I SA/Gl 166/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Asesor WSA Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), Adam Nita, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia L.M. (dalej jako "zobowiązany" lub "skarżący") na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. (dalej jako "organ egzekucyjny") z dnia [...]r. nr [...] oddalające skargi na czynności egzekucyjne zajęć świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Z., dokonane zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ egzekucyjny wszczął wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...]r. od nr [...] do nr [...] oraz z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...] obejmujących zaległości składkowe za okres od czerwca 2015 r. do lipca 2015 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zawiadomieniami z dnia [...] r. od m- [...] do nr [...] zajęto świadczenie zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z., doręczając je zobowiązanemu w dniu [...]r. Natomiast organ rentowy otrzymał je w dniu [...]r. Pismami z dnia 8 lipca 2020 r., zobowiązany wniósł skargi na zajęcia dokonane ww. zawiadomieniami, zarzucając rażące naruszenie prawa. Postanowieniem z dnia [...]r. organ egzekucyjny oddalił skargi zobowiązanego wyjaśniając, iż wyjaśniając, iż tryb skargowy służy wyłącznie kwestionowaniu czynności o charakterze faktycznym i to tylko takich, które nie mogą być zaskarżone przez inny środek prawny przewidziany w ustawie. Skarga złożona w trybie art. 54 § ł ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej i nie można traktować jej jako uniwersalnego środka zaskarżenia służącego do skutecznego podważania innych okoliczności wyłaniających się w toku całego postępowania egzekucyjnego. Oceniając natomiast zasadność i poprawność zaskarżonych czynności egzekucyjnych zajęć świadczenia zobowiązanego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w Z. dokonanych zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...]do nr [...], organ egzekucyjny potwierdził, iż dokonana ona została zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiadomienia zostały doręczone organowi rentowemu w dniu [...]r., natomiast zobowiązany zawiadomienia te otrzymał w dniu [...]r. Na to postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany wniósł zażalenie, w którym zarzucił postanowieniu rażące naruszenie prawa i wniósł o jego uchylenie. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy wskazał na treść art. 54 u.p.e.a. i stwierdził, że zobowiązany składając 8 lipca 2020 r. pisma zatytułowane skarga na zajęcie [...]r. dokonane zawiadomieniami z dnia [...]r. od nr [...]do nr [...] dochował ustawowego 14-dniowego terminu. Organ odwoławczy następnie wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można zgłaszać kwestie formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości kwestionowanej czynności egzekucyjnej na gruncie przepisów regulujących sposób i formę ich dokonania. W trybie skargowym ocenia się poprawność działania organu egzekucyjnego w odniesieniu do konkretnej czynności egzekucyjnej. Skarga ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy łub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. W skardze nie mogą być zatem podnoszone argumenty dotyczące istnienia, czy wymagalności dochodzonych należności ani też dotyczące zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Dla tego typu argumentów przewidziane zostały w ustawie egzekucyjnej inne środki służące ochronie zobowiązanego przed niewłaściwymi działaniami organu egzekucyjnego, a mianowicie zarzuty na postępowanie egzekucyjne z art. 33 § 1 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. łub uprawnione na mocy art. 59 § 1 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z definicją zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania łub realizacji środka egzekucyjnego. Czynnościami egzekucyjnymi w świetle przepisów ustawy będą zatem czynności faktyczne, dla których ważności ustawa przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Do czynności egzekucyjnych zaliczamy więc m.in. wszelkie zajęcia praw majątkowych strony, takie jak np. zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych bądź innej wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości. Organ odwoławczy wskazał zatem na treść art. 67 § 1 i § 2 oraz art. 79 § 1, § 2 i § 4 u.p.e.a. i stwierdził, że będące przedmiotem skarg zawiadomienia organu egzekucyjnego z dnia [...]r. od nr [...]do nr [...] o zajęciu świadczenia zobowiązanego wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. sporządzone zostały według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowany eh w egzekucji należności pieniężnych i zawierają one wszystkie niezbędne elementy wymienione w § 2 art. 67. Wysyłając je zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z., w dniu [...]r. oraz do zobowiązanego, który otrzymał je w dniu [...]r., organ egzekucyjny dopełnił obowiązku nałożonego w art. 79 § 1 i 4 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość oceny dokonanego zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Środek ten ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1377/13). W postępowaniu w zakresie skargi na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego ocenia się zatem konkretną czynność egzekucyjną (w tym wypadku zajęcia świadczenia emerytalnego) wskazaną przez zobowiązanego. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący nie neguje prawidłowości dokonania konkretnej czynności egzekucyjnej, ani w skardze, ani w zażaleniu, ani też w skardze do sądu. Jedynym zaś argumentem wskazanym w skardze na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego dłużnika, dokonanego przedmiotowym zawiadomieniem, było dokonanie czynności z rażącym naruszeniem prawa. Jednak tego typu argument pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej czynności egzekucyjnej zajęcia rachunku bankowego. Może on stanowić motyw zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnoszonych w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, będących przedmiotem ewentualnego odrębnego postępowania. Istotą natomiast skargi na czynność egzekucyjną jest kontrola prawidłowości jej dokonania przez pryzmat przepisów ustawy egzekucyjnej regulujących tryb egzekucji. Sąd stwierdza, że dokonana w tej sprawie przez organy, ocena poprawności zaskarżonej czynności egzekucyjnej, nie wykazała nieprawidłowości. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy dokonanego przez organ zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, które zostało uregulowane w art. 79 u.p.e.a. i następnych. Zgodnie z § 1 powołanego powyżej artykułu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zgodnie z § 2 powyższego artykułu zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa powyżej. Z § 4 natomiast wynika, że wraz z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego świadczenia, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile ten nie został wcześniej doręczony, i odpis wezwania przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób. Z akt sprawy wynika, że organ przesłał zawiadomienie o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zostało ono odebrane przez ten organ w dniu [...]r., natomiast skarżącemu zawiadomienie to zostało doręczone w dniu [...] r. Zastosowany środek egzekucyjny znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., czym wypełniono przesłanki zawarte w art. 67 § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie zawierało również wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. Organ egzekucyjny dokonał zatem zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego zgodnie z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.