I SA/Gl 1701/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę. 1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) z dnia [...] roku, nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik) z dnia [...] roku, nr [...] o uznaniu skargi na czynność egzekucyjną z dnia [...] roku, nr [...] za nieuzasadnioną. 2. Postępowanie przed organami egzekucyjnymi. 2.1. Prezydent Miasta K. w dniu [...] roku tytułem wykonawczym o nr [...] zobowiązał A (dalej: Stowarzyszenie, skarżący) do uiszczenia opłat za nieopłacone parkowanie pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Powyższy tytuł wykonawczy został przekazany Naczelnikowi celem realizacji. 2.2. Naczelnik w dniu [...] roku nadał tytułowi wykonawczemu klauzulę skierowania do egzekucji, a w dniu [...] roku zawiadomieniem nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B S. A. w W. 2.3. Stowarzyszenie w dniu 9 sierpnia 2019 roku skierowało do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "Skarga na zajęcie", w którym wskazano naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. 2.4. Postanowieniem Naczelnika z dnia [...] roku o nr [...] wniesiona przez skarżącego skarga na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B S. A. została uznana za nieuzasadnioną. 2.5. Pismem z dnia 4 września 2019 roku Stowarzyszenie złożyło zażalenie na postanowienie ww. Naczelnika zarzucając naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa oraz, że przedmiotowy tytuł wykonawczy został wydany z rażącym naruszeniem prawa. 2.6. Postanowieniem Dyrektora z dnia [...] roku, nr [...] utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika z dnia [...] roku o uznaniu skargi na czynność egzekucyjną z dnia [...]r. za nieuzasadnioną. W treści uzasadnienia organu wskazano, iż podstawę prawną wniesionego środka stanowi art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2020, poz. 1427 i 1429, dalej: ustawa egzekucyjna). Przepis ten uprawnia zobowiązanego do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Organ wskazał, iż w ramach postępowania zainicjowanego na skutek wniesionego środka ocenie podlegają jedynie czynności typu wykonawczego (tj. wszelkie czynności zmierzające do realizacji tytułu wykonawczego) organu egzekucyjnego pod kątem ich zgodności z przepisami prawa. Poddając analizie materiał zgromadzony w sprawie, organ odwoławczy uznał, iż zawiadomienie o zajęciu wydane przez organ egzekucyjny spełnia wymogi kreowane przez art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej. Ponadto czynność egzekucyjna czyniła zadość art. 80 ustawy egzekucyjnej, a w zażaleniu zaniechało wykazania na czym polegało podniesione przez skarżącego naruszenie prawa. 3. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 3.1. Pismem z dnia 14 listopada 2019 roku Stowarzyszenie wniosło skargę na ww. postanowienie Dyrektora z dnia [...]r., podnosząc rażące naruszenie prawa i wnosząc o jego uchylenie. Ponadto zaznaczono, iż przedmiotowe tytuły egzekucyjne zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. 3.2. Odpowiadając na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 4.1. Skarga okazała się niezasadna. 4.2. Na wstępie należy podkreślić, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). 4.3. Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika o uznaniu za nieuzasadnioną skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A. w W. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia stanowił art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powołany środek zaskarżania ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym i technicznym. Skarga na czynności egzekucyjne składana w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może być uniwersalnym środkiem zaskarżenia, za pomocą którego można skutecznie kwestionować ewentualne wadliwości postępowania egzekucyjnego, a które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. W trybie art. 54 u.p.e.a. nie można skutecznie wnieść skargi, kiedy zawiera ona podstawy dotyczące innego środka zaskarżenia, np. z art. 33 u.p.e.a. W ramach skargi na czynności egzekucyjne mogą być podnoszone kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego wyrok WSA w Warszawie z 30 stycznia 2019r., VII SA/Wa 1439/18, LEX nr 2643480) Podobnie wypowiedział się WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 17 kwietnia 2019r., I SA/Bd 96/19, stwierdzając, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności (LEX nr 2664584). Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej. Na postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W trybie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) nie podlegają zatem rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne. Kwestie te rozstrzygane są w trybie art. 34 u.p.e.a. i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Powyższe uwagi są istotne dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, albowiem wyznaczają ramy kontroli sądowej, a w realiach niniejszej sprawy skarżąca zakwestionowała dokonane zajęcie rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, jednak nie kwestionowała okoliczności formalnoprawnych, odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych.  4.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że kontrola legalności zaskarżonego postanowienia w zakreślonych powyżej granicach nie wykazała naruszenia prawa. Podkreślić także należy, że w skardze (podobnie jak w zażaleniu) Stowarzyszenie zarzuciło cyt. "wydanemu postanowieniu naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez postawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa oraz wskazało, że przedmiotowy tytuł egzekucyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa", nie precyzując o jakie uchybienia chodzi. Zdaniem Sądu trafnie Dyrektor podniósł, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych, w konsekwencji nie jest możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów, które stanowią podstawę do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, wskazano, iż bezzasadnym jest zaskarżenie czynności egzekucyjnych poprzez podnoszenie okoliczności związanych z zarzutami w związku z art. 34 u.p.e.a. w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Okoliczności stały się przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów. Podstawę dokonania zajęcia stanowiło zawiadomienie z dnia [...]r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie o zajęciu, zgodnie z art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej zawiera: 1. oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; 2. oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3. określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4. numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; 5. kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6. kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; 7. wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8. pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; 9. datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. Sąd podziela pogląd Dyrektora, iż analiza zawiadomienia dała podstawy do przyjęcia, że zawiera ono wszystkie elementy, o których mowa wyżej. W przedmiotowej nie dopatrzono się uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Sąd podziela pogląd Dyrektora, iż Naczelnik doręczył Spółce dokumenty wskazane w art. 80 u.p.e.a. za potwierdzeniem odbioru przez pocztę. Przypomnieć należy, że zgodne z art. 80 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§3). Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 86b ustawy egzekucyjnej zawiadomienia i wezwania, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie. Zgodnie bowiem a art. 67 § 1a ustawy egzekucyjnej w administracji zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Zgodnie z art. 67 § 2a ustawy egzekucyjnej, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego doręcza się dłużnikowi zajętej wierzytelności przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej: 1) w zawiadomieniu o zajęciu nie umieszcza się podpisu z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisku pieczęci organu egzekucyjnego; 2) zawiadomienie o zajęciu zawiera numer PESEL lub NIP zobowiązanego, o ile są znane organowi egzekucyjnemu; 3) zawiadomienie o zajęciu opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Natomiast jak stanowi § 2b, w przypadkach, o których mowa w § 1a, organ egzekucyjny sporządza wydruk zawiadomienia o zajęciu. Doręczenie zobowiązanemu wydruku zawiadomienia o zajęciu uznaje się za doręczenie odpisu tego zawiadomienia. W realiach rozpoznawanej sprawy wydruk zawiadomienia doręczono skarżącemu w dniu [...]r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...]r. Zastosowanie środka egzekucyjnego było więc zgodne z przepisami prawa regulującymi tę kwestię, a powyższa procedura została zachowana. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała nieprawidłowości przy dokonywaniu skarżonej czynności egzekucyjnej, co potwierdza dokona w granicach art. 134 p.p.s.a. kontrola zaskarżonego postanowienia. 4.5. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił, uznając ją za bezzasadną.