy. Otóż w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie znajduje zastosowania w niniejszym przypadku). Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 227/17, Lex nr 2312988). Wobec tego, że zaskarżone postanowienie dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Sąd nie może poddać kontroli kwestii prawidłowości i zasadności opodatkowania spornych nieruchomości. Podkreślić należy jeszcze raz, że kontrola sądowa dotyczy wyłącznie tego, czy odwołanie zostało złożone z zachowaniem 14-dniowego terminu liczonego od daty doręczenia podatnikowi decyzji organu I instancji (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.). Dlatego też Sąd, będąc związany granicami sprawy, odniesie się jedynie do tej części skargi, która wiąże się z zagadnieniem uchybienia terminu. Pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem odwoławczym to etap badania formalnego. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Mając na uwadze treść art. 228 § 1 o.p. organ odwoławczy ocenia, czy: 1) odwołanie jest dopuszczalne, 2) odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie, 3) odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 o.p. W sprawach tych wydawane jest postanowienie, które jest ostateczne (art. 228 § 2 o.p.). Jak wynika z powyższego przepisu, jednym z elementów podlegających wstępnej kontroli organu jest termin złożenia środka odwoławczego. Oceniając tą przesłankę organ musi uwzględnić przepisy dotyczące doręczenia decyzji, prawidłowość pouczenia o środkach zaskarżenia oraz zasady wnoszenia odwołań. Podkreślić przy tym należy, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. Stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa i każde, nawet nieznaczne przekroczenie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia, o którym mowa w 228 § 1 pkt 2 o.p. (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 577/17, Lex nr 2357142; wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 628/15, Lex nr 2341135). Jak stanowi art. 148 § 1 o.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Ponadto dopuszcza się doręczanie pism osobom fizycznym: 1) w siedzibie organu podatkowego; 2) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 o.p.). Natomiast w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 o.p.). Bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z dnia [...] została wysłana podatnikowi na znany organowi podatkowemu i niekwestionowany przez podatnika adres zamieszkania. Bezspornym jest również to, że przesyłkę osobiście odebrał adresat w dniu 11 czerwca 2018 r. W świetle tych okoliczności oraz wspomnianych uregulowań zasadnym jest twierdzenie, że decyzja dotycząca łącznego obowiązania pieniężnego została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu jej odbioru, tj. 11 czerwca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji zamieścił prawidłowe pouczenie, iż od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego przysługuje skarżącemu prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej za pośrednictwem organu podatkowego w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W skardze podatnik wyjaśnił, że z zachowaniem ustawowego terminu złożył odwołanie. Otóż, jak twierdzi, w taki sposób powinna zostać potraktowana korekta "Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i o lasach osób fizycznych" z dnia 11 czerwca 2018 r. (nadana w placówce pocztowej w dniu 18 czerwca 2018 r.). Według oświadczenia skarżącego, złożenie korekty "Informacji" było wyrazem dezaprobaty dla decyzji organu I instancji z dnia [...], którą dokonano nieprawidłowego naliczenia podatku od nieruchomości od spornego budynku, co było następstwem nieuzasadnionego zakwalifikowania go do tzw. budynków pozostałych. Odnosząc się do tego twierdzenia zgodzić się należy, iż "Informacja o nieruchomościach" z dnia 11 czerwca 2018 r. złożona została w okresie, w którym skarżący uprawniony był do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...]. Natomiast nie można zaakceptować stanowiska podatnika, iż wspomniany dokument, tj. "Informacja o nieruchomościach" stanowi środek zaskarżenia. Otóż zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1445 z późn. zm. – dalej u.p.o.l.) osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ opodatkowania. Oznacza to, że dokument ten sporządzany jest przez podatnika w sytuacjach określonych w art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Nie jest to jednak forma przewidziana dla kwestionowania decyzji podatkowej. Prawodawca natomiast w art. 220 § 1 o.p. wskazał odwołanie jako środek przysługujący stronie dla obrony jej interesów. Zgodnie z art. 168 o.p. do podań ustawodawca zalicza m.in. odwołania. Tego rodzaju dokument oprócz elementów wymagany jak dla każdego rodzaju podania musi spełniać dodatkowe kryteria. Mianowicie odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie (art. 222 o.p.). Omawiany środek zaskarżenia może przybrać dowolna postać, przy czym musi spełniać wszystkie wymagania określone w art. 168 i art. 222 o.p. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że "Informacja o nieruchomościach" nie zawiera rubryk (pól), w których podatnik mógłby zawrzeć elementy odwołania wynikające z art. 222 o.p., co także dodatkowo przemawia za niedopuszczalnością potraktowania "Informacji o nieruchomościach" za odwołanie w znaczeniu art. 220 § 1 o.p. Niezależnie od tego, powyższemu twierdzeniu skarżącego przeczy jego pismo skierowane do SKO za pośrednictwem organu I instancji, które zatytułowane zostało "Skarga – odwołanie od decyzji". Skarżący w sposób wyraźny zakwestionował w nim prawidłowość decyzji podatkowej z dnia [...]. Tym samym przyjąć należy, że wspomniane pismo z dnia 9 listopada 2018 r. jest środkiem zaskarżenia, o możliwości którego złożenia został on pouczony w końcowej części rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Zatem Kolegium zasadnie uznało, że odwołaniem od decyzji organu I instancji jest pismo skarżącego z dnia 9 listopada 2018 r., które sam skarżący nazwał "odwołaniem od decyzji". Z tego też względu prawidłowo poddano badaniu, czy podatnik składając to pismo dochował 14-dniowego terminu z art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W myśl art. 223 § 2 pkt 1 o.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skoro więc do doręczenia decyzji doszło w dniu 11 czerwca 2018 r., to skuteczne wniesienie odwołania winno nastąpić najpóźniej 25 czerwca 2018 r. Bezspornym jest, że odwołanie zostało złożone w organie I instancji w dniu 13 listopada 2018 r., a więc z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Tym samym organ podatkowy był nie tylko uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r. sygn. akt I FSK 854/08, Lex nr 537058). Na marginesie należy zauważyć, że podatnik nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o którym mowa w art. 162 o.p. Reasumując, Sąd stwierdza, że stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.