I SA/Gl 315/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. i A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania czynności egzekucyjnych Przedmiotem skargi E. i A. S. jest w tej sprawie postanowienie organu odwoławczego, którym – uwzględniając postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] uchylające postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie zażalenia z dnia 12 grudnia 2007 r. – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] o: 1) przywróceniu terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...], 2) uznaniu zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione, 3) odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, 4) wstrzymaniu czynności egzekucyjnych do dnia 28 lutego 2008 r. We wspomnianej na wstępie skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Wniosek ten nie zawierał jednak odrębnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednak zgodnie z art. 61 § 2 i 3 ustawy skarżący może wnosić o takie wstrzymanie w całości lub w części do organu, który wydał decyzję lub postanowienie (§ 2) oraz do Sądu (§ 3). Stosownie z kolei do tego ostatniego przepisu odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje zatem zasadę określoną w art. 61 § 1 P.p.s.a. i może zostać wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, a wniosek o wstrzymanie wykonania aktu winien być w sposób przekonywujący dla Sądu umotywowany w oparciu o przesłanki wskazane art. 61 § 3 P.p.s.a. W ramach niniejszego postępowania skarżący jednoznacznie wskazali, że ich intencją jest wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Wniosek taki należało uznać za niedopuszczalny, jako że przedmiotem wstrzymania wykonania na gruncie art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. mogą być akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W ocenie Sądu pominięcie słowa "czynności" w tej części art. 61 § 3 P.p.s.a. było działaniem celowym ustawodawcy. Właściwym bowiem dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych jest w myśl art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – organ sprawujący nadzór nad egzekucją. Przedwczesna jest natomiast ocena zasadności skargi pod kątem ewentualnych naruszeń jakich miałby dopuścić się organ administracji publicznej, wydając akt prawny w przedmiocie m. in. wstrzymania czynności egzekucyjnych. Analiza argumentacji skarżących w tym względzie będzie przedmiotem rozważań Sądu w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy z ich skargi. Jedynie na marginesie należało rozważyć kwestię ewentualnej wykonalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania lub tego wymagają (por. L. Klat-Wertlecka, Wykonalność aktu administracyjnego [w:] Koncepcja systemu prawa administracyjnego /pod red. J. Zimmerman/, Warszawa 2007, s. 550; por. również m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2509/99, Orzecznictwo Sądów Polskich 2000, nr 11, poz. 164, z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 805/04 i z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 956/04 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 1539/03, LEX nr 203327). Należy zatem podkreślić, że wykonaniu podlegają akty nakładające na adresata jakieś obowiązki, w szczególności zaś takie, które mogą stać się przedmiotem egzekucji (por. L. Klat-Wertlecka, Wykonalność..., s. 545 i 547-548; autorka zauważyła, iż większość postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego nie nadaje się do wykonania, gdyż odnosi się jedynie do kwestii procesowych. Identycznie oceniła "akty odmowne", które "nie zmieniają sytuacji prawnej adresata aktu".). Nie ulega więc wątpliwości, iż zaskarżone postanowienie nie może być uznane za taki akt. Nie nosi ono bowiem znamion wykonalności. Wynika to już z samej tylko istoty postanowienia, które jest orzeczeniem o charakterze procesowym i nie można w ten sposób nadać stronie uprawnień bądź ustalić obowiązków o charakterze prawno-materialnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych. W drodze postanowienia określane są bowiem co do zasady jedynie uprawnienia i obowiązki strony w toku postępowania, w tym egzekucyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2008 r. sygn. akt II FZ 588/08, niepubl.). Jedynie na marginesie należy zauważyć, że skarżący nawet nie starali się naprowadzić na okoliczności, które w jakikolwiek sposób mogłyby uzasadnić spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.