I SA/Gl 1567/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] . Pismem z dnia [...] r. J. L. (dalej również: "skarżący", "strona skarżąca") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej również: "organ odwoławczy") z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej również: "organ") z dnia [...] r., znak: [...], którą po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., znak: [...], odmówiono uchylenia w całości decyzji dotychczasowej. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wspomnianej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., nr [...] ustalającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. obliczonego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Do ww. pisma dołączył kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r., którym organ uzupełnił postanowienie z dnia [...] r. - wstrzymujące wykonanie decyzji "poprzez dodanie po przecinku: do czasu zakończenia postępowania podatkowego znak: [...] w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną". Uzasadniając ww. wniosek pełnomocnik skarżącego stwierdził, że konsekwencją wydania przez organ postanowienia z dnia [...] r. i jego uprawomocnienia się będzie wszczęcie wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego, co oznacza dla niego "katastrofalne skutki". Ponadto poinformował, że skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie, jednakże w sytuacji jego nieuwzględnienia i wykonania decyzji grozi mu niepowetowana szkoda. Zwrócił również uwagę, że decyzja opiewa na kwotę [...] zł, a w przypadku ściągnięcia tej kwoty lub zajęcia składników majątkowych strony, w szczególności rachunku bankowego strony, grozi w pierwszej kolejności paraliżem przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę, następnie utratą płynności finansowej, a w konsekwencji popadnięciem w ogromne zadłużenie. Nadto stwierdził, że skutki mogące powstać w przypadku wykonania decyzji ostatecznej lecz nieprawomocnej, będą niemożliwe do odwrócenia. Na koniec zaznaczył, że nie bez znaczenia jest fakt, iż już w chwili obecnej roszczenie Skarbu Państwa zostało zaspokojone w ½ części przez zajęcie środków z rachunku bankowego. Zajęcie zostało dokonane po wydaniu nieostatecznej decyzji o odmowie wznowienia postępowania i spowodowało "daleko idące trudności w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa strony, tak iż z najwyższym trudem utrzymało się ono na rynku". Pełnomocnik skarżącego wskazał, że powtórne rozpoczęcie egzekucji (w sytuacji, gdy od decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym przysługuje odwołanie do sądu administracyjnego), spowoduje dla przedsiębiorstwa strony skarżącej skutki katastrofalne, tym bardziej, że nie dysponuje on wolnymi środkami pieniężnymi z uwagi na wcześniej dokonane zajęcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przepisu tego wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności albo w drodze egzekucji administracyjnej albo w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi okoliczności oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wskazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Jednocześnie należy zauważyć, że wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu rolą Sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wskazanie, że dana decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r. o sygn. akt I OZ 116/12). W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał w treści złożonego wniosku istnienia konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie decyzji, której wstrzymania wykonania skarżący się domaga, może spowodować dla niego znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W treści wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu skarżący w sposób ogólnikowy powołał się na trudną sytuację finansową i wskazał, że uiszczenie zaległej należności spowoduje w pierwszej kolejności paraliż przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę skarżącą, następnie utratę płynności finansowej, czego konsekwencją będzie popadnięcie w ogromne zadłużenie. Ponadto, trudnych do odwrócenia skutków pełnomocnik skarżącego upatruje w powtórnym rozpoczęciu egzekucji. Jednakże strona skarżąca nie poparła swoich obaw faktami oraz dowodami. Wskazać jednak należy, że przytoczonych argumentów nie sposób rozpatrywać w kategorii kwalifikowanych przesłanek określonych w art. 61 p.p.s.a. Należy zauważyć, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego czy jego rodziny, jednak co do zasady, nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W sytuacji wygrania sporu sądowego skarżącemu zostaną zwrócone wszelkie kwoty pieniężne. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 maja 2014r., sygn. akt II GSK 1020/14), czego w niniejszej sprawie zabrakło. Ponadto podkreślenia wymaga, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie przez Sąd aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym skarżącego. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi odbywać się z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych skarżący nie przedłożył. Nie można tym samym zweryfikować, czy skarżący rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej decyzją, a co się z tym wiąże, że wykonanie decyzji wiązałoby się z wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody lub prowadziło do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 639/15). W kontekście powyższego Sąd zauważa, że skarżący nie przedstawił dokumentacji pozwalającej na precyzyjne ustalenie jego sytuacji majątkowej. Sąd zaznacza, że do wniosku nie dołączono żadnych dokumentów w oparciu, o które możliwe byłoby ustalenie wartości środków pieniężnych będących w posiadaniu strony skarżącej (np. wyciągów z rachunków bankowych). Mając na uwadze powyższe okoliczności, nie sposób przyjąć, że skarżący wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wywiedzenia, że wykonanie decyzji objętej niniejszym wnioskiem może skutkować dla niego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie przedłożył bowiem dokumentów pozwalających na precyzyjne i kompleksowe ustalenie jego sytuacji majątkowej i finansowej. Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.