I SA/Gl 302/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-06-19
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało już umorzone?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne tylko z powodu umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zakończenie postępowania egzekucyjnego nie niweczy możliwości wniesienia skargi na czynności egzekucyjne ani nie stanowi przeszkody dla jej rozpatrzenia, ponieważ celem takiej skargi jest ocena prawidłowości czynności egzekucyjnych, co może mieć znaczenie dla dochodzenia odszkodowania.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na czynności egzekucyjne dotyczące opłaty eksploatacyjnej. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne z powodu braku klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej. Następnie organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, uznając ją za bezprzedmiotową z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne. 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] Nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi M. S. (S., dalej "skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. (dalej również "organ egzekucyjny") wszczął wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] r. nr [...], obejmującego opłatę eksploatacyjną za wydobywanie kopalin bez koncesji w kwocie należności głównej [...]zł. oraz odsetki za zwłokę, doręczając mu w dniu [...]r. jego odpis wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych w A S.A. i B S.A.
2. Skarżący w dniu 12 października 2017 r zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201, dalej "u.p.e.a."), zaś pismem z dnia 19 października 2017 r. wniósł skargę na czynności egzekucyjne.
3. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 oraz art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], uznając za uzasadniony zarzut braku w tytule wykonawczym klauzuli o skierowaniu go do egzekucji administracyjnej.
4. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r. (nr [...]), wydanym na postawie art. 61a i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. dalej "k.p.a."), w związku z art. 17, art. 18 u.p.e.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne zawartej w piśmie z dnia 19 października 2017 r., uznając ją za bezprzedmiotową, z uwagi na zakończenie postępowania egzekucyjnego.
5. Na ww. postanowienia skarżący złożył zażalenia. W zażaleniu na postanowienie z dnia [...]r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne skarżący podniósł, iż postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, ponieważ złożył zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów, które nie zostało jeszcze rozpoznane. Dlatego skargę na czynności egzekucyjne, złożoną w toku postępowania, należało rozpoznać.
6. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej również "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...]r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 61a § 1 i art. 144 k.p.a. oraz art. 17 i art. 18 u.p.e.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż organ egzekucyjny pismem z dnia [...] r. zawiadomił A S.A. o uchyleniu zajęcia z dnia [...]r., a wskutek wydania w dniu [...] r. postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, wyegzekwowane w jego toku środki zostały zwrócone na rachunek skarżącego w dniach [...] i [...] r. Dlatego bezprzedmiotowym należało uznać postępowanie w sprawie skargi na uchylone de facto czynności egzekucyjne.
Organ odwoławczy argumentował, iż wprawdzie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego normuje art. 105 k.p.a., mający zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym z odesłania art. 18 u.p.e.a., jednakże taki sam skutek wywołuje orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61a § 1 k.p.a. W obu bowiem przypadkach niemożliwym jest rozpoznanie konkretnej sprawy w sposób merytoryczny, a to oznacza, że brak jest podstaw prawnych do zmiany lub uchylenia wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na uchylone już, z powodu ich nieprawidłowości, czynności egzekucyjne.
Organ odwoławczy wskazał również, iż postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r.
7. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając w szczególności naruszenie art. 105 k.p.a. i art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez uznanie, że skarga na czynności egzekucyjne była bezprzedmiotowa w sytuacji, gdy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie było ostateczne. W ocenie skarżącego organ egzekucyjny winien zbadać merytorycznie czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych - czy były wadliwe, czy też nie, ewentualnie wprost je uchylając. Zdaniem skarżącego, ustawodawca nie przewidział odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne w razie uznania za zasadne zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego - gdyby to było jego intencją, niewątpliwie znalazłoby to wyraz w ustawie.
8. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
W zakresie istotnych dla sprawy elementów stanu faktycznego należy wskazać, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] r. nr [...] zostało umorzone postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...]r., utrzymanym w mocy przez organ odwoławczy. Umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na skutek uwzględnienia jednego z zarzutów skarżącego - braku klauzuli o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej, tj. zarzutu niespełniania w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
W skardze na czynność egzekucyjną z dnia 19 października 2017 r. (doręczoną organowi egzekucyjnemu z dniu 20 października 2017 r.), skarżący zarzucił niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3, 6, 7 i 10 u.p.e.a. oraz że dokonane czynności egzekucyjne, tj. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego oraz wkładu oszczędnościowego w B S.A. i w A S.A. są wadliwe - dokonane z naruszeniem art. 80 u.p.e.a. Skarżący oświadczył, iż w oparciu o art. 168 b u.p.e.a. domagać się będzie naprawienia wyrządzonej mu szkody.
Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 61a k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, uznając ją za bezprzedmiotową – przez wzgląd na umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe postanowienie, argumentując, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż wyegzekwowane w jego toku środki zostały zwrócone na rachunek skarżącego w dniach [...] i [...] r. W ocenie organu, skutek orzeczenia wydanego na podstawie art. 61a k.p.a. jest taki sam jak wydanego postanowienia o umorzeniu postępowania wydanego w oparciu o art. 105 k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a.
Stanowisko organów podatkowych w sprawie jest błędne.
Dokonując rekonstrukcji normy prawnej zawartej w art. 54 § 1 u.p.e.a., zauważa się, że osobie, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym, przysługuje skarga na wszelkie działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego podejmowane przez organ uprawniony do stosowania określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania obowiązku przez tę osobę, a także na wszelkie działania podejmowane w tym celu przez pracownika tego organu wyznaczonego do wykonywania tych czynności. Można dodać, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych przez środek egzekucyjny należy rozumieć egzekucję z wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. składników mienia zobowiązanego, w tym z wynagrodzenia za pracę i z rachunku bankowego (zob. NSA w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 209/09 opubl. www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA).
Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.).
W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.).
W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (art. 54 § 5a u.p.e.a.).
Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, iż skarga na czynności egzekucyjne nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia obejmującym wszystkie możliwe nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów jest ograniczona zgodnie ze wskazanym przepisem wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (tak NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 141/16).
Dlatego zawarty w skardze na czynność egzekucyjną zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. mógł zostać podniesiony w trybie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a, co też skarżący uczynił w przewidzianym dla wniesienia zarzutów terminie. Natomiast zarzut naruszenia art. 80 u.p.e.a jest zarzutem skierowanym na wykazanie nieprawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, zatem mieści się w pojęciu skargi na czynność egzekucyjną.
Sąd w pełni podziela i uznaje za własny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 209/09 i z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 213/10, iż zakończenie postępowania egzekucyjnego nie niweczy możliwości wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., ani nie stanowi przeszkody dla rozstrzygnięcia takiej skargi, a uznanie, że organ nadzoru nie może rozpatrzyć skargi złożonej na czynność egzekucyjną, jeżeli przed wydaniem postanowienia w tym przedmiocie postępowanie egzekucyjne zostanie zakończone, czyniłoby deklarowaną ustawowo ochronę iluzoryczną, niwecząc także sens kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. W uzasadnieniu powyższej tezy NSA wskazał, iż przedmiotem skargi jest wyłącznie ocena prawidłowości, a więc zgodności z prawem czynności egzekucyjnych podjętych przez organ egzekucyjny lub egzekutora, a jej celem jest zapewnienie praworządności postępowania egzekucyjnego w każdym jego aspekcie. Znaczenie tej instytucji prawnej dla porządku prawnego jest tym bardziej doniosłe, że postępowanie egzekucyjne ze swej istoty przynosi szczególnie dotkliwą, władczą ingerencję aparatu państwowego w sferę własności i prywatności obywatela. Interes prawny wnoszącego taką skargę może dotyczyć uchylenia zakwestionowanej czynności, ale może także obejmować samo stwierdzenie, że określoną czynność podjęto niezgodnie z prawem. Zobowiązany bowiem może dochodzić odszkodowania za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 168b u.p.e.a.). W takiej sytuacji stwierdzenie wadliwości podjętej w sprawie czynności egzekucyjnej stanowić będzie podstawę konstruowania roszczenia cywilnoprawnego przeciwko organowi egzekucyjnemu względnie wierzycielowi. Zauważyć jednak trzeba, że eliminowanie sprzecznych z prawem czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora leży także w interesie społecznym, skoro w myśl art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej powinny działać na podstawie i w granicach prawa. NSA wyjaśnił również, że w okresie, gdy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określały terminu, w którym zobowiązany mógł złożyć skargę na czynności egzekucyjne, zrozumiałe było dążenie do poszukiwania takiej wykładni obowiązujących wówczas przepisów, która prowadziłaby do wykluczenia możliwości wnoszenia skarg na czynności egzekucyjne nie tylko po upływie dłuższego czasu od daty podjęcia skarżonej czynności, ale także po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Odtwarzanie faktów opisujących przebieg kwestionowanych czynności egzekucyjnych, zaistniałych w znacznej odległości czasowej od chwili, gdy przystępowano do dokonania oceny ich zgodności z prawem, musiało napotykać na istotne trudności. Argument ten po nowelizacji u.p.e.a., dokonanej w 2001 roku, stracił jednak na aktualności, skoro termin do złożenia skargi został sprecyzowany i ograniczony do 14 dni od daty dokonania zakwestionowanej czynności.
Pogląd organu, że umorzenie postępowania egzekucyjnego wyklucza rozpoznanie skargi skarżącego na czynność organu egzekucyjnego jest sprzeczny z brzmieniem art. 54 u.p.s.a., który to przepis, określając termin do wniesienia skargi na 14 dni od dnia dokonania tej czynności, możliwość jej wniesienia odnosi tylko do daty dokonania czynności, a nie do tego, czy postępowanie egzekucyjne jeszcze się toczy, czy też zostało już zakończone. Ponadto uznanie, że zbadanie i rozstrzygnięcie skargi – i to w obydwu instancjach administracyjnych - zależy od kontynuowania postępowania egzekucyjnego, nie tylko jest nieracjonalne i prowadzące do zniweczenia funkcji ochronnej skargi na czynności egzekucyjne jako instytucji prawnej, ale także, co istotniejsze, nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia normatywnego (tak też NSA w wyroku z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 209/09). Co istotne, z art. 54 § 5a u.p.e.a. (obowiązującego od 1 stycznia 2016 r.) wprost wynika, że uwzględnienie skargi skutkować powinno uchyleniem czynności egzekucyjnej, bądź stwierdzeniem/usunięciem jej wadliwości.
Przez wzgląd na powyższe, słusznie skarżący zarzucił, iż zaskarżone postanowienie jest wadliwe, skarga bowiem wniesiona została w ustawowym terminie, w toku postępowania i zawierała zarzuty co do dokonanych czynności egzekucyjnych, które winny zostać rozpoznane przez organ egzekucyjny.
Dla jasności wywodu wskazać trzeba, iż nie zasługuje na aprobatę sposób procedowania organu egzekucyjnego, tj. odniesienie się do zarzutów skargi na czynność egzekucyjną w piśmie - odpowiedzi na skargę do tut. Sądu.
Sąd nie podziela i tego poglądu organu odwoławczego, zrównującego de facto instrumenty procesowe określone w art. 61a k.p.a. oraz art. 105 k.p.a. Błędnie również organ wywodzi, iż w sprawie można było umorzyć postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną na podstawie art. 105 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Zgodnie bowiem z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z przytoczonego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że jedną z "uzasadnionych przyczyn" obligujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tej decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 maja 2017 r., IV SA/Gl 785/16, CBOSA; R. Stankiewicz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, k.p.a. Komentarz, Warszawa 2017, s. 568-569). Wskazuje się również, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13, CBOSA). Wymaga podkreślenia fakt, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.) jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym. Konstatacja ta prowadzi do wniosku, że w tej sprawie ocenie podlegała jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką była odmowa wszczęcia postępowania, poza zakresem tej sprawy pozostawało natomiast odniesienie się do zarzutów merytorycznych dotyczących meritum sprawy będącej przedmiotem skargi (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2018 r., VIII SA/Wa 945/17, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 marca 2018 r., II SA/Go 1191/17). Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (tożsamość sprawy). Powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), wykluczająca ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, która musi dotyczyć tych samych podmiotów oraz posiadać ten sam przedmiot, tj. podstawę prawną, podstawę faktyczną i treść żądania strony. W orzecznictwie przyjęto również, że możliwe jest odpowiednie (zgodnie z art. 18 u.p.e.a.) zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 61a k.p.a. w sytuacji, gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami ustaw o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również żadnymi innymi przepisami prawa, czyli gdy wiadomym jest, że brak jest w tym przedmiocie jakiejkolwiek regulacji, co powoduje, że wniosek taki już na etapie jego wnoszenia jest bezprzedmiotowy. Ponadto, w orzecznictwie wskazano także na możliwość stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku, gdy dana kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta i ponowne postępowanie nie mogło być wszczęte ze względu na obowiązujący zakaz ponownego orzekania w tej samej sprawie z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3502/15, wyrok NSA z dnia 4 marca 2016 r., II FSK 137/14).
Sąd podziela stanowisko NSA, że "regulacja zawarta w art. 61a § 1 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy postępowanie nie może być wszczęte. Natomiast regulacja zawarta w art. 105 § 1 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy postępowanie jest w toku, ale z jakiejś przyczyny stało się bezprzedmiotowe (np. w toku postępowania przestał istnieć podmiot będący stroną postępowania). Przepis ten stanowi bowiem, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W przepisie tym szczególne znaczenie ma zwrot "stało się bezprzedmiotowe", albowiem stać się bezprzedmiotowym może tylko postępowanie już wszczęte i pozostające w toku. Zatem każdy z tych przepisów znajduje zastosowanie w innej sytuacji" (wyrok NSA z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 137/14).
Rozpoznając sprawę ponownie, organ egzekucyjny i organ odwoławczy uwzględnią przedstawioną przez Sąd ocenę prawną w sprawie, w której wniesiona przez skarżącego skarga na czynność egzekucyjną winna zostać rozpoznana przez organ egzekucyjny merytorycznie, ponieważ brak było podstaw do zastosowania zarówno art. 61 k.p.a. jak i 105 k.p.a. Okoliczność uchylenia czynności egzekucyjnych, w świetle art. 5 § 5a u.p.e.a., nie stanowi przeszkody w jej rozpoznaniu, gdyż organ egzekucyjny w razie uwzględnienia skargi może stwierdzić jej wadliwość. Rozstrzygnięcie czy podjęte czynności egzekucyjne były wadliwe, czy też nie, może mieć dla skarżącego istotne znaczenie, gdyż w skardze zapowiedział dochodzenie odszkodowania za szkody wyrządzone wskutek niezgodnego z przepisami prawa wszczęcia lub prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o art. 168b u.p.e.a.
Sąd, mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a"), uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W tych ramach uwzględniono, że wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, wysokość opłaty za czynności radcy prawnego kształtuje się z kolei na poziomie 480 zł, co wynika z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. - Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.), a suma tych wartości podlega powiększeniu o wysokość opłaty skarbowej za złożenie wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa, który załączono do skargi (17 zł). W rezultacie wysokość kosztów ustalono na kwotę 597 zł (100 zł + 480 zł + 17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło