I SA/Gl 19/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-09-20

Skład orzekający: Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Paweł Kornacki, Beata Machcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewskazanie adresu elektronicznego w pełnomocnictwie szczególnym przez radcę prawnego stanowi brak formalny, który uzasadnia pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Niewskazanie adresu elektronicznego w pełnomocnictwie szczególnym przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) nie stanowi braku formalnego, który uniemożliwia nadanie podaniu właściwego biegu i uzasadnia pozostawienie odwołania bez rozpoznania na podstawie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak ten należy traktować jako problem techniczny w rozumieniu art. 144 § 3 Ordynacji podatkowej, co pozwala na doręczenie pism w inny sposób. Organ odwoławczy nie powinien przedkładać restrykcyjnie pojmowanej zasady doręczania pism drogą elektroniczną nad prawo do procesu.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie od decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Do odwołania dołączył pełnomocnictwo, które organ uznał za nieodpowiednie (dotyczyło postępowania egzekucyjnego) i wezwał do uzupełnienia braku podania, tj. złożenia pełnomocnictwa według określonego wzoru z prawidłowym adresem elektronicznym. Pełnomocnik złożył pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1, jednak w rubryce dotyczącej adresu elektronicznego wpisał jedynie '@mail'. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło odwołanie bez rozpoznania, a następnie utrzymało w mocy swoje postanowienie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez uznanie braku adresu elektronicznego za wystarczającą przesłankę do nierozpoznania odwołania.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2017 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2016 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Pełnomocnik A. S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: Kolegium) w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. 2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy. 2.1. Pełnomocnik skarżącej wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2016 r. Do odwołania dołączył pełnomocnictwo dotyczące postępowania egzekucyjnego w administracji w sprawie zaległego podatku od nieruchomości. Postanowieniem z [...] Kolegium na podstawie art. 169 w zw. z art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: o.p.) wezwało pełnomocnika–radcę prawnego, do uzupełnienia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia, braku podania, czyli złożenia pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 o.p., tj. z prawidłowym adresem elektronicznym (rubryka 44 dokumentu pełnomocnictwa) pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Poza tym, w uzasadnieniu, Kolegium zauważyło, że pełnomocnik do odwołania nie załączył pełnomocnictwa do (cytat) "przedmiotowej sprawy". Pełnomocnik przy piśmie z 17 sierpnia 2016 r. przesłał pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą na druku PPS-1, z którego wynikało, że został ustanowiony pełnomocnikiem m.in. do spraw ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2011-2016 i reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Prezydentem Miasta oraz Kolegium. Z kolei w rubryce nr 44, jako adres elektroniczny podał adres @mail. 2.2. Kolegium postanowieniem z [...], nr [...], działając na podstawie art. 169 § 4 o.p. pozostawiło odwołanie bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazało, że załączone do odwołania pełnomocnictwo dotyczyło postępowania egzekucyjnego, a nie w sprawie wymiaru podatku. Tym samym wezwało pełnomocnika-radcę prawnego do uzupełnienia braku podania, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpatrzenia. W odpowiedzi pełnomocnik nadesłał odpis pełnomocnictwa szczególnego, udzielonego przez skarżącą, jednak ten dokument nie spełnia wymogów przewidzianych przez art. 138e § 3 w zw. z art. 138j § 1 pkt 2 o.p. Pomimo sporządzenia pełnomocnictwa na wzorze – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz.U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.) - w dokumencie nadesłanym przez pełnomocnika, w rubryce nr 44, jako adres elektroniczny wskazano adres @mail. W związku z tym, że odwołanie zostało złożone z powołaniem się na pełnomocnictwo, lecz ten dokument nie został na wezwanie organu prawidłowo uzupełniony, odwołanie zostało pozostawione bez rozpoznania. 2.3. Postanowieniem z [...], nr [...], Kolegium utrzymało w mocy postanowienie z [...]. W uzasadnieniu przedstawiło argumentację jak poprzednio. 3.1. W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 168 § 2 w zw. z art. 138c i art. 145 § 5 o.p. poprzez uznanie, że niewskazanie adresu elektronicznego jest wystarczającą przesłanką do nierozpoznania odwołania skarżącej, co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonego postanowienia. Wniósł o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Skarga jest zasadna, ponieważ Kolegium dopuściło się naruszenia art. 169 § 1 w zw. z art. 144 § 3 i 5 w zw. z art. 138j § 1 pkt 2 i art. 138c § 1 o.p. w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) 5. Przedmiot sporu stanowi kwestia zasadności wydania przez organ odwoławczy postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania, z uwagi na niewskazanie przez pełnomocnika strony, będącego radcą prawnym, w formularzu pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) - adresu elektronicznego. W tej sprawie pełnomocnictwo to złożono na skutek wezwania przez organ w trybie art. 169 § 1 o.p., ponieważ pełnomocnictwo dołączone do odwołania nie zostało złożone na wymaganym formularzu oraz dotyczyło sprawy egzekucyjnej, a nie wymiaru podatku. W kwestii zasadności pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia w sytuacji, w której dołączone pełnomocnictwo na wymaganym formularzu nie zawiera adresu elektronicznego profesjonalnego pełnomocnika, lecz tylko adres @mail, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2017 r., I GSK 166/17. Sąd orzekający w tej sprawie podziela wyrażone tam stanowisko i oprze na nim dalsze wywody uzasadnienia. 6.1. Zgodnie z art. 169 § 1 o.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (art. 169 § 4 o.p.). Z kolei zgodnie z art. 138c § 1 o.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Natomiast zgodnie z art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Stosownie zaś do art. 144 § 3 o.p., w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1. Począwszy od 1 stycznia 2016 r. z art. 144 § 5 o.p. wynika, że pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) oraz organom administracji publicznej pisma są doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Nasuwa się zatem spostrzeżenie, że przepis ten wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w art. 144 § 1 oraz w art. 144a o.p. Doręczanie pism w postaci tradycyjnej - papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 o.p., co do zasady, jest możliwe tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej (w zasadzie osoba reprezentująca taki podmiot) znajdują się w siedzibie organu podatkowego. Ponadto doręczenie pełnomocnikowi profesjonalnemu może również nastąpić w sposób tradycyjny, czyli na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 o.p. w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 3 o.p.). 6.2. W tym miejscu zasadne jest odniesienie się do problematyki pełnomocnictwa oraz związanych z tym dokumentem braków formalnych. Zgodnie z art. 168 § 1 o.p. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia, ponaglenia, wnioski) mogą być wnoszone pisemnie lub ustnie do protokołu, a także za pomocą środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego, utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 235), lub portal podatkowy. Po pierwsze skoro w zawartym w tym przepisie katalogu nie wskazano pełnomocnictwa, to pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Po drugie należy zauważyć, że w doktrynie do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 o.p., należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901). Do braków takich zalicza się w szczególności brak pełnomocnictwa jeżeli strona działa przez pełnomocnika lub też określone braki, które dotyczą pełnomocnictwa. Należy jednak podkreślić, co już wskazano, że powinny to być braki, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. W orzecznictwie sądów administracyjnych do braków podania związanych z pełnomocnictwem zalicza się w szczególności: brak złożenia wraz z podaniem dokumentu pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I FSK 541/07, Lex nr 969661), złożenie niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r., II FSK 259/06, Lex nr 307371; wyrok NSA z dnia 14 października 2014 r., II GSK 940/13, Lex nr 159843), dołączenie pełnomocnictwa osoby, która podpisała wniosek bez jednoczesnego przedłożenia dokumentu wskazującego na skład zarządu spółki w dacie złożenia tego wniosku oraz sposobu reprezentacji, co wykazywałoby prawidłowość ustanowionego pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., I FSK 1071/10, Lex nr 1096278). W świetle powyższych spostrzeżeń nasuwa się zatem wątpliwość, czy brak formalny w pełnomocnictwie w postaci niepodania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu elektronicznego, co stanowi naruszenie art. 138c § 1 o.p., jest brakiem formalnym, którego usunięcie następuje pod rygorem przewidzianym w art. 169 § 1 o.p.? Udzielenie odpowiedzi na to pytanie, wymaga wpierw odpowiedzi na pytanie: czy niewskazanie w takim przypadku adresu elektronicznego uniemożliwia nadanie właściwego biegu podaniu złożonemu przez osobę, która złożyła pełnomocnictwo ze wskazanym wyżej brakiem? Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania. W szczególności wskazać należy, że taki brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Ponadto wyłącznie taki brak pełnomocnictwa, jeżeli w pozostałym zakresie pełnomocnictwo jest sporządzone zgodnie z wymogami prawa, nie może budzić żadnych wątpliwości organu podatkowego dotyczących skuteczności pełnomocnictwa. Zaznaczyć bowiem należy, że wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa. Wiąże się natomiast z przewidzianą w art. 144 § 5 o.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W istocie stanowi ułatwienie organom podatkowym, które w jednym dokumencie otrzymują pełnomocnictwo oraz dane niezbędne do komunikowania się z pełnomocnikiem. Należy również raz jeszcze podkreślić, że pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 o.p. W konsekwencji art. 169 § 1 o.p. nie może mieć zastosowania wyłącznie do pełnomocnictwa z brakami formalnymi w oderwaniu od podania. Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do podań, których braki uniemożliwiają nadanie właściwego biegu tym podaniom, w tym również związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania. Należy zatem zająć stanowisko, że brak formalny w pełnomocnictwie w postaci niepodania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu elektronicznego, co stanowi naruszenie art. 138c § 1 o.p., nie podlega usunięciu na zasadzie i pod rygorem określonym w art. 169 § 1 o.p. i to niezależnie od tego, czy pełnomocnictwo złożono razem, czy też odrębnie z podaniem. W takim przypadku zastosowanie może znaleźć art. 155 § 1 o.p. 6.3. Niewskazanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi zatem przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. W takim przypadku należy bowiem zastosować art. 144 § 3 o.p. Przepis ten posługuje się dosyć szerokim znaczeniowo pojęciem problemów technicznych, które to problemy, co należy podkreślić, uniemożliwiają organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Problemy techniczne uniemożliwiające organowi podatkowemu doręczenie pisma mogą dotyczyć zarówno organu podatkowego, jak i adresata. W zakresie pojęcia problemów technicznych mieści się także nieprzystosowanie techniczne organu podatkowego lub adresata do doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym także nieposiadanie adresu elektronicznego. W konsekwencji mając na uwadze postanowienia art. 138c § 1 o.p. oraz art. 144 § 3 i 5 o.p. brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie sposób zaliczyć do braków, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. Już tylko na marginesie można wskazać, że pełnomocnicy profesjonalni nie zostali przez ustawodawcę zobowiązani do posiadania takiego adresu. Wprowadzeniu obowiązku dokonywania doręczeń pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, nie sprzyja brak wyraźnego zobowiązania tych podmiotów do posiadania adresów elektronicznych w portalu podatkowym lub w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, który obsługuje elektroniczną skrzynkę podawczą tego organu. W konsekwencji brak takiego adresu nie stanowi naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego jeżeli pełnomocnik profesjonalny nie posiada takiego adresu, mamy do czynienia wyłącznie z sytuacją problemu technicznego w rozumieniu art. 144 § 3 o.p. Analiza problemowego zagadnienia nie może odbywać się również w oderwaniu od materii dotyczącej istoty przepisów o doręczaniu pism w postępowaniu podatkowym. Przepisy o doręczeniach spełniają funkcję gwarancyjną, co oznacza, że doręczenie jest skuteczne zasadniczo tylko wtedy, gdy zostało dokonane zgodnie z przepisami prawa. Dlatego też tym większe znaczenie odgrywa art. 144 § 3 o.p. umożliwiający dokonanie doręczenia pism w inny sposób, niż zażądała tego strona postępowania ewentualnie w inny sposób niż wynika to z postanowień art. 144 § 5 o.p. Przepisy odnoszące się do doręczania pism w postępowaniu podatkowym regulują czynności postępowania o charakterze techniczno-procesowym. Są to czynności niezbędne do rozpoznania sprawy, zorganizowania i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2009, s. 178). Służą one realizacji celu postępowania podatkowego, jakim jest wiążące ustalenie w formie decyzji podatkowej konsekwencji norm prawa materialnego w odniesieniu do indywidualnego adresata w konkretnej sprawie przez organ podatkowy. Czynności te nie są zatem celem samym w sobie. Wprost przeciwnie, są one instrumentem umożliwiającym załatwienie sprawy podatkowej. Powyższe rozważania przemawiają za szeroką interpretacją pojęcia problemu technicznego, którym posłużono się w art. 144 § 3 o.p. 6.4. Jak już wskazano z doręczaniem pełnomocnikom profesjonalnym pism za pomocą środków komunikacji wiąże się wynikający z art. 138c § 1 o.p. obowiązek wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego. Aktualnie wzory pełnomocnictwa mają charakter sformalizowany, co zrealizowano na podstawie art. 138j § 1 o.p. W pozycji 44 druku oznaczonego jako PPS-1 pełnomocnictwa szczególnego, będącego załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. poz. 2330), wskazano adres elektroniczny z informacją w przypisie, że wypełnienie poz. 44 jest obowiązkowe w przypadku pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym. Wskazano również, że adres elektroniczny oznacza adres w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy. Podkreślenia wymaga, że w Ordynacji podatkowej nie wyrażono wprost, że przez pojęcie adresu elektronicznego, którym przecież posługuje się ten akt prawny, należy rozumieć adres elektroniczny w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy. Ponadto, również z upoważnienia ustawowego zawartego w art. 138j § 1 o.p. nie wynika, że minister właściwy do spraw finansów publicznych otrzymał możliwość modyfikowania pojęcia adresu elektronicznego w ten sposób, że mógł w rozporządzeniu doprecyzować, iż adres elektroniczny to adres w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy. Niemniej jednak w obowiązującym stanie prawnym należy zgodzić się z twierdzeniem, że adres elektroniczny, to w istocie adres elektroniczny umożliwiający organowi podatkowemu doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Do takiego wniosku można jednak dojść dopiero uwzględniając postanowienia Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 144 § 2 o.p., zgodnie z którym jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Ze względu na powyższe należy stwierdzić, że strona, żądając od organu podatkowego doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskazując adres elektroniczny do doręczeń, a także pełnomocnik profesjonalny zobowiązany do wskazania takiego adresu, muszą mieć na uwadze to, że doręczenie może nastąpić wyłącznie w sposób określony w tym przepisie, czyli przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Strona i pełnomocnik powinni zatem uwzględnić ten aspekt o charakterze technicznym i wskazać adres elektroniczny umożliwiający taki sposób doręczania, a nie jakikolwiek adres elektroniczny. W tym przypadku chodzi zatem w istocie o wskazanie adresu elektronicznego właściwego do wymiany informacji z wykorzystaniem portalu lub np. adresu elektronicznego właściwego do wymiany informacji w ramach ePUAP. 6.5. Podsumowując, w tej sprawie Kolegium wydając postanowienie pozostawiające odwołanie bez rozpoznania odebrało stronie prawo do załatwienia sprawy podatkowej dwa razy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Organ odwoławczy dał natomiast pierwszeństwo restrykcyjnie pojmowanej zasadzie doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym drogą elektroniczną przed zasadą prawa do procesu. Już tylko na marginesie należy zwrócić uwagę, że tak restrykcyjna interpretacja art. 144 § 5 o.p. niedostrzegająca postanowień art. 144 § 3 o.p. może doprowadzić do sparaliżowania każdego postępowania podatkowego. Wychodząc bowiem z założenia, że pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 § 1 o.p. należy przyjąć, że samodzielnie złożone pełnomocnictwo nie może być poddane procesowi usuwania braków na podstawie art. 169 § 1 o.p. W konsekwencji złożenie przez pełnomocnika profesjonalnego pełnomocnictwa (bez podania) z jednym brakiem w postaci niewskazania adresu elektronicznego, ze względu na niemożność zastosowania art. 169 § 1 o.p. oraz art. 144 § 3 o.p. w istocie prowadziłoby do niedopuszczalnego skutku w postaci praktycznej niemożności doręczenia pełnomocnikowi jakiegokolwiek pisma w postępowaniu podatkowym. W opinii Sądu zastosowanie art. 169 § 1 o.p. i pozostawienie odwołania bez rozpoznania z powodu braków formalnych pełnomocnictwa w postaci niewskazania adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego byłoby możliwe, gdyby ustawodawca wprost wskazał na odpowiednie zastosowanie tego przepisu w przypadku wystąpienia określonych braków pełnomocnictwa. 7. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także postanowienie wydane przez organ w I instancji. W tej sprawie odwołanie nie podlega pozostawieniu bez rozpoznania z uwagi na braki pełnomocnictwa, a zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego obu postanowień odwołujących się to tej kwestii, jest niezbędne do końcowego załatwienia sprawy. Orzeczenie Sądu w tej mierze, przyspieszy rozpoznanie odwołania. 8. Wskazania co do dalszego postępowania przez Kolegium wynikają z powyższych rozważań. Tak więc, nie stwierdziwszy innych ewentualnych przeszkód, organ powinien przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania. 9. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 200 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na tę sumę składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło