I SA/Gl 1720/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-06-24

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Wojciech Organiściak, Krzysztof Wujek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić zmiany klasyfikacji budynku w ewidencji gruntów i budynków oraz zastosować stawkę podatku od nieruchomości niezgodną ze stanem faktycznym użytkowania budynku, pomimo zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z gospodarczego na mieszkalny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, którą prowadzi ten sam organ, który jest organem władzy budowlanej i podatkowej. W przypadku zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny, bez sprzeciwu organu budowlanego, organ podatkowy powinien uwzględnić tę zmianę przy wymiarze podatku. Odmowa uwzględnienia takiej zmiany i oparcie decyzji wyłącznie na danych ewidencyjnych sprzed aktualizacji, narusza przepisy postępowania podatkowego i prawa budowlanego oraz zasady rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżąca A.D. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2012. Spór dotyczył klasyfikacji budynków na nieruchomości skarżącej jako mieszkalnych lub gospodarczych oraz zastosowanej stawki podatku. Skarżąca wskazała, że budynek gospodarczy został zgłoszony do zmiany użytkowania na mieszkalny, co nie zostało uwzględnione przez organy podatkowe. W aktach znajdowały się różne dokumenty, w tym protokoły oględzin, wypisy z kartoteki budynków i rejestru gruntów oraz zaświadczenie o przyjęciu zgłoszenia zmiany użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.; orzekł, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), Sędzia WSA Wojciech Organiściak, Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) orzeka, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] znak: [...], wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2012.749), po rozpatrzeniu odwołania pani A.D. (dalej strona) od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] (znak: [...]) ustalającej stronie łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2012 w kwocie [...] zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości organ pierwszoinstancyjny uznał budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej 358,08 m2, budynki gospodarcze o powierzchni 116 m2 oraz grunty o powierzchni 55 m2, zaś za przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym – użytki rolne klasy V o powierzchni 0,2445 ha. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego na skutek zastosowania nieprawidłowej stawki podatku od nieruchomości w stosunku do budynku, który opodatkowany został jako pozostały podczas, gdy był to obiekt mieszkalny. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 6c ust. 1 i art. 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 2, art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej ustawa podatkowa, wskazując, że szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określają przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie, cytując jego § 68 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 oraz stwierdzając, że tylko wymienione w ostatnim przepisie grunty podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podkreślił, że ewidencja ta jest dokumentem urzędowym, zaś podważenie lub zmiana jej zapisów może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, a nie w postępowaniu podatkowym. Następnie organ odwoławczy przywołał definicję budynków z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, które także objęte są ewidencją, oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 i art. 5 ust. 1 ustawy podatkowej, wskazując na uchwałę Rady Gminy R. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2012. Badając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy ustalił, że strona jest właścicielką nieruchomości gruntowej położonej w R. o powierzchni 0,2500 ha, część tych gruntów (0,2445 ha) stanowią grunty rolne zabudowane, zaś pozostała część (0,0055 ha) to drogi. Nieruchomość zabudowana została trzema budynkami, przy czym jeden z nich pełni funkcję mieszkalną, a dwa pozostałe to obiekty niemieszkalne. Z deklaracji podatkowej strony za 2012 r. wynika, że całość posiadanych przez nią budynków, o powierzchni 478,08 m2, pełni funkcję mieszkalną. Z pisma Prezydenta Miasta R. z dnia 19 lipca 2012 r. wynika, że w dniu 19 lutego 2010 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej przyjął bez sprzeciwu zgłoszenie zmiany użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. Organ odwoławczy wskazał na znaczenie w sprawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w tym jej art. 5 ust. 2 oraz art. 71 ust. 2 i 4, dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że zgłoszony przez stronę w dniu 19 lutego 2010 r. zamiar zmiany użytkowania obiektu gospodarczego nie oznaczał, że w tej dacie zaczął on pełnić funkcję mieszkalną. Funkcję tę mógł pełnić po upływie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, a więc nie wcześniej, niż od 22 marca 2010 r. i nie znaczy to jeszcze, że budynek był faktycznie wykorzystywany dla celów mieszkaniowych. Organ odwoławczy zauważył, że w odwołaniu strona wyjaśniła, że obiekt jest nadal remontowany i tylko w części umeblowany, a więc nie pełnił jeszcze funkcji mieszkalnej. Podkreślił, że ujawnienie budynku w ewidencji gruntów i budynków jako budynku mieszkalnego skutkuje zastosowaniem art. 6 ust. 3 ustawy podatkowej. Na podstawie danych z deklaracji strony na przedmiotowy podatek z dnia 31 marca 2011 r. i 10 stycznia 2012 r. organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia użytkowa budynku gospodarczego wynosi 116 m2, a powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego 358,08 m2 (474,08 – budynki deklarowane w deklaracji z dnia 10 stycznia 2010 r. minus 116 m2 – powierzchnia użytkowa budynku gospodarczego przebudowanego na mieszkalny zadeklarowanego w deklaracji z 31 marca 2011 r. = 358,08 m2). Tym samym zobowiązanie w podatku od nieruchomości wynosiło [...] zł, zaś obowiązek podatkowy w podatku rolnym nie przekształcał się w zobowiązanie podatkowe, podobnie jak obowiązek z tytułu własności gruntu. Odnosząc się do zarzutów strony organ odwoławczy wyjaśnił, że nie uznał za dowody w sprawie załączonych do akt protokołów oględzin, jako że zostały dokonane poza postępowaniem podatkowym, niemniej z odwołania wynika, że budynek w roku 2012 był nadal remontowany, a więc dopiero przygotowywany do pełnienia funkcji mieszkalnej, zaś samo zgłoszenie zamiaru zmiany sposobu użytkowania tego budynku nie może stanowić przeciwdowodu wobec ewidencji gruntów i budynków, z której nie wynika, aby do tej zmiany w roku 2012 doszło. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia strony zawarte w odwołaniu co do nieprawidłowości w zakresie ustalenia powierzchni użytkowej budynku gospodarczego były niewiarygodne, albowiem strona "powierzchnię tę" wykazała w deklaracji podatkowej z dnia 31 marca 2011 r. Kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów organ odwoławczy dał wiarę danym wynikającym z deklaracji podatkowych strony. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżąca pani A. D. wniosła o jej oddalenie ("odrzucenie") podnosząc, że w aktach organu odwoławczego są dokumenty stwierdzające budynki oznaczone jako budowlane, wypis z rejestru gruntów, gdzie brak budynków gospodarczych, decyzja o przekształceniu budynków rolnych na mieszkalne z lutego 2010 r., mapa zasadnicza z 2011 r. a ponadto wskazała na wyrok tutejszego Sądu z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 894/12, który organ podatkowy lekceważy. Dodatkowo stwierdzono, że nie jest winą skarżącej, iż mapa zasadnicza z 2011 r. nie znalazła odzwierciedlenia w kartotece budynków i że musiało to trwać aż dwa lata. Do skargi strona skarżąca dołączyła wypis z kartoteki budynków z dnia 30 października 2013 r., w której ujęto dwa budynki mieszkalne (148 i 404 m2) i budynek niemieszkalny (16 m2) oraz przy piśmie z dnia 30 grudnia 2013 r. pierwszą stronę nakazu płatniczego dotyczącego nieruchomości: R., [...] i [...] za rok 2013, w którym wymieniono budynki mieszkalne lub ich części o pow. 474,08 m2, budynki gospodarcze o pow. 8 m2 i drogi o pow. 55 m2. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko i jego argumentację wskazując dodatkowo, że organ podatkowy zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku powołanym w skardze i był związany danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że sporne w sprawie było zakwalifikowanie podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w roku 2011 budynków zaliczonych do kategorii budynków mieszkalnych lub niemieszkalnych (gospodarczych). Na wstępie warto zauważyć, że prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Gl 893/12 uchylone zostało postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania oraz poprzedzająca je decyzja organu podatkowego z dnia [...] dotycząca ustalenia skarżącej łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2012 w kwocie [...] zł, wobec ustalenia, że postępowanie administracyjne w tej sprawie nie zostało dotychczas skutecznie wszczęte, gdyż odpowiednie postanowienie (o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego) i pisma doręczane były pełnomocnikowi skarżącej, który nie został ustanowiony w sprawie. Poza sporem było, że postanowieniem z dnia [...] wszczęto z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku na 2012 r., które doręczono stronie, do akt sprawy dołączono kserokopię ze stwierdzeniem zgodności z oryginałem protokołu oględzin nieruchomości z dnia 16 czerwca 2011 r. i 16 marca 2012 r., w których ustalono, że przedmiotowy budynek (pomieszczenia budynku) jest obecnie remontowane, zaś w drugim protokole dodano, że w pomieszczeniu zostały wzniesione ścianki działowe, jest instalacja "[...]." oraz, że mają tam powstać docelowo dwa mieszkania. Ponadto akta te zawierają: wypis z kartoteki budynków z dnia 16 listopada 2012 r. obejmujący trzy budynki, przy ul. [...], z których jeden o pow. 148 m2 spełnia funkcję mieszkalną, a dwa pozostałe o pow. 391 m2 i 16 m2 zakwalifikowane są jako inne budynki niemieszkalne oraz wypis z rejestru gruntów na dzień 1 stycznia 2012 r. nieruchomości strony, z którego wynika, że składają się na nie grunty rolne zabudowane (B-RV) o pow. 0.2445 ha i drogi (dr) o pow. 0.0055 ha. Akta te zawierają również uwierzytelniony odpis informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych strony z dnia 10 stycznia 2012 r., z którego wynika, że strona deklarowała do opodatkowania w 2012 r. wyłącznie budynki mieszkalne tj. 59,81 m2 (połowa powierzchni użytkowej) i 414,27 m2 (cała powierzchnia użytkowa), oraz takiej informacji z dnia 31 marca 2011 r., w której wykazano tylko budynki mieszkalne, w tym "przebudowa na mieszkanie 116 m2", 59,81 m2 (połowa powierzchni) i 307,64 m2 (cała powierzchnia). Pismem z dnia 19 lipca 2012 r. Prezydent Miasta R., jako organ władzy budowlanej poinformował stronę, że jej wniosek o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na mieszkalne został przyjęty bez uwag w dniu 19 lutego 2010 r., oraz że na to zgłoszenie nie jest wymagany odbiór przez żaden organ, w związku z powyższych pomieszczenia mogą być użytkowane zgodnie z ich przeznaczeniem. Z akt sprawy wynika także, że w dniu 9 lutego 2011 r. przedmiotowe obiekty budowlane, ujawnione na wyrysie mapy zasadniczej, zostały zinwentaryzowane, a dokumenty powstałe w wyniku inwentaryzacji przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na wyrysie widnieją trzy budynki, w tym dwa oznaczone jako "m i m2, a jeden jako "i". Zawiadomieniem z dnia 19 grudnia 2012 r. poinformowano stronę, że nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym (przy ul. [...]) oznaczona została numerem porządkowym [...]. Powyższe oznacza, że organy podatkowe nie czuły się związane danymi z rejestru gruntów i budynków (kartoteki budynków) spornej nieruchomości, gdyż nie uwzględniły stanu tego rejestru z dnia 16 listopada 2012 r., w którym ujęto jeden budynek mieszkalny o pow. 148 m2 i dwa niemieszkalne o pow. odpowiednio 391 m2 i 16 m2, zaś w decyzji podatkowej na 2012 r. jako budynki mieszkalne, bez określenia ich ilości i jakiegokolwiek bliższego oznaczenia, opodatkowano pow. 358,08 m2, a jako pozostałe 116 m2, twierdząc jednocześnie, że samo zgłoszenie zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku nie może stanowić przeciwdowodu wobec ewidencji gruntów i budynków. Nie znajduje również udokumentowania w aktach sprawy twierdzenie organu odwoławczego, że wydając zaskarżoną decyzję dał wiarę danym z deklaracji podatkowych podatniczki, gdy tymczasem w deklaracji na rok 2012 podatniczka wskazała wyłącznie budynki mieszkalne, podobnie jak w deklaracji za 2011 r. (poczynając od 1 kwietnia 2011 r.), w tym przebudowa na mieszkanie 116 m2, przy czym jako powierzchnie opodatkowane budynków mieszkalnych za 2011 r. wskazała 483,45 m2, a za 2012 r. – 474,08 m2. Oznacza to, że za 2012 r. organy podatkowe przyjęły powierzchnię deklarowaną za 2011 r., w której ujawniono sporne 116 m2 jako "przebudowa". Tym samym organ odwoławczy dał wiarę obu deklaracjom w zakresie odpowiednim do wyniku sprawy, a nie w zakresie zgodnym z ujętymi tam danymi. Na marginesie należy wskazać, że z treści decyzji nie wynika czy opodatkowano budynek mieszkalny o pow. 16 m2 np. poprzez jego włączenie do ogólnej uznanej za niemieszkalną powierzchni budynków i czy budynek ten również podlegał przebudowie. Warto także dodać, że z kartoteki spornych budynków wynika, że ich powierzchnia użytkowa to 555 m2, gdy opodatkowano łącznie powierzchnię 474,08 m2, w tym 59,80 m2 jako połowa powierzchni użytkowej, a więc łączna powierzchnia wynosiła 523,08 m2. Organy podatkowe nie wyjaśniły tych sprzeczności. Już z tych powodów można stwierdzić, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy regulujące postępowanie podatkowe, w tym nakazujące podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) i oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Odnosząc się do meritum sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. "Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych (...), z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" (art. 2 ust. 2 ustawy podatkowej). Podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej). W myśl art. 6 ust. 2 ustawy podatkowej jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ostatecznym wykończeniem. "Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie" (art. 6 ust. 3 ustawy podatkowej). Stosownie do brzmienia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), dalej ustawa, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. "Ewidencję gruntów i budynków (...) prowadzą starostowie" (art. 22 ust. 1 ustawy). Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, a więc m. in. właściciel nieruchomości, są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (art. 22 ust. 2 ustawy). Informacje o których mowa w art. 20 ust. 1 zawiera operat ewidencyjny (art. 24 ust. 1 ustawy). Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu m. in. zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym odpowiednimi danymi zgodnymi z takimi stanami (§ 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające m. in. z dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej (§ 45 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia). Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynków są m. in. oznaczenie funkcji podstawowej budynku (§ 63 ust. 1 rozporządzenia), zaś kartoteka budynków jest raportem sporządzonym na podstawie danych ewidencyjnych o budynkach, wymienionych w § 63 ust. 1, zebranych w pozycji kartoteki budynku (§ 26 ust. 1 rozporządzenia w brzmieniu do dnia 30 grudnia 2013 r.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w poprzednim brzmieniu budynkiem jest obiekt budowlany będący budynkiem w rozumieniu standardowej klasyfikacji i nomenklatury, wprowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej, a § 65 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia wymieniał w ust. 1 10 rodzajów budynków podzielonych na ich podstawowe funkcje użytkowe w tym m. in. budynki mieszkalne (pkt 1) oraz inne budynki niemieszkalne (pkt 10), a w ust. 2 wskazywał, że przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, prowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej. W tym miejscu warto zauważyć, że "Przy kwalifikowaniu budynku jako mieszkalnego powinny zostać uwzględnione także warunki określone przez prawo budowlane. Skoro od dnia 1 stycznia 2003 roku w u.p.o.l. ustawodawca odwołuje się do pojęcia budynku ustalonego na gruncie prawa budowlanego, to odesłane to ma charakter pełny, a nie wybiórczy, tak więc dotyczy zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. Zatem o tym, czy zakwalifikować budynek do kategorii mieszkalnych, czy też pozostałych przesądzają kryteria prawne, przyjęte w prawie budowlanym" (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 440/10). Należy także stwierdzić, że "Przepis art. 21 ust. 1 p.g.k. nie stanowi o braku potrzeby przeprowadzić postępowania podatkowego i dokonania przez organ podatkowy własnych ustaleń co do treści zapisów zamieszczonych w ewidencji zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją podstawy do ich negowania", oraz że "Nie może być tak w demokratycznym państwie prawa, że formalistyczne zastosowanie art. 21 p.g.k. miałoby doprowadzić do akceptacji stanu rzeczy niezgodnego z rzeczywistością. Ze względu na ten przepis, podatnik w sensie podatkowym nie może czuć się bezsilny, w sytuacji, gdy właściwy organ ewidencyjny nie przejawia zainteresowania w kierunku doprowadzenia zapisów ewidencji do stanu odpowiadającego prawdzie" (tak wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt I SA/Lu 560/13). Dokument urzędowy w postaci wypisu z rejestru gruntów i budynków czy też z kartoteki budynków stanowi dowód tego, co w nim urzędowo stwierdzono (art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej) tym niemniej przepis ten nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi (art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że domniemanie zgodności z prawdą takich dowodów jest domniemaniem wzruszalnym. "W sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 o.p., że wbrew wskazanym w stosowanej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną" (tak wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 164/13). Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 2 ustawy prawo budowlane obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem. Budynek mieszkalny służy zaspokojeniu potrzeb mieszkalnych. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 2 zd. 1 i 2 ustawy prawo budowlane). "Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia" (art. 71 ust. 4 ustawy prawo budowlane). Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych (art. 71 ust. 7 ustawy prawo budowlane). Należy przy tym stwierdzić, że obowiązujący do dnia 26 września 2005 r. przepis art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane dotyczył uznania za zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części m. in. przeróbki pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi. Obecnie taka zmiana nie stanowi już sama w sobie zmiany sposobu użytkowania chyba, że zachodzą okoliczności z art. 71 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Oznacza to, że w badanym roku podatkowym nie istniał obowiązek uzyskania decyzji administracyjnej zezwalającej na wprowadzenie zmiany sposobu użytkowania danego obiektu budowlanego lecz obowiązek zgłoszenia takiego zamierzenia właściwemu organowi, a nadto zgłoszenie to nie było wymagalne w sytuacji zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego przeznaczonego na cele niemieszkalne na mieszkalne, o ile nie wystąpiły okoliczności z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Dodać należy, że przepisy prawa budowlanego nie wymagają jakiegokolwiek stwierdzenia faktu dokonania zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w przypadku braku sposobu sprzeciwu właściwego organu w drodze decyzji. Brak sprzeciwu oznaczał natomiast, iż zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę (art. 71 ust. 5 pkt 1 ustawy prawo budowlane). O ile więc, właściwy organ administracji budowlanej nie sprzeciwił się (w drodze decyzji) zgłoszeniu zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z niemieszkalnego na mieszkalny, a jednocześnie wydał zaświadczenie stwierdzające przyjęcie zgłoszenia takiej zmiany i nie stwierdził, by do takiej zmiany w wyznaczonym do tego terminie nie doszło, to tym samym dokument taki stanowi dowód zmiany przeznaczenia danego obiektu budowlanego zgodnie ze zgłoszeniem. W sytuacji, gdy organ ten wykonuje jednocześnie obowiązki organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, w tym kartotekę budynków i organu podatkowego w zakresie podatków od nieruchomości, to wiedza o zgłoszeniu i terminie dokonania zmiany jest mu znana co oznacza obowiązek podjęcia z urzędu odpowiednich czynności rejestracyjnych oraz uwzględnienie takiej zmiany w postępowaniu podatkowym prowadzonym w zakresie opodatkowania budynku (budynków), którego zmiana taka dotyczy. Skoro ustawodawca budowlany nie przewidział obowiązku weryfikacji wykonania zgłoszonej zmiany użytkowania obiektu budowlanego (budynku), zaś ustawodawca geodezyjny i kartograficzny nie wskazał takiego zgłoszenia jako dokumentu potwierdzającego zmianę funkcji użytkowej budynku z niemieszkalnego na mieszkalny to charakter takiego dokumentu może mieć zaświadczenie organu władzy budowlanej o przyjęciu danego zgłoszenia wydane po upływie przewidzianego prawem terminu na dokonanie zgłoszonej zmiany. Istotne w sprawie jest również to, że organem podatkowym, władzy budowlanej i prowadzącym ewidencję gruntów i budynków był ten sam podmiot tj. Prezydent Miasta R.. Organ ten miał więc pełną wiedzę co do postępowań administracyjnych w sprawie przedmiotowych nieruchomości, w tym zmiany ich charakteru i wpisu tej zmiany do odpowiedniego rejestru w przewidzianym do tego czasie. W sytuacji, gdy Prezydent Miasta R. działając jako organ podatkowy był związany danymi z rejestru gruntów i budynków, którą to ewidencję sam prowadził, dokonywał w niej zmian na podstawie działań, które aprobował jako organ władzy budowlanej, to nie można akceptować tego, że zmiany te zostały ujawnione w odpowiednim rejestrze z ewidentnym opóźnieniem, co miało wpływ na wymiar podatku za 2012 r. Warto przy tym stwierdzić, że w wydanej decyzji nie odniesiono się do prowadzonego, na podstawie § 48 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, dziennika zmian, w którym powinna być zawarta data wprowadzenia zmiany w bazie danych. Ponadto należy dodać, że na spornej nieruchomości nie ma budynku o powierzchni 116 m2, zaś powierzchnia zabudowana co do jednego z trzech budynków zmieniła się, gdyż w wypisie z kartoteki budynków z 2012 r. powierzchnia ta wynosiła 391 m2 a w wypisie z 2013 r. – 404 m2. Rozpoznając sprawę ponownie organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy w zakresie tego co stanowiło przedmiot opodatkowania spornym podatkiem za rok 2012, z uwzględnieniem dokumentów dotyczących kwestii architektoniczno-budowlanych i geodezyjno-kartograficznych podlegających podatkowi budynków, w tym co do zmiany funkcji jednego z nich, a nadto rozważy konieczność dokonania oględzin budynków z uwagi na stwierdzone różnice powierzchni podlegających opodatkowaniu, przy uwzględnieniu również tego, że budynek ma funkcję mieszkalną lub inną jako całość, chyba że istnieją podstawy do różnego opodatkowania jego części, co może być wykazane w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło