I SA/Gl 321/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-03

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Ewa Madej, Ryszard Mikosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzekanie sędziego w innych sprawach z udziałem strony skarżącej stanowi uzasadnioną podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy?
Ratio decidendi
Orzekanie sędziego w innych sprawach z udziałem strony skarżącej, samo w sobie, nie stanowi wystarczającej przesłanki do jego wyłączenia od rozpoznania kolejnej sprawy. Podstawę wyłączenia mogą stanowić jedynie obiektywne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a nie subiektywne przekonanie strony. Wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać wskazanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.
Stan faktyczny
Skarżąca J. P. złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Teresy Randak, argumentując, że sędzia ta orzekała w dwóch innych sprawach z jej udziałem. Sędzia Teresa Randak oświadczyła, że brak jest podstaw do jej wyłączenia. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), , Sędziowie Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Ryszard Mikosz, po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego WSA Teresy Randak p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie sędziego. W trakcie rozprawy w dniu 23 października 2008 r. skarżąca J. P. złożyła wniosek o wyłączenie przewodniczącego składu orzekającego w niniejszej sprawie - sędziego WSA Teresę Randak. Uzasadniając wniosek, skarżąca podkreśliła, że sędzia ta orzekała w dwóch sprawach, tj. w sprawie z jej skargi zarejestrowanej pod sygn. I SA/Gl 133/08, zakończonej wyrokiem z dnia 14 lipca 2008 r. oraz w sprawie ze skargi K. i M. H., zakończonej wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2008 r. W oświadczeniu z dnia 27 października 2008 r. sędzia Teresa Randak stwierdziła, że brak jest podstaw do wyłączenia jej od rozpoznawania tej sprawy, określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz że nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 wskazanej wyżej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Treść powołanego przepisu nie wskazuje jakiego rodzaju okoliczności mogłyby uzasadniać podejrzenie braku bezstronności i tym samym wyłączenie sędziego. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Z kolei art. 20 ppsa wskazuje na wymagania formalne wniosku o wyłączenie sędziego. W myśl więc tego przepisu wniosek strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. Powinien on zawierać, obok ogólnych warunków, którym powinno odpowiadać każde pismo strony, także wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Wniosek, który nie spełnia tych wymogów, podlega oddaleniu. Nie ulega więc wątpliwości, że wnioskodawca, składając ów wniosek, powinien wskazać fakty, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II SO/Ol 249/05, publ. LEX nr 235267). Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącej o wyłączenie sędziego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa nie może on odnieść skutku. Oceniając bowiem złożony wniosek, należy pokreślić, że skarżąca nie wykazała zasadności wniosku. W uzasadnieniu podniosła ona jedynie kwestię orzekania w innych sprawach przez sędziego, którego wyłączenia żąda. Tymczasem okoliczność ta nie może stanowić przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony. Nie wywołuje ona bowiem wątpliwości co do bezstronności sędziego, a tylko taka okoliczność uzasadnia wniosek o wyłączenie sędziego. Zaakcentować przy tym należy, że każda sprawa podlega indywidualnej ocenie przez składy sędziowskie. Z tego też powodu wskazanie, że sędzia orzekał w innej sprawie z udziałem skarżącej, nie powoduje, że można mówić o jakimkolwiek emocjonalnym nastawieniu sędziego do tej sprawy czy strony. Sam fakt zatem orzekania w innej sprawie nie daje podstawy do sformułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Podnieść więc należy, że skarżąca oparła swój wniosek jedynie na subiektywnym przekonaniu o braku bezstronności sędziego. Takie zaś przekonanie nie może mieć znaczenia, gdyż, jak już wskazano, podstawę wyłączenia sędziego mogą stanowić tylko te powody, które obiektywnie powodują utratę zaufania do sędziego. Tym samym uznać trzeba, że skarżąca nie wskazała jakiejkolwiek przyczyny wyłączenia określonej w przepisie art. 19 ppsa. Nadto wskazać należy, że w aktach spawy znajduje się oświadczenie sędziego, w którym stwierdzono brak prawnych podstaw uwzględnienia przedmiotowego wniosku, określonych w art. 18 i art. 19 ppsa. Reasumując, orzekanie w innych sprawach przez sędziego, którego wyłączenia domaga się strona, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej jego wyłączenie. Pogląd taki jest zgodny z linią orzeczniczą i został wyrażony m. in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 15 października 1969 r., sygn. akt I PZ 41/69 (publ. LEX nr 6584), w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2005 r., sygn. akt I OZ 939/05 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Sąd w oparciu o art. 19 ppsa i art. 20 ppsa oraz przy zastosowaniu art. 22 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło