I SA/Gl 222/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-08-20

Skład orzekający: Dorota Kozłowska, Monika Krywow, Bożena Suleja – Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, dotyczących okresu od października 2006 r. do grudnia 2012 r., jest zasadny, uwzględniając zmiany przepisów dotyczące okresu przedawnienia i jego zawieszenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzut przedawnienia za nieuzasadniony. Stwierdzono, że najstarsze należności składkowe, wymagalne od października 2006 r., podlegały 10-letniemu okresowi przedawnienia obowiązującemu do 31 grudnia 2011 r., a nie 5-letniemu. Ponadto, bieg terminu przedawnienia był wielokrotnie zawieszany w związku z postępowaniami dotyczącymi ustalenia obowiązku ubezpieczeń, decyzjami określającymi wysokość składek oraz wszczętym postępowaniem egzekucyjnym, co skutkowało przedłużeniem okresu wymagalności należności.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości składkowe za okres od października 2006 r. do grudnia 2012 r. Głównym zarzutem było przedawnienie tych należności. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutu, uznając należności za wymagalne. Skarżący kwestionował również sposób wyrejestrowania jego działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm. - dalej u.p.e.a.) - po rozpoznaniu zażalenia K. K. (dalej zobowiązany lub skarżący) na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (dalej Dyrektor ZUS lub organ egzekucyjny) z dnia [...] r. Nr [...] odmawiające uwzględnienia zarzutu zgłoszonego na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor ZUS prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] r. Od nr [...] do nr [...], od nr [...] do nr [...], obejmujących zaległości składkowe za okres od października 2006 r. Do grudnia 2012 r. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r. Wraz z zawiadomieniami z dnia [...] r. Nr od [...] do [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w A S.A. W dniu 25 lipca 2018 r. zobowiązany wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne i powołując art. 33 § 1 u.p.e.a. podniósł przedawnienie wszystkich należności stwierdzonych tytułami wykonawczymi z dnia [...] r., z uwagi na upływ ponad 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, w którym były wymagalne. Organ egzekucyjny ww. postanowieniem z dnia [...] r. uznał zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wymienionych tytułów wykonawczych za niezasadny. W treści rozstrzygnięcia dowodził, że zaległości wykazane w tytułach wykonawczych za okres od października 2016 r. do grudnia 2012 r. nie uległy przedawnieniu i są nadal wymagalne. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 300, zwanej dalej: "u.s.u.s." ) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2011 r., należności z tytułu składek ulegały przedawnienia po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zmiana tego przepisu wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. skróciła okres przedawnienia do 5 lat, ale liczonych od obowiązywania zmiany art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Ponadto w kwestii wymagalności zaległości składkowych ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych w art. 24 ust. 5f przewiduje zwieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wszczęcia postępowania zmierzającego do wydania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzje te stały się prawomocne. W przypadku zobowiązanego wszczęcie takiego postępowania nastąpiło z dniem [...] r., a decyzja ustalająca obowiązek podlegania ubezpieczeniom z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uprawomocniła się [...] r. Natomiast kolejne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zaległości składkowych spowodowało wszczęcie w dniu [...] r. postępowania zakończonego wydaniem decyzji o wysokości należnych składek, która uprawomocniła się [...] r. W związku z wszczętym obecnie postępowaniem egzekucyjnym zawieszenie biegu terminu przedawnienia w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. trwa do jego zakończenia. Zobowiązany w dniu 16 października 2018 r. złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego podkreślając, iż w czasie kiedy wydawane były decyzje, obowiązywał 5 letni okres przedawnienia. Zarzuca także organowi egzekucyjnemu zbyt późne wszczynanie kolejnych postępowań, skutkujące narastaniem odsetek. Uważa, że nie może on ponosić za to odpowiedzialności i negatywnych konsekwencji. Organ nadzoru, po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, iż poza sporem w tej sprawie pozostaje, że zobowiązany nie uregulował w sposób dobrowolny należności składkowych, zatem stosownie do założeń art. 6 u.p.e.a. obowiązkiem wierzyciela było podjęcie działań w celu przymusowego ich dochodzenia. Będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym - Dyrektor Oddziału ZUS w S. podjął takie działania wystawiając na te zaległości tytuły wykonawcze i przystępując do ich realizacji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. na prowadzone postępowanie egzekucyjne przysługują zobowiązanemu zarzuty, będące podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Z tej możliwości skorzystał zobowiązany, wnosząc skutecznie zarzut przedawnienia zaległości składkowych wykazanych w tytułach wykonawczych za okres od października 2006 r. do grudnia 2012 r. W ocenie organu nadzoru zarzut ten na gruncie obowiązującego prawa okazał się bezpodstawny. Najstarsze zaległości składkowe zobowiązanego dotyczą 2006 r. Według 10 letniego okresu przedawnienia wynikającego z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r. uległyby one przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. Jednakże od dnia 1 stycznia 2012 r. okres przedawnienia skrócono do 5 lat, a w przepisach przejściowych wskazano, iż w przypadku należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5. letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r. W dniu [...] r. wszczęto postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania przez stronę ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, a decyzję taką wydano [...] r. i stała się ona prawomocna z dniem [...] r. Tak więc w okresie od [...] r. do [...] r. bieg terminu przedawnienia był zawieszony, co przedłużyło ich wymagalności do [...] r. Jednakże przed tą datą, bo [...] r. wszczęto kolejne postępowanie zakończone wydaniem decyzji ustalającej obowiązek opłacenia składek, uprawomocnionej [...] r. Sumując zatem te okresy zawieszenia, przedawnienie należnych składek winno nastąpić dopiero z końcem grudnia 2018 r. Jak jednakże podkreślił organ nadzoru, przed tą datą - w dniu [...] r. wystawiono tytuły wykonawcze i wszczęto na ich podstawie postępowanie egzekucyjne w dniu doręczenia ich odpisów, co potwierdził zobowiązany 23 lipca 2018 r. Zgodnie więc z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia należności składkowych wymienionych w tytułach wykonawczych uległ zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania składek, o której dłużnik został powiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W kontekście powyższego za nietrafne uznano twierdzenie, iż niezawinione jest przez zobowiązanego spłacanie wieloletnich odsetek, bowiem od 2013 r. miał on wiedzę o podleganiu składkom począwszy od 1 stycznia 1999 r., a mimo to nie podjął współpracy z wierzycielem umożliwiającej wcześniejszą spłatę należności składkowych. Jak z tego wynika zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z uznające za niezasadny zarzut przedawnienia egzekwowanych zaległości składkowych strony nie narusza prawa. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zwrócił się o wnikliwe rozpatrzenie bardzo krzywdzącej dla niego decyzji i postanowienia, jak również całej dokumentacji, a zwłaszcza wyciągu z rejestru działalności gospodarczej CEIDG i GUS. Wyjaśnia, iż 28 października 1993 r. rozpoczął działalność gospodarczą, którą po kilku latach zakończył. Po kilku kolejnych latach otworzył nową działalność, którą wyrejestrował 6 grudnia 2005 r. Uważa, że przez błąd urzędnika, jego pierwsza działalność nie została wyrejestrowana i dopiero po rozmowach z ZUS Oddział w S. w dniu 31 maja 2017 r. kolejny raz ją wyrejestrował. Strona wniosła o zawieszenie egzekucji do chwili rozstrzygnięcia sporu z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., gdyż egzekucja powoduje niepowetowane straty. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie, w przypadku uwzględnienia wniosku o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 13 maja 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 222/19 tut. Sąd przywrócił stronie termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontroli Sądu podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (będącego jednocześnie wierzycielem) o uznaniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne za bezzasadne. Na wstępie wskazać trzeba, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być w szczególności wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy). Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W niniejszej sprawie wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot, a zatem nie było potrzeby uzyskania stanowiska wierzyciela. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek wyrażone niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. np. wyrok NSA: z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11). Zauważyć przy tym wypada, iż Sąd zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej P.p.s.a.) nie jest związany zarzutami podniesionymi w skardze, ale zawsze związany jest granicami sprawy rozpoznawanej przez organ. W przypadku zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny wyznaczają wskazane przez zobowiązanego zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Sąd nie może objąć kontrolą sprawy innej, niż ta która była przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10). Skarżący w niniejszej sprawie podniósł zarzut przedawnienia wszystkich należności składkowych objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi w dniu [...] r., wobec upływu pięcioletniego terminu od zakończenia roku kalendarzowego, w którym stały się one wymagalne. Jako podstawę zarzutu wskazał zatem okoliczność wymienioną w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Natomiast zdaniem organów egzekucyjnych objęte tytułami należności nie uległy przedawnieniu. Mając na uwadze, że najstarsza dochodzona od skarżącego należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pochodzi z miesiąca października 2006 roku odnieść się należy do problematyki przedawnienia należności z tytułu składek, którą reguluje art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. Przepis ten podlegał wielokrotnej nowelizacji. W brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 24 ust. 4). Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 6 u.s.u.s. bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulegał zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. Ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.) dokonała w art. 1 pkt 9 zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Zgodnie z art. 23 ustawy zmieniającej weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. Ustawa zmieniająca nie zawiera wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. – 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10 - letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas przedawnieniu 5 - letniemu. Mocą powołanej ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. został także zmieniony art. 24 ust. 5, który otrzymał brzmienie: "nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia". Dodano także ust. 5a-5d w brzmieniu: "5a. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty. 5b. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. 5c. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu. 5d. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana". Natomiast art. 24 ust. 6 otrzymał brzmienie: "bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy". Zaznaczenia wymaga, ze przepis art. 24 ust. 5b - z dniem 1 lipca 2004 r. - uległ dalszej nowelizacji na postawie art. 10 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 121, poz. 1264) i otrzymał brzmienie: "bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego". Na podstawie tejże nowelizacji po ust. 5d dodano także ust. 5e w brzmieniu: "bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata". Następnie, w oparciu o art. 1 pkt 1 lit. b-c ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 138, poz. 808), po ust. 5e omawianego przepisu dodano ust. 5f: "w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna", zaś ust. 6 otrzymał brzmienie: "bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy". Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 232 poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy z dnia 16 września 2011 r., do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10 - letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5 - letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. stosownie do którego, jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt III AUa 1656/12, Lex nr 1350353). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że co do należności składkowych skarżącego, które stały się wymagalne począwszy do października 2006 r. do końca grudnia 2011 r. obowiązywał 10 - letni termin przedawnienia, a nie jak twierdzi skarżący - termin 5 letni. Stąd też najstarsze zobowiązanie - zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami - przedawniłoby się w listopadzie 2016 r., a zatem wcześniej niż przy zastosowaniu 5 letniego terminu wynikającego z ostatniej nowelizacji (liczonego od 1 stycznia 2012 r.). Przy czym, jak to podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, w dniu [...] r. wszczęto postępowanie w przedmiocie wydania decyzji ustalającej obowiązek skarżącego podlegania ubezpieczeniom społecznym. Decyzja zapadła w dniu [...] r., a uprawomocniła się z datą [...] r., co zawiesiło bieg terminu przedawnienia i przedłużyło termin wymagalności najstarszych składek do [...] r. Natomiast w dniu [...] r. ZUS wszczął postępowanie, w wyniku którego w dniu [...] r. wydana została decyzja o określeniu wysokości zadłużenia zobowiązanego wobec ZUS z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od października 2016 r. do grudnia 2013 r. wraz z odsetkami. Od tej decyzji zobowiązany złożył odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wyrok Sądu - umarzający postępowanie do do składek za 2013 r., a w pozostałej części (składki za 10/2006 - 12/2012) oddalający odwołanie - stał się prawomocny z dniem [...] r., zatem do tej daty trwało kolejne zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Następnie wszczęte zostało przez organ rentowy postępowanie egzekucyjne, poprzez wystawienie tytułów wykonawczych w dniu [...] r. i doręczenie ich zobowiązanemu wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, co również po raz kolejny skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia składek - zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Z wyżej wskazanych względów Sąd stanął na stanowisku, że zarzut strony skarżącej dotyczący nieistnienia obowiązku w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne z uwagi na przedawnienie należności jest nieuzasadniony. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie organu nadzoru, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego są prawidłowe i nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani procesowego. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło