I SA/Gl 1837/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kompensacji wzajemnych zobowiązań w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 stycznia 2007 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wyrokiem z dnia 8 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę strony skarżącej – A Sp. z o.o. w Z. na decyzję organu podatkowego drugiej instancji, wskazaną w sentencji postanowienia. W skardze kasacyjnej z dnia 11 stycznia 2007 r. od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o zwolnienie spółki od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Do skargi dołączony został urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPPr). W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że w wyniku działań organów podatkowych skarżącej zablokowano wszystkie konta bankowe uniemożliwiając pozyskanie i dysponowanie środkami finansowymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Zaakcentowano, że wszystkie środki ruchome i nieruchomości zostały zajęte przez komorników a wpisy hipoteczne uniemożliwiają ich sprzedaż. Trwa również ich licytacja. Zdaniem skarżącej, "naruszające prawo działanie organów skarbowych uniemożliwiło jej odzyskanie, należnego od stycznia 2004 r., zwrotu podatku VAT, które doprowadziło do znacznych strat finansowych i konieczności zwolnienie kilkudziesięciu pracowników." W rubryce dotyczącej wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych formularza PPPr skarżąca wpisała sumę [...] zł, zaś w rubryce dotyczącej wartości środków trwałych wnioskodawcy kwotę [...] zł. Z rzeczonego formularza wynika ponadto, że w roku obrotowym 2006 spółka osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała dwa rachunki bankowe, na których stan środków oznaczono jako "0". W celu rozpoznania wniosku strony, w szczególności mając na względzie datę sporządzenia wniosku (styczeń 2007 r.) pismem z dnia 29 lipca 2008 r. referendarz sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenie dokumentów źródłowych, w szczególności raportów kasowych za ostatnie trzy miesiące; deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy; wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, zwłaszcza w Banku A i w Banku B, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt aktualne, tj. wystawione po otrzymaniu wezwania, zaświadczenia wystawione przez banki, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez banki lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; ostatniej ewidencji środków trwałych; aktualnych, tj. uzyskanych po dniu otrzymania wezwania, odpisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości posiadanych przez skarżącą, a zwłaszcza tych, na których posadowione są stacje paliw oraz kompleks biurowo-hotelowy – z przedłożonej dokumentacji (także np. odpisów umów najmu itp.) powinno też wynikać, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z nieruchomości położonej w Z. przy ul. S. Odpisy te należało przedstawić także w przypadku utraty tytułu prawnego do nieruchomości. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 4 sierpnia 2008 r. i pozostało ono bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 23 września 2008 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. Uzasadniając takie rozstrzygnięcie wskazano w szczególności na brak współpracy spółki z Sądem, polegającą na nieprzedstawieniu – pomimo wezwania – stosownych dokumentów źródłowych. Zdaniem rozpoznającego wniosek, dla oceny istnienia przesłanki do przyznania prawa pomocy znaczenie ma nie tylko sytuacja finansowa spółki na dzień wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu, ale także sytuacja spółki we wcześniejszym okresie zaś przede wszystkim na moment rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego strona zaakcentowała, że Sąd ma możliwość obserwacji jej sytuacji finansowej od trzech lat. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, która zablokowana została przez "przestępcze działania organów sądowych, prokuratorskich, policyjnych i skarbowych". Straty z tego wynikające przekroczyły już kwotę [...] zł. Skarżąca funkcjonuje jedynie dzięki pożyczkom jednego z wierzycieli. W treść sprzeciwu wkomponowano postanowienie komornika sądowego z dnia [...] o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności oraz postanowienie tut. Sądu z dnia 3 września 2007 r. sygn. akt III SA/Gl 586/07 w którym zwolniono spółkę od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 pkt 2 wskazanej ustawy przyznanie osobie prawnej (a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Powyższe oznacza, że to na podstawie wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma on dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając zatem ponownie – z uwagi na wniesiony skutecznie sprzeciw –wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy zaakcentować należy w pierwszej kolejności, że strona skarżąca zwracała się o przyznanie jej prawa pomocy wielokrotnie, jednak wnioski te nie były uwzględniane. Zasadniczym powodem, uniemożliwiającym wolną od wątpliwości ocenę sytuacji finansowej spółki była jej bierna postawa procesowa w zakresie współpracy z Sądem odnośnie przedstawiania dokumentów źródłowych, o które skarżąca wzywana była w trybie art. 255 ppsa. Strona ograniczała się bowiem do nadsyłania tych samych dokumentów, mając świadomość, iż każdorazowo w sprawach z jej udziałem okazywały się one niewystarczające do uwzględnienia jej żądań (por. m. in. postanowienia: z dnia 17 grudnia 2007 r. zapadłe w sprawie niniejszej; z dnia 2 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 70/08; z dnia 5 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 1831/05). Po drugie, wytknąć należy skarżącej, iż w rozpatrywanej sprawie nie odniosła się w jakikolwiek sposób do wezwania referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2008 r. Wezwanie powyższe konieczne było nie tylko z uwagi na fakt, że dane zawarte w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające dla rozpoznania tego wniosku. Przede wszystkim bowiem podkreślić trzeba, że wniosek strony dotyczący zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej pochodzi ze stycznia 2007 r. natomiast z uwagi na konieczność rozpoznania innych wniosków i środków odwoławczych skarżącej zobowiązana będzie ona do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej na obecnym etapie postępowania. Ponadto, dane dotyczące sytuacji finansowej podmiotu ubiegającego się o prawo pomocy winny być aktualne na dzień rozpatrywania wniosku. W rozpoznawanej sprawie brak aktualnych dokumentów źródłowych obrazujących obecną sytuację finansową skarżącej spółki uniemożliwia pozytywne dla niej rozpatrzenie wniosku. W aktach m. in. niniejszej sprawy znajdują się bowiem jedynie dokumenty źródłowe zgromadzone w toku poprzednio prowadzonych postępowań odnośnie prawa pomocy, które wybiórczo przedstawiają kondycję materialną wnioskującego podmiotu. Odnosząc się natomiast do argumentów strony skarżącej, zawartych w sprzeciwie, już po raz kolejny należy przypomnieć skarżącej, iż dotychczasowa linia orzecznicza, jaka zarysowała się w tego typu sprawach z jej udziałem jest odwrotna od tej, którą prezentują niektóre (w tym prezentowane przez stronę) orzeczenia zapadłe na gruncie przyznania spółce prawa pomocy. W kwestii postępowań egzekucyjnych podnieść należy, że spółka po raz kolejny przedstawiła postanowienie komornika sądowego z 8 grudnia 2006 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Jest to obecnie dokument pochodzący sprzed blisko dwóch lat zaś strona twierdzi, że stan prawny w tym zakresie nie uległ zmianie. Strona powołuje się również na postanowienie z dnia 21 kwietnia 2008 r. którego, mimo informacji zawartej w sprzeciwie, nie załączyła. Wartość dowodowa znanego Sądowi dokumentu z dnia 8 grudnia 2006 r. nie może mieć znaczenia przesądzającego w niniejszej sprawie, albowiem umorzenie postępowania egzekucyjnego wskutek bezskuteczności egzekucji może stanowić efekt niewystarczająco aktywnej postawy wierzyciela. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie przytoczonych przepisów i przy zastosowaniu art. 16 § 2 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.