I SA/Gl 334/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-09
Skład orzekający: sędzia WSA Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji ustalającej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł, jeśli strona skarżąca nie posiada majątku ani dochodów, a przepis stanowiący podstawę decyzji został uznany za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że brak majątku i dochodów u strony skarżącej wyklucza możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd podkreślił, że argumenty dotyczące niezgodności przepisu z Konstytucją nie mogą stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, gdyż ocena legalności aktu jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł. Pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując niemożnością zapłaty zobowiązania z uwagi na brak majątku oraz niezgodnością przepisu stanowiącego podstawę decyzji z Konstytucją. Organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Sąd rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dorota Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] r. nr [...] ustalającą J. L. (dalej: skarżąca) zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w 2007 r. w wysokości [...]zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję organu odwoławczego pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy, w przypadku zaś, gdy organ ten nie wstrzyma wykonania decyzji – o wstrzymanie ich wykonania przez Sąd.
Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej podniósł, że z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego skarżąca nie będzie w stanie go zapłacić. W sprawie zachodzi zatem niewątpliwie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co zdaniem pełnomocnika oznacza, iż występują przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. W ocenie pełnomocnika jest tak tym bardziej dlatego, że przepis będący podstawą prawną wydania decyzji (art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2007 r.) na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2014 r. uznany został za niezgodny z Konstytucją.
Postanowieniem z dnia [...]r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 23 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd. Pełnomocnik ponownie przedstawił w tym zakresie argumentację, powołaną już w treści skargi. Dodatkowo zaznaczył, że przedkłada oświadczenie skarżącej złożone na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF), z którego wynika, że nie ma ona najmniejszych szans na zapłatę zobowiązania podatkowego. Stwierdził przy tym również, że oświadczenie powyższe nie stanowi wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy.
Do pisma pełnomocnik załączył między innymi wypełniony przez skarżącą druk PPF, z którego wynika, iż nie posiada ona dochodów, nieruchomości, mieszkania, oszczędności, papierów wartościowych ani wartościowych przedmiotów; na rachunku bankowym posiada zgromadzone oszczędności w kwocie [...]zł. Nie pozostaje też z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd po przekazaniu mu skargi może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać następnie należy, że inicjatywa do wskazania na istnienie przesłanek wstrzymania wykonania aktu przysługuje stronie skarżącej, która winna taki stan rzeczy uprawdopodobnić w uzasadnieniu swego wniosku. Tylko bowiem na podstawie jej twierdzeń Sąd może ocenić istnienie przesłanek pozwalających na wstrzymanie wykonania decyzji. Użyte w wyżej cytowanym przepisie pojęcia nieostre, wymagają skonkretyzowania poprzez dokładną i wyczerpującą argumentację czy też zobrazowania za pomocą odpowiednich dokumentów.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wskazanie we wniosku na okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168).
W orzecznictwie akcentuje się, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Przepis ten zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2914/12, LEX nr 1240731). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami i dowodami. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 298/14, LEX nr 1500173).
Nadto wskazać należy, iż Sąd badając wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć nie tylko na ocenie wniosku strony skarżącej ale również na analizie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy.
Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania, podtrzymany w piśmie z dnia 23 kwietnia 2016 r., zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć należy, iż nie można uznać zasadności argumentu możliwości wyrządzenia skarżącej znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji, gdy jak wskazano w dołączonym do pisma z dnia 23 kwietnia 2016 r. druku PPF, nie posiada ona żadnego majątku, dochodów czy zasobów finansowych. Skoro zatem w przypadku skarżącej nie ma możliwości skutecznego prowadzenia egzekucji administracyjnej zarówno z majątku, ani z wynagrodzenia, w ocenie Sądu wykonanie zaskarżonej decyzji nie stwarza dla skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Jeśli bowiem, jak oświadcza skarżąca, nie posiada ona żadnego majątku i nie osiąga żadnego dochodu, przeprowadzenie egzekucji w zakresie możliwym nie doprowadzi do powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ brak będzie przedmiotów podlegających egzekucji.
Zauważyć następnie należy, że argumenty dotyczące legalności decyzji również nie mogą uzasadniać przychylenia się do wniosku. Rozpoznając bowiem na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania Sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04, niepubl.). Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny Sądu w toku rozprawy i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 P.p.s.a. to dwie różne kwestie. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności decyzji z prawem, a zwłaszcza rozstrzygnięcie sądu w tym zakresie, niweczyłoby kontrolę sądową legalności decyzji administracyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, niepubl.) a takie postępowanie jest niedopuszczalne.
Reasumując należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej w rzeczywistości nie uprawdopodobnił występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.
Co istotne, również z analizy akt administracyjnych nie wynika, aby takie przesłanki w sprawie występowały.
Zaakcentować równocześnie trzeba, że decyzje organu pierwszej instancji – co do zasady – nie podlegają wykonaniu, dlatego też nie można było orzec w rozpatrywanej sprawie o wstrzymaniu wykonania decyzji wydanej przez organ pierwszoinstancyjny (art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613).
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło