I SA/Gl 1442/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-06-30
Skład orzekający: Bożena Pindel, Dorota Kozłowska, Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowej mimo trudnej sytuacji życiowej podatnika, powołując się na ważny interes podatnika i interes publiczny?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej i może odmówić jej udzielenia, jeśli po wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego stwierdzi, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Trudna sytuacja życiowa podatnika nie obliguje automatycznie do umorzenia, a decyzja odmowna nie może być dowolna i musi być odpowiednio uzasadniona. Sąd administracyjny kontroluje jedynie zgodność decyzji z prawem i prawidłowość procedury, nie zaś merytoryczną słuszność decyzji.Stan faktyczny
Podatnik H. S. zwrócił się do Burmistrza Miasta C. o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości, powołując się na trudną sytuację życiową i zdrowotną oraz zadłużenie wobec ZUS i banków. Organ I instancji odmówił umorzenia, co zostało utrzymane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podatnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując decyzję i wskazując na ważny interes podatnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska, Bożena Suleja (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO lub Kolegium), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z poźn. zm. - dalej O.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. Nr
[...] odmawiającą H. S. (dalej zobowiązany lub podatnik) umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości w łącznej kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił ustalony
w sprawie stan faktyczny.
W piśmie z dnia 10 kwietnia 2013 r. podatnik zwrócił się do Burmistrza Miasta C. z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości
w łącznej kwocie [...] zł dotyczącego nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] oraz wstrzymanie egzekucji zajętej z tytułu ww. zaległości emerytury. Wniosek swój uzasadnił swoją trudną sytuacją życiową, w szczególności zwracając uwagę na zły stan zdrowia spowodowany ciężką chorobą. Nadto podniósł, że posiada znaczne zadłużenie wobec ZUS oraz banków i innych instytucji kredytowych. Wskazał również, że w następstwie egzekucji administracyjnej został pozbawiony środków niezbędnych dla utrzymania oraz leczenia.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta C. odmówił H. S. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości.
W odwołaniu z dnia 15 lipca 2013 r. złożonym od powyższej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie w całości oraz wstrzymanie egzekucji zaległości. Zarzucił organowi, że rozpatrzył wniosek o umorzenie zaległości podatkowych pochopnie bez uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie uwzględniając ważnego interesu podatnika. Podkreślił, że nastąpiło u niego znaczne obniżenie możliwości płatniczych w związku z chorobą. Podniósł, że nie dano mu szansy, aby mógł zapoznać się i wypowiedzieć odnośnie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazał ponownie na swoje trudne położenie życiowe.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] SKO w K. dostrzegając istotne braki decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] r. uchyliło w całości tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W następstwie powyższego decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta C. ponownie odmówił zobowiązanemu umorzenia zaległości podatkowych. Organ podatkowy, nie negując złej sytuacji zdrowotnej i finansowej strony stwierdził, że umorzenie zaległości prowadziłoby do "bezpodstawnego przysporzenia na rzecz podatnika kosztem środków publicznych". Organ wskazał na możliwość ubiegania się o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej.
W odwołaniu złożonym od tej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie w całości oraz wstrzymanie jej egzekucji, podtrzymując argumentację zawartą we wniosku
o udzielenie ulgi oraz w odwołaniu z dnia 15 lipca 2013 r. W uzasadnieniu podniósł, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca i całkowicie niezrozumiała.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium na wstępie zacytowało treść art. 67a § 1 pkt 3 O.p. i wskazało, że decyzje dotyczące stosowania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organowi podatkowemu możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej - co oznacza, że zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organu. W konsekwencji, jeżeli nawet zaistnieją przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć należnych kwot. Zakres uznania administracyjnego nie jest jednak uprawnieniem nieograniczonym, a dowolność w rozpoznawaniu wniosków o przyznanie ulg podatkowych jest niedopuszczalna.
Powołując się dalej na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy wyrażone w piśmiennictwie organ odwoławczy podkreślił, iż ocena czy przesłanki umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty istnieją w konkretnej sprawie może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te wynikają bezpośrednio z treści art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Dopiero wówczas organ może jednoznacznie stwierdzić, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 O.p. czy też nie. Jeżeli natomiast, pomimo istnienia przesłanek, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zaległości podatkowej lub rozłożenia jej na raty, winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 O.p.).
SKO zauważyło przy tym, że stosowanie ulg wymienionych w art. 67 a O.p. stanowi wyjątek od zasady płacenia podatków w terminach przewidzianych przepisami prawa podatkowego i zasady obciążenia podatnika odsetkami od powstałych zaległości podatkowych. Z tego względu ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy, opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych i poglądach wyrażonych w doktrynie, wskazał, że użyte w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" nie mają zdefiniowanego, niezmiennego znaczenia. Pojęcia te są klauzulami generalnymi, odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (por. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2010r. sygn. akt II FSK 619.09). Ważny interes podatnika jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją podatnika, przy czym należy podkreślić, że nie może być on utożsamiany jedynie z koniecznością wystąpienia zdarzeń losowych niezależnych od woli i sposobu działania podatnika, jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku. Jak zauważył organ, uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. Ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość.
Natomiast pojęcie "interesu publicznego", w znaczeniu określonym w art. 67a § 1 O.p., powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości.
Zdaniem SKO organ podatkowy I instancji ponownie rozpoznając wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w sposób prawidłowy dokonał analizy sytuacji życiowo-majątkowej podatnika. Dostrzegł, że znajduje się on w trudnym położeniu, lecz równocześnie wskazał, iż stan zdrowia podatnika nie powstał w następstwie nagłych zdarzeń, lecz utrzymuje się co najmniej od maja 2009 r. Zauważył przy tym, że obniżenie zdolności płatniczych wnioskodawcy będące przyczyną powstania zaległości podatkowych, o których umorzenie wnosi strona nastąpiło m.in. w związku z koniecznością spłaty zobowiązań z tytułu zaciągniętych przez podatnika kredytów i pożyczek. Prócz zobowiązań wobec wierzycieli prywatnych na wnioskodawcy ciąży także zadłużenie wobec wierzycieli publicznoprawnych.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszoinstancyjny obszernie przedstawił motywy jakimi kierował się odmawiając udzielenia wnioskowanej ulgi na tle opisanej sytuacji podatnika. Wskazał, że umorzenie zaległości podatkowych spowodowałoby uszczuplenie wpływów do budżetu Miasta C. Dodatkowo organ podatkowy zaznaczył, że pomimo spoczywających na podatniku zaległości w jego posiadaniu znajdowały się samochody, których utrzymanie generuje dodatkowe koszty. W ocenie SKO z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji dokonał wnikliwej analizy materiału sprawy, a podjęta decyzja była umotywowana i mieściła się w ramach przysługującej organowi swobody orzekania w zakresie stosowania ulg w zapłacie zaległości podatkowych.
Kolegium podniosło, że trudna sytuacja życiowa podatnika nie stanowi sama w sobie okoliczności, która obligowałaby organ podatkowy do zastosowania ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Odnosi się to zwłaszcza do ulgi najdalej idącej i prowadzącej do wygaszenia zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) bez jego zapłaty. Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie wskazał, że stosowanie ulgi w spłacie zaległości podatkowych jest wyjątkiem od zasady powszechnego i terminowego regulowania danin publicznych (podatków). Stosowanie ulg prowadzi do zachwiania równowagi w traktowaniu podatników, a z tej przyczyny powinno ograniczać się do sytuacji wyjątkowych.
Końcowo, nawiązując do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że odpowiedzialność za wykonanie budżetu miasta spoczywa na Burmistrzu Miasta C., który w tych ramach obowiązany jest do zapewnienia wpływu zaplanowanych i należnych jednostce samorządu terytorialnego dochodów, w tym zobowiązań podatkowych. Umorzenie zaległości podatkowych prowadzi natomiast do trwałej utraty środków, które powinny zasilić tenże budżet. Nie można także pominąć tego, że z budżetu Miasta zaspokajane są potrzeby społeczności lokalnej. Rezygnacja z dochodów poprzez umorzenie zaległości podatkowej prowadzi
w konsekwencji do obniżenia możliwości realizacji zadań spoczywających na jednostce samorządu terytorialnego.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o jej uchylenie i wstrzymanie prowadzonej egzekucji wskazując, że ww. decyzja jest dla niego krzywdząca i całkowicie niezrozumiała.
W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o udzielenie ulgi i w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, że organ I instancji powołując się na złą sytuację finansową Miasta, nie przedstawił żadnych bilansów i sprawozdań finansowych, które potwierdzałyby ten fakt. Wyraził przy tym przekonanie, że "po otrzymaniu nowego budżetu w U.M. C.", tj. w styczniu 2015 r. sprawa będzie mogła być rozpatrzona pozytywnie. Wskazał, że w jego przypadku zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika albowiem nastąpiło u niego znaczne obniżenie zdolności płatniczych spowodowane zdarzeniem losowym, tj. nagłą, ciężką chorobą. Zaznaczył, że spłata zaległości wraz z odsetkami prowadzić będzie do zagrożenia jego egzystencji albowiem już obecnie żyje w nędzy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 30 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i dodał, że organ winien był rozważyć choćby częściowe umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości albowiem tocząca się egzekucja i związane z nią koszty pogarszają sytuację zobowiązanego. Wniósł także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.).
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 67a § 1 O.p, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:
1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Z treści komentowanego przepisu wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy (o czym świadczy sformułowanie "organ podatkowy może") a to oznacza, że decyzja o przyznaniu stronie wnioskowanej ulgi zależy od woli organu podatkowego. Jednakże możliwość sięgnięcia po owo uznanie administracyjne uzależniona jest od wystąpienia w danej sprawie opisanych w ww. przepisie przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". W przypadku wykazania przez stronę, że w sprawie takie okoliczności wystąpiły (jedna z nich) od uznania organu podatkowego zależy czy przyzna stronie ulgę w zapłacie zobowiązań podatkowych czy też nie. Jak z tego wynika, uznanie administracyjne musi być poprzedzone ustaleniem czy w danej sprawie wystąpiły powyższe przesłanki, bowiem ich brak powoduje, że organ podatkowy nie jest uprawniony do rozstrzygania o przyznaniu ulgi podatkowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie ale to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego oraz to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Sąd nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności (tak np. NSA w wyroku z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08).
Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęto zatem tę część postępowania administracyjnego, która odnosiła się do ustalenia przez organy podatkowe faktu istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi przewidzianej w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Dokonując tej kontroli Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska organu podatkowego zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem dostateczne podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym.
Jak trafnie zauważył organ II instancji, wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Niemniej jednak ocena, czy przesłanki umorzenia lub rozłożenia zaległości na raty istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 560/12)
Zgodzić się również trzeba, że użyte pojęcia "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu podatnika" są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności, nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika, że jego sytuacja życiowa i materialna uzasadnia zastosowanie ulgi. Nie można też "ważnego interesu podatnika" upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadcza w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na nim zobowiązaniach (por. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II GSK 1000/09). Przez "interes publiczny" natomiast rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego itp. Co do zasady w interesie publicznym leży niewątpliwie, aby wszyscy zobowiązani w sposób terminowy i sumienny wywiązywali się z zapłaty należności podatkowych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że działania organów podatkowych i wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanych przepisów i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, w skład którego wchodziły dokumenty, zaświadczenia i informacje dostarczone przez stronę pozwalał na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia. Treść wydanych decyzji potwierdza także niewątpliwie, że organy podatkowe poddały analizie i ocenie całość materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego.
Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji wynika, iż skarżący otrzymuje świadczenie z tytułu emerytury policyjnej w wysokości [...] zł (kwota do wypłaty po zajęciach komorniczych, w tym na poczet przedmiotowej zaległości) oraz zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie [...] zł miesięcznie - łącznie jego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł. Jest właścicielem domu jednorodzinnego położonego w C. oraz dwóch samochodów osobowych: Opel Astra z 1992 roku i Mercedes Benz 124 z 1993 roku. Z kolei według twierdzeń skarżącego, jego wydatki w skali miesiąca zamykają się kwotą przewyższającą dochody tj. około [...] zł (w tym: na leki i leczenie w kwocie ok. [...] zł., na wyżywienie w kwocie ok. [...] zł). Strona posiada nadto wysokie zadłużenie wobec ZUS, ma również zaległości podatkowe oraz z tytułu kredytów i pożyczek. Ustalono również, iż skarżący jest osobą przewlekle chorą i wymaga stałego leczenia, posiada orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym. Ustaleń powyższych skarżący nie kwestionował.
Organy podatkowe dostrzegły trudną sytuację majątkową i zdrowotną strony skarżącej, przy czym stanęły na stanowisku, że owa trudna sytuacja materialna nie przesądza automatycznie o konieczności przyznania ulgi w postaci umorzenia zaległości. Nie negując okoliczności dotyczących stanu zdrowia zobowiązanego i konieczności ponoszenia wydatków na leczenie wyraziły pogląd, że spłata zaległości nie zachwieje podstawami egzystencji podatnika. Zobowiązany posiada bowiem stałe źródło dochodu (świadczenie emerytalne) a jego stan zdrowia nie ma bezpośredniego wpływu na możliwość pozyskiwania środków na spłatę zaległości (emerytura), podobnie jak nie miał wpływu na powstanie przedmiotowej zaległości.
Z poglądem tym należy się zgodzić. Zdaniem Sądu sytuacja ekonomiczna podatnika daje możliwość spłaty zaległości, choćby po jej rozłożeniu na raty. Z kolei całkowita rezygnacja z podatku, jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Skoro zasadą jest, aby zobowiązanie podatkowe zostało zrealizowane, to w rezultacie podatnik nie może być z niego pochopnie zwalniany (tak też NSA w wyroku z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 426/10).
W ocenie składu orzekającego w sprawie należy również podzielić stanowisko organów podatkowych, iż posiadanie znacznego zadłużenia wobec ZUS i konieczność spłaty zobowiązań kredytowych (pożyczek) nie stanowi okoliczności szczególnych, przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego albowiem jest ono efektem podjętych przez skarżącego indywidualnych decyzji finansowych na gruncie zarządzania majątkiem i środkami finansowymi. Umorzenie przedmiotowej zaległości oznaczałoby w tej sytuacji ustąpienie przez wierzyciela z pierwszeństwa i uprzywilejowanie innych wierzycieli.
Rację mają także organy podatkowe twierdząc, że skarżącemu przysługują inne możliwości mogące mieć wpływ na złagodzenie omawianych obciążeń finansowych np. poprzez rozłożenie zaległości na raty, co skutkowałoby zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Skarżący nie podjął jednak dotychczas jakiejkolwiek próby skorzystania z tej drogi i nie złożył stosowanego wniosku.
W analizowanej sprawie organy podatkowe nie dopatrzyły się również wystąpienia przesłanki "interesu publicznego". Wskazały w tym zakresie, że zaległość skarżącego w podatku od nieruchomości jest regularnie ściągana w drodze egzekucji komorniczej, natomiast zadośćuczynienie wnioskowi skarżącego spowodowałoby całkowitą rezygnację z należnych wpływów do budżetu gminy C., a z którego finansowane są potrzeby lokalnej społeczności.
Podkreślić raz jeszcze wypada, ż decyzja "uznaniowa" może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, jak również gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a O.p. pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Takich uchybień przy rozpoznaniu niniejszej sprawy nie stwierdzono.
Mając na uwadze okoliczności przywołane w decyzjach organów podatkowych należy stwierdzić, że odmowa umorzenia zaległości podatkowej - w ramach uznania administracyjnego - nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Odmawiając umorzenia zaległości, organy nie naruszyły granic orzekania we wskazanym trybie.
Uznając w tych okolicznościach, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło