I SA/Gl 265/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-06-28
Skład orzekający: Bożena Suleja-Klimczyk, Beata Machcińska, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną (zajęcie ruchomości) jest zgodne z prawem, w szczególności w zakresie prawidłowego oznaczenia wierzyciela, własności zajętych ruchomości oraz obecności świadków przy zajęciu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność egzekucyjna (zajęcie ruchomości) była zgodna z prawem. Prawidłowo oznaczono wierzyciela, uwzględniając zmiany wynikające z rozporządzeń dotyczących Służby Celnej. Skarżąca miała możliwość skorzystania ze środka prawnego przewidzianego w art. 38 u.p.e.a. w celu wyłączenia ruchomości niebędących jej własnością spod egzekucji. Obecność świadków będących pracownikami magazynu celnego nie naruszała przepisów. W związku z tym skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu automatów do gry. Skarżąca zarzucała m.in. błędne oznaczenie wierzyciela w protokole zajęcia, zajęcie ruchomości niebędących jej własnością oraz obecność świadków będących pracownikami organu rekwizycyjnego. Organy administracyjne uznały czynności egzekucyjne za prawidłowe, wskazując na możliwość skorzystania przez spółkę z art. 38 u.p.e.a. w kwestii własności ruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. w W. (dalej również: "skarżąca" lub "spółka") jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. o oddaleniu skargi spółki na czynność egzekucyjną egzekutora dokonaną protokołem zajęcia ruchomości w dniu [...] r.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Dyrektor Izby Celnej w K. (dalej również: "organ pierwszej instancji") postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 54 § 1, § 4, § 5 i § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. z 2016 r., poz. 599, dalej: "u.p.e.a."), oddalił skargę spółki z dnia [...] r. na czynność egzekucyjną egzekutora (poborcy skarbowego Izby Celnej w K.) dokonaną protokołem zajęcia ruchomości w dniu [...] r., a polegającą na zajęciu urządzeń do gry: APEX nr [...], APOLLO GAMES nr [...], APOLLO GAMES nr [...] wraz z przynależnościami (dalej również: "ruchomości" lub "automaty do gry").
2. Skarżąca pismem z dnia 10 listopada 2016 r. złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji gdy organ egzekucyjny nie określił w protokole prawidłowo wierzyciela, wskazując jako wierzyciela Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji kiedy organ ten nie wystawił tytułu wykonawczego nr [...] i w zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym,
2) art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego, w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka czynności dokonywanych w imieniu organu, który również reprezentują.
3. Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej również: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 18, art. 23 § 1, § 3a i § 4 pkt 1 i art. 54 § 5 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
4. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego:
Pismem z dnia 8 sierpnia 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W., działając w oparciu o art. 31 u.p.e.a, zlecił Dyrektorowi Izby Celnej w K. wykonanie czynności rekwizycyjnych do majątku skarżącej, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. o Nr [...], obejmującego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W wykonaniu zleconych czynności, w dniu [...] r. w magazynie celnym w K. przy ul. [...], poborca dokonał zajęcia ruchomości. Zajęcie to odbyło się bez udziału przedstawiciela skarżącej, ale w obecności pracowników magazynu celnego w K. – A. K. i A. K. Zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem A. K. w magazynie celnym w K. przy ul. [...]. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości wysłano skarżącej pocztą.
W związku z tym skarżąca wniosła skargę na wyżej opisaną czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, zarzucając naruszenie:
- art. 67 § 1 u.p.e.a. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych poprzez sporządzenie protokołu zajęcia i odbioru ruchomości na nieaktualnym w dacie wystosowania zawiadomienia wzorze zajęcia, podczas gdy zgodnie z treścią naruszonej normy prawnej, podstawę zastosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
- art. 67 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędne określenie w protokole wierzyciela wskazując na Dyrektora Izby Celnej w S., co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej,
- art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze [...], podczas gdy względem zobowiązanej spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego, co w efekcie doprowadziło również do naruszenia art. 32 u.p.e.a. w zw. z art. 15 tej ustawy poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia,
- art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera, co do wymienionych w protokole i zajętych ruchomości, a w efekcie naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wskazał, że zajęte automaty do gry nie stanowią własności skarżącej, lecz na podstawie umowy handlowej są w wyłącznie w jej posiadaniu zależnym, dlatego prowadzenie egzekucji w niniejszej sprawie jest niedopuszczalne.
Organ odwoławczy, powołując adekwatne przepisy prawa, tj. art. 31 § 1 i § 2, art. 7, art. 1a pkt 12 a) tiret 12, art. 67 § 1 i art. 53 § 1 u.p.e.a., stwierdził, że organ pierwszej instancji działał zgodnie z prawem – z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w W. oraz że protokół zajęcia z dnia [...] r. posiada wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 4 u.p.e.a., w tym również prawidłowe oznaczenie wierzyciela. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r., poz. 1494 ze zm., dalej: "rozporządzenie") w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem tych należności jest Dyrektor Izby Celnej w S., a upoważnienie do wydania rozporządzenia wynika z delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm., dalej: "u.s.c.).
Zdaniem organu odwoławczego, protokół zajęcia i odbioru ruchomości jest zgodny z wzorem dokumentu stanowiącym załącznik Nr 11 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310) wydanego na podstawie art. 67 § 1 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a., organ odwoławczy wskazał, że zajęcie automatów do gry odbyło się bez udziału skarżącej, ale w obecności dwóch świadków - pracowników magazynu celnego Urzędu Celnego w K., czyli bez naruszenia prawa, gdyż osoby te nie były pracownikami organu egzekucyjnego czy też organu rekwizycyjnego.
Ustosunkowując się do zarzutu bezprawnego zajęcia ruchomości nie stanowiących własności skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, iż osobie trzeciej przysługuje uprawnienie do złożenia żądania w trybie i na zasadach określonych w art. 38 § 1 i § 2 u.p.e.a. Przy wykorzystaniu tego środka prawnego osoba trzecia, przy spełnieniu warunków określonych ww. przepisie, może skutecznie uwolnić zajęte ruchomości.
5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność, jaką jest ustalenie, czy ruchomości, których dokonania zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego, gdyż czynność egzekucyjna skierowana do składnika niebędącego majątkiem zobowiązanego jest wadliwa i jako taka winna zostać uchylona, a z posiadanych przez spółkę informacji wynika, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią jej własności i znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych,
2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, wskazując, iż zajęcie dotyczy tytułu wykonawczego nr [...], w sytuacji gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie wystawił przedmiotowego tytułu wykonawczego i zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej,
3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 51 § 2 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka czynności dokonywanych w imieniu organu, który również reprezentują;
4) art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez obciążanie zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana.
6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygał już analogiczne zagadnienie, oddalając skargę spółki w sprawie o sygnaturze I SA/Gl 1465/16 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Mając powyższe na względzie, w pełni podzielając ocenę prawną WSA wyrażoną w powołanym wyżej prawomocnym wyroku, w dalszej części uzasadnienia Sąd przywoła argumentację i rozważania prawne w nim zawarte.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez egzekutora czynności egzekucyjnej - zajęcia ruchomości, a w konsekwencji zasadność postanowienia o oddaleniu skargi spółki na tę czynność egzekucyjną.
Skargę na czynność egzekucyjną normuje art. 54 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie. W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (art. 54 § 6 u.p.e.a.).
Określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w W. z dnia 23 października 2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., II GSK 1377/13). Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi, są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności. W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Kwestionując prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej w niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącej spółki, zarzuca przede wszystkim dokonanie tejże czynności w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego, bowiem w tytule wykonawczym jako wierzyciela określono Dyrektora Izby Celnej w K., a w protokole zajęcia jako wierzyciela wskazano Dyrektora Izby Celnej w S., co winno skutkować koniecznością uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej. Zarzucono ponadto, że ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a także, że ich zajęcie odbyło się w obecności dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu nie powinni występować w takiej roli. Wskazano również, że prawidłowe wystosowanie zawiadomienia o zajęciu, determinuje prawidłowość samej czynności egzekucyjnej.
Podstawę prawną egzekucji z ruchomości stanowią przepisy art. 97-103 Rozdziału 6 u.p.e.a. Zgodnie z art. 97 § 1 u.p.e.a., do egzekucji z ruchomości zobowiązanego poborca skarbowy przystępuje przez ich zajęcie. Zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione (art. 97 § 2 u.p.e.a.). Zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie (art. 98 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązanemu doręcza się odpis protokołu zajęcia, a także odpis tytułu wykonawczego jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony (art. 98 § 2 u.p.e.a.). Treść protokołu zajęcia i odbioru ruchomości protokół określają przepisy art. 67 § 4 i art. 67 § 2 pkt 1, pkt 4-6 i pkt 9 u.p.e.a., zgodnie z którymi powinien on zawierać między innymi: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, oznaczenie numeru tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia, kwotę dochodzonych należności, wyszczególnienie zajmowanych ruchomości, ich rodzaju, opis stanu zajmowanych ruchomości, czy też pouczenie zobowiązanego bądź podmiotu pod którego dozorem pozostawiono zajęte nieruchomości o skutkach dokonanego zajęcia, jak również pouczenie zobowiązanego o przysługującym prawie zaskarżenia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał, iż przedmiotowa czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Dokonując zajęcia automatów do gry, Dyrektor Izby Celnej w K. (organ rekwizycyjny) działał bowiem na podstawie zlecenia organu egzekucyjnego - Dyrektora Izby Celnej w W., wystawionego na podstawie art. 31 § 1 u.p.e.a. Zastosowany przez egzekucyjny organ rekwizycyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ruchomości jest wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. Ponadto zajęcia przedmiotowych automatów dokonano poprzez ich wpisanie, zgodnie z powołanym wcześniej art. 98 § 1 u.p.e.a., do sporządzonego na tę okoliczność protokołu zajęcia ruchomości, na druku określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310). Sporządzony protokół został podpisany przez osobę sporządzająca protokół oraz dwie osoby uczestniczące. W protokole oznaczono zarówno zobowiązanego, wierzyciela jaki i właściwy organ egzekucyjny. Dokonano nadto opisu zajętych ruchomości poprzez określenie ich rodzaju, nazwy, numerów, jak również wskazano miejsce, w którym urządzenia te się znajdują. Sporządzony protokół zawierał także wymagane prawem pouczenia o skutkach dokonanego zajęcia oraz o prawach i obowiązkach zobowiązanego i dozorcy, zaś zakwestionowana czynność egzekucyjna, dokonała została w ramach toczącego się wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o wydane tytuły wykonawcze. W konsekwencji powyższej analizy uznać należało, że organ pierwszej instancji – rozpatrując skargę spółki wniesioną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. – zasadnie orzekł o jej oddaleniu. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organu zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji wydane zostały w zgodzie z obowiązującymi przepisami regulującymi postępowanie egzekucyjne i postępowanie administracyjne, którego przepisy mają odpowiednie zastosowania w egzekucji na podstawie art. 18 u.p.e.a.
Odnosząc się z kolei do zarzutów skargi w zakresie błędnego oznaczenia wierzyciela w protokole zajęcia, wskazać należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśnione zostało, że wejście w życie 1 października 2015 r. rozporządzenia spowodowało, że wierzycielem (w rozumieniu art.1a pkt 13 u.p.e.a.) egzekwowanej należności stał się, stosownie do art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z § 3 rozporządzenia, Dyrektor Izby Celnej w S.. Jednocześnie postępowanie egzekucyjne toczyło się niezmiennie, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...] r. przez Dyrektora Izby Celnej w K., bowiem – zgodnie z § 3 rozporządzenia - pozostały w mocy wszystkie czynności podjęte w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, a więc także w szczególności, czynności wystawienia tytułu wykonawczego i skierowania go do egzekucji. Opisane wyżej oznaczenie podmiotu, który wystawił tytuły wykonawcze oraz podmiotu, który wykonuje zadania wierzyciela egzekwowanej należności, zawarte w protokole, ocenić zatem należy jako zgodne z prawem, odpowiadające rzeczywistemu stanowi rzeczy. Możliwość wyznaczenia tego podmiotu rozporządzeniem, wynika z delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), który stanowi, że Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców.
Warto także w tym miejscu powołać wyrok z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3600/06 WSA w W., który, odnosząc się do powołanego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a. polegającego na błędnym określeniu wierzyciela, braku informacji o terminie płatności należności i rodzaju odsetek, błędnym określeniu rodzaju zobowiązania z tytułu wykonawczego, uznał, iż uchybienia te nie stanowiły naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności.
Nadto skarżąca podniosła, że zajęte ruchomości nie są jej własnością, a znajdowały się w jej posiadaniu w ramach stosunków zobowiązaniowych. Odnosząc się do powyższego, stwierdzić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ drugiej instancji prawidłowo odwołał się do art. 38 § 1 u.p.e.a., stanowiącego, iż podmiot, który nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną, w tym do zajętej ruchomości (por. art. 97 § 1 u.p.e.a.), może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy – z żądaniem wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania, przy czym do czasu uwzględnienia tego żądania dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Podkreślić należy, że skarżąca nie kwestionuje, iż w dacie zajęcia sprawowała władztwo nad zajętymi ruchomościami. Gdy zaś już doszło do zajęcia, to środkiem ochrony prawnej właściwym dla zwalczania zajęcia ruchomości z tego powodu, że osoba trzecia rości sobie do nich prawa, jest właśnie żądanie oparte na art. 38 § 1 u.p.e.a. Zatem, zgodnie z subsydiarnym charakterem skargi na czynności egzekucyjne, o jakim była mowa wyżej, nie może być ona w takiej sytuacji skutecznie wykorzystana przez zobowiązanego.
Co się tyczy z kolei ostatniego z zarzutów skargi to wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie zajęcie automatów do gry odbyło się bez udziału przedstawicieli spółki, w obecności dwóch świadków – pracowników magazynu celnego Urzędu Celnego w K., co nie stanowiło naruszenia prawa (osoby te nie były pracownikami wierzyciela, organu egzekucyjnego lub organu rekwizycyjnego). Sąd podziela pogląd prezentowany w literaturze, że względy obiektywizmu wymagają, aby w charakterze świadka nie występowały osoby, które są pracownikami organu egzekucyjnego lub wierzyciela i znalazły się w miejscu czynności egzekucyjnej w związku z wykonywaniem swoich czynności służbowych. Bez wątpienia pracownicy przedmiotowego Urzędu nie reprezentowali interesów wierzyciela lub organu egzekucyjnego, lub organu rekwizycyjnego.
Sąd nie podziela też stanowiska skarżącej, że organ egzekucyjny był zobowiązany do zawiadomienia zobowiązanego o planowanym terminie zajęcia ruchomości. Stanowisko takie nie znajduje bowiem oparcia w przepisach u.p.e.a.
W świetle powyższych wywodów stwierdzić zatem należy, iż zasadnie organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Mając na uwadze przedstawioną powyżej argumentację, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.
-----------------------
Sygn. akt I SA/GI 265/17
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło