I SA/Gl 334/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił stronie skarżącej – A Sp. z o.o. w C. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie udowodniła braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, które sprowadzały się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1500,00 zł. Stwierdzono, że środki trwałe spółki wynoszą [...] zł (zgodnie ze złożonym wnioskiem), zaś aktywa obrotowe [...] zł (wg bilansu na dzień 31 grudnia 2008 r.). Odnotowano przy tym, że w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. wartość aktywów trwałych spółki uległa wzrostowi. Zaznaczono, że wnioskująca spółka ponosi wysokie wydatki, czego dowodem są koszty uzyskania przychodu. Zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji podatkowej CIT – 8 za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. koszty te wynosiły [...] zł. Wartości wielokrotnie przewyższały wartość należnego wpisu. Ponadto, spółka zakończyła rok 2008 zyskiem. Stwierdzono, że sam fakt zajęcia rachunków bankowych skarżącej nie może przemawiać za przyznaniem jej prawa pomocy. Spółka posiada bowiem majątek, który może przynosić dochody. Postanowieniem z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II FZ 407/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż Sąd pierwszej instancji przedwcześnie zajął stanowisko w kwestii przyznania spółce prawa pomocy. W stosunku do spółki jest bowiem prowadzona egzekucja, w ramach której zajęty został rachunek bankowy na kwotę [...] zł, co przy zerowym stanie konta może powodować, iż egzekucja jest kierowana do innego majątku. Ponadto stwierdzono, iż Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do kwestii złożenia przez skarżącą ponownego wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, jak również do faktu, że przed tymże Sądem prowadzonych jest dwanaście postępowań sądowoadministracyjnych, zainicjowanych wniesieniem skarg przez A Sp. z o.o. w C.. Na podstawie zarządzenia z dnia 28 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał pełnomocnika strony skarżącej do złożenia w terminie 7 dni dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym: przedstawienia pełnej wersji raportów kasowych uwzględniających opis zdarzeń gospodarczych za miesiące od maja do października 2009 r.; złożenia aktualnych deklaracji na podatek od towarów i usług (VAT – 7) za okres od maja do października 2009 r. a w przypadku, gdyby deklaracje te nie zostały złożone – przedstawić należało stosowne zaświadczenie właściwego organu podatkowego fakt ten potwierdzające; przedstawienia aktualnego zaświadczenia komornika o wysokości wyegzekwowanych należności oraz o zastosowanych wobec A Sp. z o.o. w C. środkach egzekucyjnych; złożenia wyjaśnień dotyczących nieruchomości, położonej we wsi Ł, gmina M. - w tych ramach należało oświadczyć, czy spółka w dalszym ciągu posiada tytuł prawny do tej nieruchomości, zaś w przypadku jej zbycia, należało tę okoliczność udokumentować; wskazania, na jakim etapie w chwili obecnej znajduje się postępowanie z wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki - w tych ramach należało również nadesłać ewentualne rozstrzygnięcie. Wezwanie powyższe doręczone zostało pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 5 listopada 2009 r. i do chwili obecnej nie zostało wykonane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym – stosownie do art. 245 § 3 tej ustawy – m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepis art. 246 § 2 pkt 2 ppsa stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 ustawy. Wobec tego przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 96/06 LEX nr 360343). Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego lub dochodów. Tymczasem skarżąca spółka nie wykazała okoliczności przemawiających za przyznaniem jej prawa pomocy. Przede wszystkim stwierdzić bowiem należało, iż skarżąca nie nadesłała istotnych dokumentów źródłowych (w tym przede wszystkim nie podała aktualnych informacji dotyczących prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego, jak również nie nadesłała aktualnej wersji raportów kasowych), na podstawie których możliwa byłaby ocena jej obecnych możliwości płatniczych w ramach rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak zatem działania ze strony skarżącej, w przedmiocie wykazania jej aktualnej sytuacji materialnej, skutkować musiał odmową przyznania prawa pomocy. Okoliczności powyższe miały podstawowe znaczenie dla przyjęcia oceny, że nie została w rozpoznawanej sprawie spełniona przesłanka dotycząca wykazania przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 255 ppsa, należało orzec jak w sentencji.