I SA/Gl 305/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając wniosek, podkreślił w szczególności, że jest rencistą, gdyż uległ wypadkowi w gospodarstwie rolnym, i wciąż znaczne środki przeznacza na zakup leków. Zaznaczył, że stan zdrowia, tj. padaczka pourazowa, utrudnia mu prowadzenie wspomnianego gospodarstwa. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, dochody rodziny ograniczają się do jego renty oraz wpływów z działalności rolniczej w łącznej wysokości 2068,50 zł, zaś koszty utrzymania obejmują m.in. wydatki na: mieszkanie – 500 zł, zakup leków – 200 zł oraz składkę jego małżonki na ubezpieczenie społeczne rolników – 360 zł kwartalnie. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie w szczególności: dokumentu potwierdzającego wypłatę wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu (zastrzeżono, że należy wskazać sposób, w jaki wynagrodzenie to zostało spożytkowane, oraz że oświadczenie w tym zakresie powinno być udokumentowane) oraz wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nadesłał: zaświadczenie o wysokości renty (w kwietniu bieżącego roku wypłacono mu kwotę 1068,50 zł), kopię zeznania podatkowego za ubiegły rok (skarżący i jego małżonka wykazali w nim przychody jedynie z tytułu renty oraz zwrot podatku w kwocie 189 zł), zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącego (według niego gospodarstwo to liczy 6,0978 ha przeliczeniowego, a dochód roczny wyliczony z uwzględnieniem tej wartości wynosi 16.543,33 zł), odpis decyzji z dnia 27 listopada 2012 r. przyznającej skarżącemu płatności w systemie wsparcia bezpośredniego na 2012 r. w kwocie 6960,25 zł, kopię aktu notarialnego z dnia 18 października 2011 r., potwierdzającego ustanowienie przez skarżącego służebności przesyłu za wynagrodzeniem w kwocie 70.000 zł, wyciągi z rachunku bankowego skarżącego i jego małżonki za pierwszy kwartał bieżącego roku (dokumentuje on także "przelewy własne" z wykorzystaniem rachunków małżonki skarżącego, z których wyciągu nie nadesłano: w styczniu przelano na jeden z tych rachunków kwotę 3894 zł, w lutym z innego rachunku przelano łącznie sumę 2500 zł, a w marcu 661,27 zł. Ponadto – poza rentą skarżącego – na rachunek wpływają kwoty tytułem zapłaty za sprzedawane produkty rolne /tuczniki/: w styczniu 4799,59 zł, w lutym – 1558,34 zł oraz sporadycznie drobne kwoty na opłacenie części należności za energię elektryczną lub składki ubezpieczeniowej pochodzące z rachunków osób o tym samym nazwisku i miejscu zamieszkania co skarżący), a także dokumentację medyczną skarżącego. Dodatkowo skarżący oświadczył, że dopłatę w całości przeznaczył na potrzeby gospodarstwa rolnego, a wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności rolniczej na remont domu, lecz nie jest w stanie tych okoliczności udokumentować, tak samo jak wydatków na naprawę maszyn rolniczych. Wyjaśnił, że na zakup lekarstw przeznacza miesięcznie kwotę około 200 zł oraz że problemy z artykulacja mowy, związane z jego stanem zdrowia, mogą znacząco utrudnić mu przedstawienie stanowiska podczas rozprawy. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym – czyli stosownie do 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz profesjonalnego pełnomocnika, np. doradcy podatkowego – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. Z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy bez znaczenia pozostają natomiast inne okoliczności, na które zwraca uwagę wnioskodawca, w szczególności takie jak poziom świadomości prawnej strony i sposób, w jaki radzi sobie ona w postępowaniu (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 249/12, LEX nr 1137755), a także charakter i stopień skomplikowania sprawy (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 421/10, LEX nr 740862). Skądinąd jednak skarżący nie wykazał się dotychczas nieporadnością w postępowaniu, również prezentując swoje stanowisko, zaś sprawy ze skargi na interpretację podatkową nie są złożone pod względem faktograficznym, skoro ograniczają się do stanu faktycznego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji i do wskazanego tam problemu prawnego. Niemniej o braku podstaw do przyznania prawa pomocy w rozpatrywanej sprawie przesądza to, iż skarżący nie dowiódł, że uzasadnia to jego najogólniej rozumiana sytuacja materialna, tzn. że uniemożliwia mu ona poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić zatem trzeba, że w ramach gospodarstwa domowego wnioskodawcy osiągane są dochody (w postaci renty i wpływów z działalności rolniczej, w tym z dopłat), które, jak wynika z przedłożonego materiału dowodowego, pozwalają na bieżąco regulować wszystkie niezbędne wydatki, związane tak z utrzymaniem, jak z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Dochody te wszak, tak samo zresztą jak wspomniane wydatki, wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi, czyli najwyższej opłaty sądowej, której uiszczenie może wchodzić w grę w postępowaniu. Ponadto skarżący nie nadesłał wszystkich dokumentów objętych wezwaniem, co wyklucza całościową i wolną od wątpliwości ocenę jego możliwości płatniczych. Spostrzeżenie to odnosi się głównie do tej części wezwania, która dotyczyła wyciągów z rachunków bankowych. Otóż w wezwaniu zastrzeżono wyraźnie, że chodzi o wszelkie rachunki bankowe należące nie tylko do skarżącego, ale i do osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Tymczasem przedstawiono wyciąg tylko z jednego rachunku, chociaż w jego treści odnotowane są operacje dokonywane z wykorzystaniem innych rachunków posiadanych przez bliskich wnioskodawcy, zwłaszcza przez jego małżonkę. W tym ostatnim przypadku wysokość poszczególnych przelewów również wielokrotnie przewyższa wpis od skargi. Wiedza na temat środków pieniężnych pozostających do dyspozycji w gospodarstwie domowym strony jest więc niepełna, skoro nie wiadomo nawet tego, jaki jest stan nieujawnionych rachunków bankowych. Jest to szczególnie istotne w kontekście oświadczeń skarżącego na temat wynagrodzenia za ustanowioną przez niego służebność przesyłu. Wynagrodzenie to stanowiło równowartość deklarowanych we wniosku dochodów za nieomal trzy lata, toteż trudno przyjąć, że te – dodatkowe przecież – środki zostały w niespełna półtorej roku w całości rozdysponowane, i to w sposób niepozostawiający jakiegokolwiek śladu w dokumentacji czy na rachunku bankowym, na który zostały przelane. Powtórzyć również wypada, że w treści nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego mowa jest o niewymienionych we wniosku członkach rodziny skarżącego, którzy nie tylko z nim zamieszkują, ale i partycypują w kosztach utrzymania. W związku z tym podnieść należy, że wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku obejmowało różne dane o osobach pozostających z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym, m.in. w zakresie ich dochodów i rachunków bankowych. Wezwanie nie zostało więc w tej części wykonane. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.