I SA/Gl 165/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), Adam Nita, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia L.M. (dalej jako "zobowiązany" lub "skarżący") na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej jako "organ egzekucyjny") z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skarg zobowiązanego z dnia 8 lipca 2020 r. na czynności egzekucyjne Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. w W., dokonane zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ egzekucyjny wszczął wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] obejmujących zaległości składkowe za okres od kwietnia 2015 r. do maja 2015 r. w kwocie należności głównej wynoszącej [...] zł. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu (pełnoletniemu domownikowi - żonie S.M.) za potwierdzeniem odbioru w dniu [...]r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] zajęto rachunek bankowy zobowiązanego w A S.A. w W., doręczając je zobowiązanemu w dniu [...]r. Natomiast do Banku zostały one przesłane za pomocą systemu teleinformatycznego [...] w dniu [...] r. Pismami z dnia 8 lipca 2020 r., zobowiązany wniósł skargi na zajęcia dokonane zawiadomieniami z dnia [...]r. o nr [...], [...] i [...], zarzucając rażące naruszenie prawa. Postanowieniem z dnia [...]r. organ egzekucyjny oddalił skargi zobowiązanego wyjaśniając, iż tryb skargowy służy wyłącznie kwestionowaniu czynności o charakterze faktycznym i to tylko takich, które nie mogą być zaskarżone przez inny środek prawny przewidziany w ustawie. Skarga złożona w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej i nie można traktować jej jako uniwersalnego środka zaskarżenia służącego do skutecznego podważania innych okoliczności wyłaniających się w toku całego postępowania egzekucyjnego. Oceniając natomiast zasadność i poprawność zaskarżonych czynności egzekucyjnych zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego dokonanych zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...], organ egzekucyjny potwierdził, iż dokonana ona została zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami u.p.e.a. Zawiadomienia zostały doręczne A S.A. drogą elektroniczną w dniu [...]r., natomiast zobowiązany zawiadomienia te otrzymał w dniu [...]r. (w myśl art. 26e § 2-4 u.p.e.a.). Z uwagi na powyższe organ egzekucyjny stwierdził, iż podniesione przez zobowiązanego argumenty w przesłanej skardze, w świetle art. 54 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., pozostają bez wpływu na prawidłowość dokonanych czynności egzekucyjnych. Na to postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany wniósł zażalenie, w którym zarzucił postanowieniu rażące naruszenie prawa i wniósł o jego uchylenie. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał na treść art. 54 u.p.e.a. i stwierdził, że zobowiązany składając 8 lipca 2020 r. pisma zatytułowane skarga na zajęcie [...], [...] i [...], polegające na zajęciu rachunku bankowego w A S.A., dokonane zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] dochował ustawowego 14-dniowego terminu. Organ odwoławczy następnie wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można zgłaszać kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości kwestionowanej czynności egzekucyjnej na gruncie przepisów regulujących sposób i formę ich dokonania. W trybie skargowym ocenia się poprawność działania organu egzekucyjnego w odniesieniu do konkretnej czynności egzekucyjnej. Skarga ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy łub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. W skardze nie mogą być zatem podnoszone argumenty dotyczące istnienia, czy wymagalności dochodzonych należności ani też dotyczące zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dla tego typu argumentów przewidziane zostały w ustawie egzekucyjnej inne środki służące ochronie zobowiązanego przed niewłaściwymi działaniami organu egzekucyjnego, a mianowicie zarzuty na postępowanie egzekucyjne z art. 33 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. łub uprawnione na mocy art. 59 § 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania łub realizacji środka egzekucyjnego. Czynnościami egzekucyjnymi w świetle przepisów ustawy będą zatem czynności faktyczne, dla których ważności ustawa przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Do czynności egzekucyjnych zaliczamy więc m.in. wszelkie zajęcia praw majątkowych strony, takie jak np. zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych bądź innej wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. Zdaniem organu odwoławczego, przeprowadzona kontrola poprawności zaskarżonych czynności egzekucyjnych, dokonanych zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...] w A S.A., nie wykazała nieprawidłowości. Organ egzekucyjny stosownie bowiem do art. 7 § 1 i § 2 u.p.e.a., zastosował środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunku bankowego zobowiązanego w A S.A. - wymieniony art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 tej ustawy. Oceniając zasady i sposób dokonania czynności przedmiotowych zajęć, a równocześnie prawidłowość ich przeprowadzenia (na podstawie regulacji zawartych w art. 67 § 1 - § 2c, art. 80 i art. 86b u.p.e.a.) stwierdził, że organ egzekucyjny prawidłowo dokonał czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. pod kątem spełnienia wymogów wynikających z art. 67 § 2 i § 2a ww. ustawy (w brzemieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.). Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera wszystkie ustawowe elementy wymienione w art. 67 § 2 i 2a u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zajęć wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w A S.A. zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] przesłanymi do banku za pośrednictwem systemu B S.A. - [...], w dniu [...]r. organ egzekucyjny zawiadomił również zobowiązanego poprzez przesłanie wydruków zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Powyższe zawiadomienia doręczono zobowiązanemu w dniu [...]r. Ponieważ zajęć wierzytelności z rachunku bankowego dokonano z wykorzystaniem dedykowanego systemu informatycznego [...], dla zobowiązanego sporządzono wydruki zawiadomień. Wydruki te zawierają oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności - A S.A. W związku z powyższym uznał, że doręczenie w dniu [...]r. wydruków zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w A S.A. dokonane zostało prawidłowo i spełnia wszystkie normy zgodnie z obowiązującymi w tamtym momencie przepisami prawa.  Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając mu rażące naruszenie prawa. Wniósł zatem o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość oceny dokonanego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Środek ten ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1377/13). W postępowaniu w zakresie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego ocenia się zatem konkretną czynność egzekucyjną (w tym wypadku zajęcia rachunku bankowego) wskazaną przez zobowiązanego. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący nie neguje prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, ani w skardze, ani w zażaleniu, ani też w skardze do sądu. Jedynym zaś argumentem wskazanym w skardze na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego dłużnika, dokonanego przedmiotowym zawiadomieniem, było dokonanie czynności z rażącym naruszeniem prawa. Jednak tego typu argument pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej czynności egzekucyjnej zajęcia rachunku bankowego. Może on stanowić motyw zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnoszonych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, będących przedmiotem ewentualnego odrębnego postępowania. Istotą natomiast skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola prawidłowości jej dokonania przez pryzmat przepisów ustawy egzekucyjnej regulujących tryb egzekucji z rachunku bankowego. Sąd stwierdza, że dokonana w tej sprawie przez organy, ocena poprawności zaskarżonej czynności egzekucyjnej, nie wykazała nieprawidłowości. Zgodnie z treścią art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności zawiera: 1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Stosownie do art. 67 § 2a u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: 1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego; 2) zawiadomienie o zajęciu zawiera numer PESEL łub NIP zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu. Zgodnie natomiast z art. 26e § 2 ww. ustawy, jeżeli zachodzi potrzeba doręczenia wydruku pisma sporządzonego przez wierzyciela łub organ egzekucyjny w postaci elektronicznej, wydruk tego pisma odzwierciedla jego treść i zawiera informację o: 1) sporządzeniu pisma w postaci elektronicznej, 2) opatrzeniu pisma podpisem albo pieczęcią, o której mowa w art. 26e § 1 ustawy egzekucyjnej. Stosowanie do art. 26e § 4 u.p.e.a. doręczenie takiego wydruku uznaje się za doręczenie tego pisma. Zgodnie zaś z § 3 tego przepisu wydruk pisma stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego sporządzono w myśl art. 67 § 1 u.p.e.a. i zawiera ono elementy wymienione w § 2 z uwzględnieniem § 2a tego artykułu, które według założeń § 1a tego artykułu może być doręczone przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. Doręczając zatem przedmiotowe zawiadomienie zobowiązanemu i dłużnikowi zajętej wierzytelności drogą elektroniczną, organ egzekucyjny wywiązał się też z obowiązku nałożonego w art. 80 § 1 i 3 ww. ustawy, regulującego zagadnienie egzekucji z rachunków bankowych i wkładów pieniężnych. Ponadto tytuł wykonawczy wymieniony w zaskarżonym postanowieniu był wówczas w obrocie prawnym, a zatem zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego, wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 ustawy egzekucyjnej, celem wyegzekwowania wówczas wymagalnych należności nieuiszczonych w sposób dobrowolny - było zasadne. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019. 2325, ze zm.) skargę należało oddalić.