I SA/Gl 251/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – rozłożenia na raty zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Odpowiadając na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2011 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – rozłożenia na raty zaległości podatkowej w kwocie 500,00 zł, skarżący P. G. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że zamieszkuje u rodziców, którzy znajdują się w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Wskazał, że jego matka nie pracuje, gdyż opiekuje się całodobowo chorym ojcem, który otrzymuje rentę. Dalej zaznaczył, że ma na utrzymaniu syna i niepracującą żonę oraz, że wspiera finansowo chorego brata, mającego żonę i dwójkę dzieci. Skarżący podniósł, że straty, które na koniec czerwca 2010 r. przyniosła prowadzona działalność gospodarcza, wyniosły około 65.000,00 zł. Dodał, że ma problemy z regulowaniem należności publiczno - i prywatnoprawnych, zalegając w szczególności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na kwotę ponad 280.000,00 zł, a wobec swoich kontrahentów na kwotę około 400.000,00 zł. We wniosku wskazał majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni 6 a 5 m2 obciążonej hipotekami oraz kilku samochodów, w tym ciężarowych i dostawczych, całkowicie wyeksploatowanych, również objętych zabezpieczeniem. Skarżący powołał się na orzeczenia, którymi sądy powszechne zwolniły go od kosztów sądowych, wnosząc o uwzględnienie tej okoliczności w niniejszej sprawie. W piśmie z dnia 9 maja 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: udokumentowanie kosztów utrzymania gospodarstwa domowego; nadesłanie wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby pozostające w jego gospodarstwie domowym oraz kopii zeznań podatkowych złożonych przez nich za 2010 r.; wykazanie deklarowanych we wniosku: obciążeń hipotecznych, zastawów skarbowych, egzekucji ze środków pieniężnych i aktualnego zadłużenia wobec ZUS oraz kontrahentów; udokumentowanie, że żona skarżącego jest osobą bezrobotną; nadesłanie kopii dokumentów księgowych obrazujących wynik finansowy działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w okresie od stycznia do kwietnia 2011 r. (tytułem przykładu wskazano księgę przychodów i rozchodów, deklaracje VAT, raporty kasowe i ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych prowadzonej działalności); złożenie wyjaśnień dotyczących brata skarżącego i jego rodziny; wykazanie dochodów wszystkich osób zamieszkujących razem ze skarżącym; nadesłanie kopii orzeczeń zapadłych przed sądami powszechnymi, na które skarżący powołał się we wniosku; wskazanie tytułu prawnego do działki gruntowej o pow. 0,1250 ha oznaczonej nr [...] oraz złożenie oświadczenia na temat stosunku prawnego łączącego skarżącego z radcą prawnym wspomnianym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Rozpoznający wniosek podkreślił, że skarżący zignorował wezwanie do uzupełnienia danych, zawartych we wniosku. Uzupełnienie tychże danych było niezbędne tym bardziej dlatego, że skarżący powołał się we wniosku na bardzo wiele okoliczności, odnoszących się do jego przedsiębiorstwa jak i sytuacji rodzinnej, których ustalenie pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy możliwe jest jedynie na podstawie żądanych wyjaśnień i dokumentów źródłowych. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że nie rozpatrzono wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Zaznaczył, iż "przesłał wszystkie dokumenty, jakimi dysponował. A przesłał ich nie mało". Dodał, że toczy się przeciwko niemu wiele postępowań sądowych i nie stać go na opłacenie wszystkich wpisów i kosztów sądowych, w tym także wpisów o mniejszej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 1 wskazanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym Sąd doszedł do przekonania, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Należy przede wszystkim zaznaczyć, iż skarżący, wbrew temu, co stwierdził w sprzeciwie, nie nadesłał jakiegokolwiek dokumentu źródłowego, objętego wezwaniem wystosowanym do niego przez referendarza sądowego w trybie art. 255 P.p.s.a. Tytułem przykładu, w wezwaniu tym wskazano wszak wyraźnie, iż nadesłać należało wyciągi z posiadanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym rachunków bankowych, jak również, między innymi, wykazać za pomocą kopii stosownych dokumentów (rachunki, faktury) jakie kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy wnioskującego. Strona skarżąca, co należy zaznaczyć, nie przedstawiając wymaganej dokumentacji źródłowej zdaje się nie brać pod uwagę faktu, iż brak stosownych dokumentów pozbawia referendarza sądowego a obecnie – Sąd, możliwości obiektywnej oceny jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Trzeba przy tym zaakcentować, że użyte przez ustawodawcę w art. 246 § 1 P.p.s.a. określenie "gdy wykaże" należy rozumieć w ten sposób, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 568/10, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 742626). Wskazuje się również w orzecznictwie, że w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, iż oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (tak NSA w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1361/10, opubl. w zbiorze orzeczeń LEX pod nr 743829). Reasumując, zdaniem Sądu skarżący w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wykazał, że przesłanka warunkująca przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym w odniesieniu do niego zachodzi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. i przy zastosowaniu art. 16 § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.