I SA/Gl 1489/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z 1 października 2019 r. J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie z [...] r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] r. w sprawie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (§ 1). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (§ 2). W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione do orzekania w sprawie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służyło zażalenie. Jednocześnie kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. Jednakże w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658; zwana dalej ustawą nowelizującą), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Dotyczy to wszystkich rozstrzygnięć organu drugiej instancji, niezależnie od tego, czy stanowią one merytoryczne, czy też procesowe zakończenie takiego postępowania zażaleniowego (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 4 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Gl 1388/15). Każde bowiem z tych rozstrzygnięć organów drugiej instancji zapada w sprawie, w której w pierwszej instancji wierzyciel (niebędący zarazem organem egzekucyjnym) wypowiada się w kwestii dopuszczalności lub zasadności zgłoszonych zarzutów. Skoro zaś opisane wyłączenie obejmuje postanowienia organu drugiej instancji wydane w postępowaniu dotyczącym takiego postanowienia wierzyciela, to tym bardziej znajduje ono zastosowanie względem rozstrzygnięć podejmowanych w ramach postępowań incydentalnych do tak rozumianego postępowania głównego, a dotyczących np. kwestii zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od wskazanego postanowienia wierzyciela. Wszystkie bowiem te postępowania (czy to główne, czy incydentalne) dotyczą sprawy, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu lub postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W konsekwencji rozstrzygnięcia w nich podejmowane należy uznać za objęte wyłączeniem z art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Ponadto należy wskazać, że powyższe twierdzenia korespondują z intencją ustawodawcy zaprezentowaną w uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1633, dostępny pod adresem www.sejm.gov.pl). W dokumencie tym zwrócono uwagę, że postępowanie w sprawie, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela (niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym) o dopuszczalności lub zasadności zgłoszonego zarzutu samo w sobie jest postępowaniem incydentalnym względem postępowania w tym samym przedmiocie toczącego się następnie przed organem egzekucyjnym, a postanowienie wydane w ramach takiego postępowania głównego może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Na tej podstawie stwierdzono, że omawiane wyłączenie nie narusza praw podmiotowych jednostki ani sensu instytucji, której dotyczy. W konsekwencji ograniczenie kognicji sądów administracyjnych, na mocy ustawy nowelizującej, w zakresie objętym art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. pozostaje bez istotnego wpływu na ochronę praw stron w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ w dalszym ciągu mają one możliwość zaskarżania rozstrzygnięć organów egzekucyjnych, dotyczących zgłoszonych zarzutów. Jednocześnie należy zaznaczyć, że art. 2 ustawy nowelizującej stanowi, że wskazane regulacje P.p.s.a., w tym art. 3 § 2 pkt 3, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, mają zastosowanie jedynie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015 r. Datą wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego jest natomiast dzień doręczenia skargi organowi, którego działalność, bezczynność lub przewlekłość prowadzonego postępowania są przedmiotem skargi (por. postanowienia NSA z 16 lipca 2013 r., II FSK 1775/13, z 29 maja 2015 r., I OZ 544/15). W przedmiotowej sprawie skarżący nadał skargę w placówce pocztowej w dniu 2 października 2019 r., bezpośrednio do tut. Sądu, który przekazał ją do organu w dniu 9 października 2019 r. Ostatecznie skarga wpłynęła do siedziby organu w dniu 11 października 2019 r. a zatem zastosowanie do niej znajdą obecnie obowiązujące przepisy. Tym samym, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje zarówno na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu (por. postanowienie NSA z 19 lipca 2016 r. II OSK 1544/16) jak i na postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.