I SA/Gl 249/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-07-16
Skład orzekający: Borys Marasek, Dorota Kozłowska, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przeniesienie nakładów poniesionych na budowę budynków, posadowionych na gruncie stanowiącym własność wspólników spółki jawnej, na cele osobiste wspólników, po zakończeniu działalności spółki, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieodpłatne przekazanie nakładów na budynki, które są trwale związane z cudzym gruntem (stanowiącym własność wspólników), na cele osobiste wspólników, po zakończeniu działalności spółki jawnej, należy traktować jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Czynność ta, mimo że nieodpłatna, jest świadczona na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, co skutkuje jej opodatkowaniem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W związku z tym, przepisy dotyczące zwolnienia z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a) nie mają zastosowania, ponieważ dotyczą one dostawy budynków, a nie przeniesienia nakładów.Stan faktyczny
Spółka jawna, powstała z przekształcenia spółki cywilnej, wzniosła na gruncie stanowiącym własność wspólników budynki, które stały się środkami trwałymi spółki. Wspólnicy zamierzają zakończyć działalność spółki i przekazać grunt wraz z budynkami dzieciom w drodze darowizny, na cele osobiste. Spółka nie była czynnym podatnikiem VAT. Spór dotyczył tego, czy nieodpłatne przeniesienie nakładów na budynki po zakończeniu działalności spółki będzie podlegało opodatkowaniu VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Borys Marasek, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Piotr Pyszny, Protokolant specjalista Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp.j. w K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 grudnia 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.698.2023.2.AB UNP: 2143264 w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) z 21 grudnia 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.698.2023.2.AB UNP: 2143264 w zakresie opodatkowania podatkiem VAT nieodpłatnego przeniesienia nakładów poniesionych na wzniesienie budynków.
Wniosek o wydanie interpretacji został złożony przez P. Spółka Jawna w K. (dalej: wnioskodawca, Spółka, skarżąca) 25 września 2023 r. (wniosek datowany na13 września 2023 r.) Wniosek został uzupełniony, na wezwanie organu interpretacyjnego, pismem z 13 grudnia 2023 r.
We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej. Spółka ta nie jest podatnikiem CIT. Jedynymi wspólnikami spółki jest małżeństwo. Wspólnicy pozostałą we wspólności majątkowej małżeńskiej. Wspólnicy założyli spółkę cywilną, w ramach której zajmowali się organizacją przyjęć. Na swojej nieruchomości gruntowej wznieśli budynki, między innymi magazyn i dom weselny. Grunty nie zostały wprowadzone w ewidencję środków trwałych spółki cywilnej. Sytuacja się skomplikowała, gdy obligatoryjnie spółka cywilna została przekształcona w spółkę jawną. Budynki stały się własnością wnioskodawcy - spółki jawnej, a grunty pozostały nadal własnością prywatną wspólników. Wspólnicy zamierzają zakończyć działalność spółki jawnej, a grunt wraz z budynkami podzielić pomiędzy dwójką swoich dorosłych dzieci.
W uzupełnieniu wniosku, wnioskodawca wskazał, że:
1. Spółka na moment złożenia wniosku, a także w chwili obecnej nie jest czynnym podatnikiem VAT.
2. Budynki posadowione na gruncie stanowią środki trwałe Spółki. Jednakże sam grunt nie stanowi środka trwałego Spółki, gdyż jest własnością wspólników.
3. Przeniesienie nakładów na budynki dokonane będzie na cele osobiste wspólników Spółki. Budynki wraz z gruntem zostaną przekazanie w darowiźnie dzieciom wspólników (wspólnicy są małżeństwem).
4. Przeniesienie nakładów na budynki będzie dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza Spółki, gdyż ta zostanie zlikwidowana lub wykreślona z KRS bez przeprowadzenia procesu likwidacji w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Co więcej, wspólnicy z uwagi na swój wiek nie mają zamiaru prowadzić innej działalności gospodarczej. W jaki sposób przekazany grunt wraz z budynkami będzie wykorzystywany w przyszłości przez obdarowanych wspólnicy pozostawiają do decyzji obdarowanym. Wysoce prawdopodobnym jest, że grunt wraz z budynkami będzie wykorzystywany przez ich dzieci (obdarowanych) do prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Należy jednak zaznaczyć, że nie będzie to miało charakteru zbycia przedsiębiorstwa.
Wnioskodawca zadał następujące pytania:
1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym zakończenie działalności spółki jawnej będzie rodziło obowiązek podatkowy wynikający z nieodpłatnego przeniesienia nakładów związanych ze wzniesieniem budynku na cudzym gruncie?
2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym wnioskodawca będzie mógł skorzystać ze zwolnienia art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o podatku od towarów i usług?
W ocenie wnioskodawcy zakończenie działalności spółki jawnej nie będzie rodziło obowiązku podatkowego wynikającego z nieodpłatnego przeniesienia nakładów związanych ze wzniesieniem budynku na cudzym gruncie.
Budynki zostały wzniesione jeszcze przed przekształceniem spółki cywilnej w spółkę jawną. Uchwałą wspólników P. spółki cywilnej z 1 grudnia 2001 r. o przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną w trybie art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych wnioskodawca powstał jako odrębny podmiot. Do tej pory co do zasady wynikającej z art. 860 kodeksu cywilnego spółka cywilna nie była odrębnym podmiotem, a jedynie umową pomiędzy osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą. W związku z powyższym budynki nie zostały wniesione na cudzym gruncie, ponieważ wspólnicy spółki cywilnej byli jednocześnie właścicielami gruntu. Fakt, że na podstawie obligatoryjnego przekształcenia spółki cywilnej w jawną budynki zostały wciągnięte w ewidencję środków trwałych spółki jawnej nie jest tożsamy z tym, że Spółka ta poniosła nakłady, gdyż nakłady poniosła spółka cywilna, która w obrocie prawnym nie występuje jako samodzielny podmiot. W przypadku dokonania nakładów na własnym gruncie nie dochodzi ani do dostawy, ani do świadczenia usługi, wobec czego czynność ta nie może rodzić obowiązku wynikającego z ustawy o podatku od towarów i usług.
Natomiast w ocenie wnioskodawcy w przypadku uznania, że zakończenie działalności spółki jawnej będzie stanowiło dostawę towaru lub świadczenie usług wynikającą z nieodpłatnego przeniesienia nakładów związanych ze wzniesieniem budynku na cudzym gruncie wnioskodawca będzie korzystać ze zwolnienia art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o podatku od towarów i usług.
Na koniec wnioskodawca zauważył, że istnieją rozbieżności interpretacyjne, czy nakłady polegające na wzniesieniu budynku na cudzym gruncie stanowią dostawę towaru, czy też są świadczeniem usług. Wnioskodawca powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1149/10. Jeżeli przyjąć, że nakłady nie są rozliczne jako dostawa, a jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy o podatku od towarów i usług, to należy rozważyć, czy świadczenie usług należy zaliczyć do odpłatnych w rozumieniu art. 8 ust 2 ustawy. W konsekwencji, jeżeli przy nieodpłatnym przekazaniu nakładów właścicielom gruntu w związku z zakończeniem działalności gospodarczej spółki jawnej istnieje związek z czynnością dokonania i nieodpłatnego przekazania nakładów z prowadzoną działalnością gospodarczą to nie zostaje spełniony warunek wskazany w art. 8 ust. 2 ustawy, a zatem czynność nie stanowi nieodpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu.
Organ interpretacyjny w dniu 21 grudnia 2023 r. wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
W pierwszej kolejności organ interpretacyjny omówił przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1570 z póżn. zm.), dalej: u.p.t.u., art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
Następnie organ interpretacyjny wskazał, że dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 u.p.t.u. istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu, nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują. Aby zatem nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a co za tym idzie za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Należy zatem ustalić, czy poniesione nakłady na budowę budynków, w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, poczynione na gruncie będącym własnością odrębnego podmiotu (wspólników Spółki) - należy traktować jako towar. W tym celu niezbędne staje się odwołanie do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 z póżn. zm.), dalej K.c.
Organ interpretacyjny, mając na uwadze treść art. 45 § 1, art. 46 § 1, art. 47 § 1 i § 2 i art. 48 K.c. wskazał, że co do zasady, grunt jest zawsze odrębnym przedmiotem własności, natomiast budynki trwale z gruntem związane, co do zasady, stanowią części składowe takich gruntów. Jeżeli zatem ktoś wybuduje trwale związany z gruntem budynek na cudzym gruncie, budynek staje się własnością właściciela gruntu, a budujący będzie tylko właścicielem nakładów poniesionych na wzniesienie obiektu. Zatem z punktu widzenia prawa cywilnego nakłady na nieruchomość (np. wybudowanie budynku lub budowli, ewentualnie ulepszenie i modernizacja istniejących budynków lub budowli posadowionych na cudzym gruncie) stanowią część składową gruntu i tym samym własność właściciela gruntu. W konsekwencji podmiot, który poniósł nakłady na nieruchomość, nie może ich sprzedać. Niemniej jednak ma on prawo do nakładów, które może przenieść na rzecz innego podmiotu.
Organ interpretacyjny, analizując przedstawiony przez wnioskodawcę opis zdarzenia przyszłego, doszedł do wniosku, że przekazanie przez wnioskodawcę nakładów na wybudowanie budynków na cele osobiste wspólników, położonych na cudzym gruncie nie można rozpatrywać w kategorii dostawy towarów, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić towar. Nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Z tych też względów, przeniesienie nakładów poniesionych na budowę budynków posadowionych na cudzym gruncie, należy traktować jako świadczenie usług na rzecz ich nabywcy, w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u.
Z uwagi natomiast na fakt, że opisane przekazanie nastąpi nieodpłatnie, kwestia uznania tej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług powinna być rozważana na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. Przepis ten stanowi bowiem, iż dla celów VAT odpłatnym świadczeniem usług są wszelkie inne nieodpłatne świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Innymi słowy, jeżeli podatnik wykona nieodpłatnie usługę, której cel nie jest związany z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą, to świadczenie takie - choć dokonane nieodpłatnie - traktować należy dla celów VAT jak świadczenie odpłatne, a w konsekwencji - jako czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.
Reasumując, w ocenie organu interpretacyjnego, w przedmiotowej sprawie nieodpłatne przekazanie nakładów związanych z budową budynków, jak wskazali wnioskodawcy w uzupełnieniu wniosku, będzie dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza Spółki. Budynki są posadowione na cudzym gruncie tj. gruncie należącym do wspólników Spółki. Zatem przekazanie to nie będzie miało związku z prowadzeniem przez wnioskodawcę działalności gospodarczej. Nieodpłatne przekazanie nakładów poniesionych na wzniesienie budynków należy uznać za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u., które będzie podlegało opodatkowaniu tym podatkiem na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem, że nieodpłatne przeniesienie nakładów poniesionych na wzniesione budynki stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u., przepisy art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a u.p.t.u. nie mają zastosowania w sprawie, tym samym organ interpretacyjny nie udzielił odpowiedzi na pytanie nr 2.
Skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na wydaną interpretację przepisów prawa podatkowego.
Zarzuciła zaskarżonej interpretacji:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2 u.p.t.u. poprzez jego błędne zastosowanie;
b) art. 47 w zw. z art. 48 K.c. w zw. z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych w brzmieniu z 1 grudnia 2001 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że część składowa nieruchomości w postaci budynku może być przeniesiona na podstawie czynności prawnej;
c) art. 226 K.c. w zw. z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych w brzmieniu z 1 grudnia 2001 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nakłady mogą być przeniesione na podstawie czynności prawnej;
d) art. 860 w zw. z art. 331 K.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że spółka cywilna posiada podmiotowość prawną;
2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 122, art. 180 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.), dalej: O.p. poprzez nieuwzględnienie okoliczności powstania budynków przed przekształceniem spółki cywilnej w spółkę jawną, a także braku odpowiedzi na drugie pytanie wnioskodawcy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi jej autor wywodził, że zakończenie działalności spółki jawnej nie będzie rodziło obowiązku podatkowego wynikającego z nieodpłatnego przeniesienia nakładów związanych ze wzniesieniem budynku na cudzym gruncie. Budynki zostały wzniesione jeszcze przed przekształceniem spółki cywilnej w spółkę jawną. Do tej pory co do zasady wynikającej z art. 860 K.c. spółka cywilna nie była odrębnym podmiotem, a jedynie umową pomiędzy osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą, W związku z powyższym budynki nie zostały wniesione na cudzym gruncie, ponieważ wspólnicy spółki cywilnej byli jednocześnie właścicielami gruntu. Fakt, że na podstawie obligatoryjnego przekształcenia spółki cywilnej w jawną budynki zostały wciągnięte w ewidencję środków trwałych spółki jawnej nie jest tożsamy z tym, że Spółka ta poniosła nakłady, gdyż nakłady poniosła spółka cywilna, która w obrocie prawnym nie występuje jako samodzielny podmiot. W przypadku dokonania nakładów na własnym gruncie nie dochodzi ani do dostawy, ani do świadczenia usługi, wobec czego czynność ta nie może rodzić obowiązku wynikającego z ustawy o podatku od towarów i usług. Natomiast w przypadku uznania, że zakończenie działalności spółki jawnej będzie stanowiło dostawę towaru lub świadczenie usług wynikającą z nieodpłatnego przeniesienia nakładów związanych ze wzniesieniem budynku na cudzym gruncie wnioskodawca będzie korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a u.p.t.u.
W ocenie skarżącej rozpatrywanie inwestycji jako nakładów poczynionych w cudzej własności jest błędne. Jeżeli wspólnicy spółki cywilnej poczynili inwestycje w nieruchomości w postaci wybudowania budynków, to poczynili je we własnym majątku. Zarówno nieruchomość, jak i majątek spółki cywilnej stanowiły ich majątek wspólny. Spółka cywilna w odróżnieniu od spółki jawnej nie jest odrębnym podmiotem tzw. ułomną osobą prawną. W związku z powyższym wszelkie inwestycje dokonane przez wspólników spółki cywilnej jako przedsiębiorców były dokonywane we własnym majątku. Nie można tutaj mówić o sprzedaży towarów lub usług, ani o jakimkolwiek świadczeniu, gdyż do wystąpienia świadczenia potrzebne są dwie strony umowy. Zupełnie odmienna sytuacja byłaby w przypadku dokonywania inwestycji w ramach spółki jawnej, gdyż ta jako odrębny podmiot dokonywałaby nakładów w cudzej nieruchomości, tj. nieruchomości wspólników. Dopiero spółka jawna była posiadaczem samoistnym z uwagi na odrębną podmiotowość w stosunku do wspólników, a nie spółka cywilna, to ewentualne nakłady mogła ponieść spółka dopiero od chwili rejestracji w KRS. Prawo do nakładów może być kontynuowane po przekształceniu jedynie w drodze kontynuacji, a ta w przedmiotowej sprawie nie występuje. Budynki błędnie zostały zakwalifikowane przez Spółkę jako jej środki trwałe, co nie ma znaczenia, gdyż nie jest przedmiotem interpretacji.
Na koniec autor skargi, odnosząc się do wątku wyzbycia się nieruchomości, stanowiącej współwłasność małżonków - wspólników spółki jawnej wskazał, że nieruchomość nie została wniesiona do Spółki. Pozostaje zatem własnością wspólników, wykorzystywaną na potrzeby działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę, W każdej chwili Spółka może zrezygnować z wykorzystania przedmiotowej nieruchomości, jak również w każdej chwili współwłaściciele mogą swobodnie rozporządzić prawem do tejże. Wykorzystanie nieruchomości wraz z posadowionymi budynkami spełnia cechy umowy użyczenia. Jednakże ten stosunek prawny występuje dopiero od momentu wpisu Spółki do KRS, gdyż dopiero wtedy powstała ona jako odrębny podmiot.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: P.p.s.a. kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Rozpoznając skargę na powyższą interpretację należy wskazać, że w myśl art. 57a P.p.s.a. "Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną".
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej - w zakresie i według kryteriów określonych powołanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem udzielona interpretacja nie narusza prawa w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia, czy zakończenie działalności spółki jawnej będzie rodziło obowiązek podatkowy wynikający z nieodpłatnego przeniesienia nakładów związanych ze wzniesieniem budynku na gruncie należącym do wspólników.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei art. 8 ust. 1 u.p.t.u zawiera definicję świadczenia usług.
Definicja "świadczenia usług" ma charakter dopełniający definicję "dostawy towarów" i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.
Z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Jednakże ustawodawca przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
Zgodnie z unormowaniami zawartymi w ww. przepisach w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 u.p.t.u. istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu, nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
W tym miejscu Sąd odwoła się do opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji. Jak wskazała skarżąca na str. 3 wniosku prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej. Jedynymi wspólnikami spółki jest małżeństwo. Wspólnicy założyli spółkę cywilną, w ramach której zajmowali się organizacją przyjęć. Na swojej nieruchomości gruntowej wznieśli budynki, między innymi magazyn i dom weselny. Grunty nie zostały wprowadzone w ewidencję środków trwałych spółki cywilnej. Spółka cywilna została przekształcona w spółkę jawną. Budynki stały się własnością skarżącej, a grunty pozostały nadal własnością prywatną wspólników. Wspólnicy zamierzają zakończyć działalność spółki jawnej, a grunt wraz z budynkami podzielić pomiędzy dwójką swoich dorosłych dzieci. Z kolei w uzupełnieniu wniosku skarżąca wskazała, że budynki posadowione na gruncie stanowią środki trwałe Spółki. Jednakże sam grunt nie stanowi środka trwałego Spółki, gdyż jest własnością wspólników. Przeniesienie nakładów na budynki dokonane będzie na cele osobiste wspólników Spółki. Przeniesienie nakładów na budynki będzie dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza Spółki. (podkreślenie Sądu)
Tym samym, z opisu zdarzenia przyszłego jednoznacznie wynika, że grunty są w posiadaniu prywatnym wspólników Spółki. Zatem w rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma fakt, że poniesione nakłady przez spółkę cywilną, która następnie przekształciła się w spółkę jawną, nastąpiły na gruncie prywatnym wspólników tj. na cudzym gruncie, nie będącym w środkach trwałych Spółki. Zatem fakt przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną dla organu interpretacyjnego nie mógł mieć znaczenia, gdyż budynki wybudowane przez spółkę cywilną zostały wybudowane na gruncie prywatnym właścicieli.
Aby zatem nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a co za tym idzie za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Taka zaś sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie zachodzi - jak wskazała bowiem skarżąca przeniesienie nakładów na budynki dokonane będzie na cele osobiste wspólników Spółki, przeniesienie nakładów na budynki będzie dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza Spółki.
Należy zatem przyznać rację organowi interpretacyjnemu, że przekazanie przez wnioskodawcę nakładów na wybudowanie budynków na cele osobiste wspólników, położonych na cudzym gruncie nie można rozpatrywać w kategorii dostawy towarów, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić towar.
Mając bowiem na uwadze treść art. 45 § 1, art. 46 § 1, art. 47 § 1 i § 2 i art. 48 K.c. grunt jest zawsze odrębnym przedmiotem własności, natomiast budynki trwale z gruntem związane, co do zasady, stanowią części składowe takich gruntów (zasada superficies solo cedit).
Jeżeli zatem ktoś wybuduje trwale związany z gruntem budynek na cudzym gruncie, budynek staje się własnością właściciela gruntu, a budujący będzie tylko właścicielem nakładów poniesionych na wzniesienie obiektu. Zatem z punktu widzenia prawa cywilnego nakłady na nieruchomość (np. wybudowanie budynku lub budowli, ewentualnie ulepszenie i modernizacja istniejących budynków lub budowli posadowionych na cudzym gruncie) stanowią część składową gruntu i tym samym własność właściciela gruntu. W konsekwencji podmiot, który poniósł nakłady na nieruchomość, nie może ich sprzedać. Natomiast nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Z tych też względów, przeniesienie nakładów poniesionych na budowę budynków posadowionych na cudzym gruncie, należy traktować jako świadczenie usług na rzecz ich nabywcy, w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u.
Z kolei z uwagi na fakt, że opisane przekazanie nastąpi nieodpłatnie, kwestia uznania tej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług powinna być rozważana na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u. Przepis ten stanowi bowiem, iż dla celów VAT odpłatnym świadczeniem usług są wszelkie inne nieodpłatne świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Innymi słowy, jeżeli podatnik wykona nieodpłatnie usługę, której cel nie jest związany z wykonywaną przez niego działalnością gospodarczą, to świadczenie takie - choć dokonane nieodpłatnie - traktować należy dla celów VAT jak świadczenie odpłatne, a w konsekwencji - jako czynność podlegającą opodatkowaniu VAT. A w rozpoznawanej sprawie, co wymaga podkreślenia nieodpłatne przekazanie nakładów związanych z budową budynków jak wskazała skarżąca w uzupełnieniu wniosku będzie dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza Spółki.
W świetle powyższych rozważań niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 2 u.p.t.u.
Nie mógł okazać się skuteczny zarzut naruszenia art. 226 K.c. w zw. z art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych oraz art. 860 w zw. z art. 331 K.c., gdyż przepisy te nie były przedmiotem interpretacji indywidualnej.
W ocenie Sądu organ interpretacyjny dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego.
Ponadto, przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej nie doszło do naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd zaznacza, że w postepowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej zarówno organ interpretacyjny jak i Sąd poruszają się jedynie w zakresie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanego we wniosku o wydanie interpretacji. Specyfika postępowania interpretacyjnego przejawia się m.in. w tym, że organ związany jest stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym przedstawionym przez wnioskodawcę. W postępowaniu tym nie może toczyć się spór o rzetelność relacji z zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe (por. np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1543/13 - wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Działanie organu interpretacyjnego było zgodne z regułami wydawania indywidualnych interpretacji. Kwestionowane rozstrzygnięcie zawiera ocenę stanowiska skarżącej, a także prawidłowe stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym.
Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 122, art. 180 i art. 191 O.p. Z uwagi na specyfikę postępowania interpretacyjnego w art. 14h O.p. ustawodawca zawarł katalog przepisów, które nakazał odpowiednio stosować w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej. Wskazane przepisy postępowania do katalogu tego nie należą. Co więcej organ interpretacyjny nie może podejmować wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, bo jest związany przedstawionym stanem faktycznym, czy zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę. Nie prowadzi także postępowania dowodowego.
W rozpoznawanej sprawie nieodpłatne przekazanie nakładów związanych z budową budynków jak wskazał wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku będzie dokonane do celów innych niż działalność gospodarcza Spółki. Budynki są posadowione na cudzym gruncie tj. gruncie należącym do wspólników Spółki. Zatem przekazanie to nie będzie miało związku z prowadzeniem przez wnioskodawcę działalności gospodarczej.
Reasumując, nieodpłatne przekazanie nakładów poniesionych na wzniesienie budynków należy uznać za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u., które będzie podlegało opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem, że nieodpłatne przeniesienie nakładów poniesionych na wzniesione budynki stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 u.p.t.u., przepisy art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a u.p.t.u. nie mają zastosowania w sprawie, gdyż przepisy te dotyczą dostawy budynków. Tym samym organ interpretacyjny zasadnie nie udzielił odpowiedzi na pytanie nr 2.
Na koniec Sąd wyjaśnia, że powołany przez stronę skarżącą wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1149/10 dotyczył odmiennego stanu faktycznego jak i prawnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło