I SA/Gl 312/05
WyrokWSA w Gliwicach2005-10-03
Skład orzekający: Anna Wiciak, Krzysztof Winiarski, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można ustalić dodatkowe zobowiązanie podatkowe za okres rozliczeniowy sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r., w sytuacji gdy decyzja określająca pierwotne zobowiązanie podatkowe została uchylona?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest pochodną decyzji określającej pierwotne zobowiązanie podatkowe. W przypadku uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, uchyleniu musi ulec również decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Niemniej jednak, dopuszczalne jest ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004 r. na podstawie art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, po dniu 30 kwietnia 2004 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za rok 2003. Organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o VAT, wskazując na zaniżenie podatku należnego przez spółkę. Skarżąca podniosła zarzut, że nie można stosować przepisów nowej ustawy do rozliczeń sprzed jej wejścia w życie, a także że decyzja pierwotna została uchylona.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu prawomocności wyroku, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Asesor WSA Mirosław Kupiec, Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach – Anny Podsiadło sprawy ze skargi "B" S.C. – E. K. – K. i M. K. w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1/ uchyla zaskarżoną decyzję; 2/ stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu prawomocności wyroku; 3/ zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]/[...]/złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie.
Działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późno zm.) art. 109 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535) - Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez E. K.-K. oraz Pana M. K. wspólników S.C. "A",/nowa nazwa- "B"s.c.w P.)reprezentowanych przez pełnomocnika Panią I. M.-J., od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Nr [...] z [...]r. ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za [...] 2003r. w wysokości [...] zł.- utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano iż decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest decyzją o charakterze konstytutywnym kreującą powstanie tegoż zobowiązania z chwilą doręczenia decyzji, zaś przy jej wydaniu znajdują zastosowanie normy prawa podatkowego obowiązujące w chwili orzekania o wysokości należnej kwoty dodatkowego zobowiązania podatkowego. Zaskarżona decyzja wydana została w okresie obowiązywania nowej ustawy decyzji dnia 11 marca 2004 roku decyzji podatku od towarów i usług(Dz.U.nr.54 poz.535) zatem organ podatkowy I instancji prawidłowo oparł swe rozstrzygnięcie na przepisie art.109 ust.4 tej ustawy obowiązującej od 1 maja 2004r.
Dodatkowe zobowiązanie podatkowe ustalone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. jest konsekwencją wykazania w deklaracji podatkowej za [...] 2003r. i otrzymania kwoty zwrotu różnicy podatku, zamiast wykazania zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego.
Zgodnie z art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, w razie stwierdzenia, iż podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zaniżenia.
Zgodnie zaś z ust. 5 tego artykułu jeżeli podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia.
Z kolei art. 109 ust. 8 pkt. 1 cyt. ustawy wyraźnie stanowi, iż powołane powyżej przepisy stosuje się odpowiednio gdy podatnik wykazał w deklaracji podatkowej i otrzymał kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego, a powinien wykazać kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego.
W rozpatrywanej sprawie ustalenia organu podatkowego wykazały istnienie nieprawidłowości polegających na stosowaniu niższej stawki podatku VAT, tj. 0% w stosunku do sprzedaży płyty CD "[...]", będących uzupełnieniem sprzedawanych w komplecie dwóch książek "[...]", zamiast stawki podstawowej, tj. 22%. co w efekcie miało wpływ na zaniżenie przez Spółkę podatku należnego i skutkowało określeniem przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości.
W deklaracji VAT-7 za [...] 2002r. Strona wykazała i otrzymała kwotę zwrotu różnicy podatku w wysokości [...] zł.natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. w wydanej decyzji z [...] r. Nr [...] określił za wskazany miesiąc zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. W tej sytuacji, wobec zawyżenia za [...] 2003. kwoty zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym i zaniżenia kwoty zobowiązania podatkowego zasadnym było zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 109 ust.8 pkt 1 cyt. wyżej ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki "B" wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. zarzucając, iż błędem organów podatkowych było oparcie orzeczenia o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym na przepisie art.109 ust.4 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług .W ustawie tej brak przepisów przejściowych, zatem za błędne rozliczenie podatku za okres sprzed 1 maja 2004 roku nie można stosować sankcji opartej na przepisach tej ustawy. Orzeczenia takiego nie można też oprzeć na przepisach art.27 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993r.skoro w dacie wydawania decyzji ustawa ta już nie obowiązywała.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań nad zasadnością skargi stwierdzić należy, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 pażdziernika 2005 roku w sprawie o sygn.akt- ISA/GL 311/05,który uchylił ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. Nr. [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za [...] 2003 roku.
Miedzy rozstrzygnięciem objętym wskazaną ostateczną decyzją a rozstrzygnięciem o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym istnieje ścisły związek merytoryczny którego istota sprowadza się do tego, że decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe jest niejako pochodną decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za dany okres rozliczeniowy. W tej bowiem decyzji dochodzi do ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia zaistnienia ustawowych przesłanek orzekania o dodatkowym zobowiązaniu podatkowym.
Procesową konsekwencją owego związku jest to, że decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe musi dzielić losy decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Innymi słowy, w przypadku uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, uchyleniu musi ulec również decyzja ustalająca dodatkowe zobowiązanie podatkowe.
Na marginesie w nawiązaniu do zarzutów skargi wskazać należy, iż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12 września 2005r.(sygn. akt-I FPS 2/05)"Po dniu 30 kwietnia 2004r.dopuszczalne jest ustalenie podatnikowi podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy rozliczeniowe sprzed 1 maja 2004.na podstawie art.109 ust.4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług(Dz.U.nr.54 poz.535 ze zm.)
Z tych wszystkich powodów, działając na podstawie art.145§1pkt.1 lit.c oraz art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U.nr.153 poz.1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powołane przepisy
art. 233 § 1 pkt 1art. 13 § 1 pkt 2art. 109 ust. 8 pkt 1 ustawyart.109 ust.4art. 109 ust. 4 ustawyart. 109 ust. 8art. 109 ust.8 pkt 1art.109 ust.4 ustawyart.27 ustawyart.145§1art.152art.200 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło