I SA/Gl 202/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2000 zł skarżąca Spółka złożyła pismo procesowe z dnia 31 marca 2014 r., w którym wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W tych ramach zaakcentowano, że w poprzednim roku obrotowym, tj. 2013, Spółka odnotowała stratę bilansową w kwocie 21.106.167,48 zł, zaś strata podatkowa wyniosła 4.572.185,94 zł. W chwili obecnej skarżąca z trudem reguluje bieżące koszty utrzymania i prowadzenia działalności gospodarczej, w tym koszty związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, wynagrodzeniami pracowników oraz podatki. Spółka nie posiada wolnych środków, aby dokonać zapłaty wpisu sądowego od skargi. Wyjaśniła dalej, że posiada wymagalne zobowiązania w wysokości 4.201.861,93 zł. Spółka zatrudnia 35 pracowników, a koszty ich wynagrodzeń tylko za miesiąc luty 2014 r., w tym składek na ubezpieczenie społeczne, wynoszą 534.036,55 zł. Skarżąca podkreśliła przy tym, że tak znaczące obciążenie pracownicze wynika z podjętej restrukturyzacji zatrudnienia i znaczącego zmniejszenia ilości pracowników w ramach procedury zwolnień grupowych, z czym też wiąże się konieczność wypłacenia tzw. odpraw pracowniczych. Spółka zaznaczyła następnie, że nie mogła zaplanować w budżecie kosztów sądowych od skargi w niniejszej sprawie. Jest ona w pierwszej kolejności zmuszona regulować obciążenia publicznoprawne, jak podatek VAT i podatek dochodowy, a także składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracowników oraz wypłaty wynagrodzeń dla pracowników. Są to – zdaniem Spółki – koszty znaczące i wyczerpujące osiągane wpływy z prowadzonej działalności. Skarżąca musi również regulować bieżące zobowiązania wobec dostawców, bez współpracy z którymi niemożliwa byłaby działalność produkcyjna Spółki. Przy ww. piśmie Spółki złożono do akt sprawy: druk PPPr z dnia 31 marca 2014 r.; deklarację CIT-8 za 2013 r.; RZiS ze stanem na dzień 31 grudnia 2013 r. i raport wiekowania dla dostawców ze stanem na dzień 31 marca 2014 r. W piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2014 r. Spółka poinformowała o wartości posiadanych przez nich środków trwałych, przesyłając do Sądu jednocześnie kolejny druk PPPr, który uzupełniono - w stosunku do poprzedniego – poprzez wypełnienie rubryki nr 7, tj. "wartość środków trwałych wnioskodawcy". Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gliwicach przyjęto, że druk nadesłany przy piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. stanowi uzupełnienie formularza nadesłanego wraz z pismem Spółki z dnia 31 marca 2014 r. W dalszej kolejności w dniu 17 kwietnia 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), w wyniku wezwania referendarza sądowego do usunięcia braku formalnego wniosku (pismo z dnia 4 kwietnia 2014 r.), wpłynął do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który spełniał wszelkie wymogi formalne. Z treści oświadczenia o stanie majątkowym zawartego w druku PPPr wynika, że "wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych" Spółki wynosi 3.100.000,00 zł, wartość środków trwałych stanowi kwotę 15.035.362,99 zł. W ubiegłym roku obrotowym Spółka odnotowała stratę w wysokości 21.106.167,48 zł. Wnioskująca zdeklarowała nadto, że posiada trzy rachunki bankowe, których saldo – na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – wyniosło 15.704,05 zł. Z uwagi na skutecznie zainicjowane postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentów źródłowych. Odpowiedzi w tym zakresie udzielono przy piśmie procesowym Spółki z dnia 12 maja 2014 r. W tych ramach przedłożono na potrzebę rozpoznania wniosku kopie następujących dokumentów: bilans (wariant porównawczy ze stanem na 31 grudnia 2012 r. i 2013 r.); informację dodatkową do sprawozdania finansowego za 2013 r.; RZiS (wariant porównawczy ze stanem na 31 grudnia 2012 r. i 31 grudnia 2013 r.); zestawienie środków trwałych ze stanem na dzień 31 marca 2014 r.; deklaracje VAT-7 z okresu od grudnia 2013 r. do marca 2014 r.; wyciągi z rachunków bankowych za okres do 1 stycznia 2014 r. do 31 marca 2014 r.; raporty kasowe z okres od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. W oparciu o przedłożone w tej sprawie dokumenty źródłowe ustalono, co następuje. Aktywa obrotowe Spółki na dzień 31 grudnia 2013 r. stanowiły kwotę 9.259.347,95 zł, z czego 47.903,22 zł zgromadzone było w kasie i na rachunkach bankowych. Kapitał własny na dzień 31 grudnia 2013 r. stanowił kwotę ujemną i wyniósł 382.309,51 zł (wynik obciążenia sumy kapitałów: zakładowego, zapasowego, z aktualizacji wyceny i rezerwowego stratą za 2013 r. i stratami z lat ubiegłych). Wartość środków trwałych na dzień 31 marca 2014 r. stanowiła kwotę 2.452.222,60 zł. Skarżąca posiadała zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 19.160.228,19 zł. Spółka w okresie od grudnia 2013 r. do marca br. dokonała dostawy towarów (świadczyła usługi) opodatkowanego podatkiem od towarów i usług, w którym łączna podstawa opodatkowania stanowiła kwotę 16.853.406 zł. Skarżąca, na potrzebę rozpoznania wniosku, udokumentowała posiadanie siedmiu rachunków bankowych. Historia operacji nie pozwala jednak na precyzyjne oznaczenie ich salda na dzień 28 lutego 2014 r., tj. ostatni dzień miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Wypada odnotować, że równolegle z niniejszym prowadzone są jeszcze dwa postępowania sądowe ze skarg Spółki, w których również została zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych od skarg. Łączna wysokość opłat sądowych w postępowaniach zainicjowanych przez skarżącą, będących przedmiotem dzisiejszego posiedzenia niejawnego, stanowi kwotę 6000 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze poczynione w tej sprawie ustalenia faktyczne, referendarz sądowy uznał, że Spółka nie wykazała spełnienia ww. przesłanki przyznania prawa pomocy. Uzasadnienia tej konstatacji należy upatrywać na kilku płaszczyznach przywołanego wyżej stanu faktycznego. Po pierwsze, stwierdzono, że na dzień 31 grudnia 2013 r. Spółka posiadała aktywa obrotowe w łącznej kwocie 9.259.347,95 zł, z czego w kasie i na rachunkach bankowych ulokowane było 47.903,22 zł. Środki te stanowiły wielokrotność wysokości wpisu sądowego w tej sprawie, co więcej pozwoliłyby na pokrycie należnych opłat sądowych w pozostałych dwóch sprawach zainicjowanych przez Spółkę. Negatywnie zatem oceniono próbę przerzucenia, na etapie inicjowania postępowania, ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na Skarb Państwa, a w konsekwencji na innych obywateli. Po wtóre, Spółka pomimo deklarowanych trudności finansowych funkcjonuje na rynku gospodarczym i prowadzi działalność gospodarczą na relatywnie duża skalę, o czym świadczy między innymi podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług w okresie od grudnia 2013 r. do marca 2014 r. (łącznie 16.853.406,00 zł). Po trzecie, nawiązując do deklarowanej przez Spółkę straty za rok ubiegły, należy zauważyć, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych i co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Po czwarte, nawiązując do argumentacji Spółki przyjętej w jej piśmie procesowym z dnia 31 marca 2014 r., w którym zaakcentowano, że skarżąca nie mogła zaplanować poniesienia kosztów sądowych z uwagi na konieczność regularnego ponoszenia należności o charakterze publicznoprawnym i cywilnoprawnym, należy podkreślić, że odmowa uwzględnienia wniosku w tym przypadku podyktowana jest także przebiegiem procesu decyzyjnego zarządu Spółki o stronie kosztowej prowadzonej działalności gospodarczej. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, że "opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki skarżącego nie mogą być w stosunku do tych opłat traktowane priorytetowo" (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II FZ 512/08; LEX nr 530038). Cytowane orzeczenie dotyczyło "wydatków" będących realizacją zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym. Z kolei akcentowane przez skarżącą należności o charakterze publicznoprawnym (1.313.194,27 zł, stan zobowiązań krótkoterminowych z tytułu podatków i ubezpieczeń na dzień 31 grudnia 2013 r.) stanowią niespełna 7% zobowiązań krótkoterminowych Spółki w ogólności (19.160.228,19 zł). Ze zgromadzonych w tej sprawie dokumentów nie wynika przy tym, aby Spółka posiadała relatywnie wysokie zadłużenie z tytułu wynagrodzeń pracowników, wszak zobowiązania z tego tytułu stanowiły – na dzień 31 grudnia 2013 r. – niespełna 1% ww. zobowiązań krótkoterminowych. Reasumując, skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania i dlatego, działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., w związku z art. art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, postanowiono jak w sentencji.