I SA/Gl 1787/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, , , po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. p o s t a n a w i a pozostawić bez rozpoznania wniosek strony skarżącej z dnia 31 stycznia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 31 stycznia 2014 r., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wniósł o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tego wpisu. Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony w przewidzianej prawem formie, referendarz sądowy pismem z dnia 6 marca 2014 r. wezwał stronę skarżącą do rąk jej pełnomocnika do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPF) w terminie 7 dni, licząc od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 2014 r. Przesyłka polecona z dnia 7 marca 2014 r., skierowana do pełnomocnika skarżącej i zawierająca powyższe wezwanie, została awizowana w dniu 11 marca 2014 r., a następnie wydana adresatowi w dniu 3 kwietnia 2014 r. W dniu 9 kwietnia 2014 r. (data nadania) został złożony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 kwietnia 2014 r. zwrócono się do właściwego Naczelnika Urzędu Pocztowego o wyjaśnienie, czy przesyłka polecona z dnia 7 marca 2014 r. była po raz drugi awizowana, a jeżeli tak, to zwrócono się o wskazanie daty drugiego awizowania oraz udzielenie informacji o treści i miejscu pozostawienia powtórnego zawiadomienia. W piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r. pracownik Urzędu Pocztowego wskazał, że przesyłka polecona z dnia 7 marca 2014 r. została awizowana dwukrotnie, tj. po raz pierwszy w dniu 11 marca 2014 r. i po raz drugi w dniu 20 marca 2014 r., awiza pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata. Przesyła została wydana adresatowi w dniu 3 kwietnia 2014 r. Zarządzeniem z dnia 25 czerwca 2014 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej z dnia 31 stycznia 2014 r. o przyznanie prawa pomocy. W treści uzasadnienia referendarz sądowy wskazał, że usunięcie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło po upływnie terminu do dokonania tej czynności. Przesyłka polecona z dnia 26 czerwca 2014 r., skierowana do pełnomocnika skarżącej i zawierająca odpis powyższego zarządzenia, została doręczona w dniu 15 lipca 2014 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka ta była awizowana w dniu 1 lipca 2014 r. W dniu 22 lipca 2014 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej wniósł sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2014 r. W treści uzasadnienia podniósł, że "data doręczenia znajduje się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji". Pełnomocnik oświadczył, że skarżąca zareagowała w terminie na wezwanie, a zatem "odmowa rozpoznania wniosku (...) narusza prawo". W jego ocenie "jeśli poczta doręczyła nieprawidłowo to konsekwencji takiego działania nie może ponosić skarżąca". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W związku z tym każde rozstrzygnięcie wydane przez Sąd po wniesieniu sprzeciwu przybiera formę postanowienia. Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 ppsa (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 ppsa należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 ppsa. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że stosownie do art. 73 ppsa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 cytowanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. W rozpatrywanej sprawie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie referendarza sądowego z dnia 6 marca 2014 r. wynika, że została ona doręczona w dniu 3 kwietnia 2014 r. Niemniej jednak, mając na uwadze przytoczoną wyżej regulację, przyjdzie stwierdzić, że skoro przesyłkę tę dwukrotnie awizowano, to doręczenie zgodnie z przytoczoną regułą zawartą w art. 73 ppsa nastąpiło już wcześniej, tj. z dniem 25 marca 2014 r. Termin bowiem do odebrania tej przesyłki biegł od daty pierwszego awizowania przez kolejnych 14 dni. Podkreślić należy, że w orzecznictwie wyrażono pogląd, że okoliczność, iż adresatowi wydano przesyłkę w terminie późniejszym nie ma żadnego znaczenia dla liczenia terminu wg wskazanego powyżej art. 73 ppsa (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 541/10, II FZ 542/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a także z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 248/13, publ. LEX nr 1318910). Wobec powyższego siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF upłynął z dniem 1 kwietnia 2014 r. Formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 9 kwietnia 2014 r., a więc już po upływie zakreślonego terminu dla dokonania tej czynności. Nie ulega zatem wątpliwości, że termin został uchybiony, co musi za sobą pociągnąć negatywne konsekwencje dla strony, które to konsekwencje znieść może jedynie ewentualne przywrócenie terminu orzeczone na wniosek, który strona może wnieść. W omawianej sprawie taki wniosek nie został jednak wniesiony. W konsekwencji wniosek o prawo pomocy jako niezłożony na urzędowym formularzu należy pozostawić bez rozpoznania, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 257 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.