I SA/Gl 334/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Borys Marasek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r. nr COF.OUR.6375.24172.2021, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej (dalej: wierzyciel, Dyrektor COF), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm., dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez M. B. (dalej: skarżący, zobowiązany), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 listopada 2021 r. nr [...], mocą którego: - uznano za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dyrektor COF wystawił w dniu 6 lipca 2021 r. tytuł wykonawczy nr 67817E1-47/WA/2021, obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2016 r. do listopada 2019 r. Na jego podstawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. (dalej: Naczelnik US), prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 2 sierpnia 2021 r., zobowiązany złożył zarzut zatytułowany: "Zażalenie - Odwołanie od decyzji 67817E1- 47/WA2021". Następnie w dniu 3 sierpnia 2021 r. wniósł uzupełnienie w/w zarzutu pismem zatytułowanym "Zażalenie - Odwołanie od decyzji 67817E1-47/WA2021" wraz z załącznikami w postaci: - kopii pisma z dnia 05 czerwca 2020 r., - kopii duplikatu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] z dnia 18 sierpnia 2008 r., - kopii wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 23 stycznia 1989 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. znak: 1409-SEE.711.1.151.2021.JK przekazał wierzycielowi, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzut z dnia 2 sierpnia 2021 r. uzupełniony w dniu 3 sierpnia 2021 r. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2021 r. nr [...], z uwagi na złożenie przez zobowiązanego zarzutów w terminie 7 dni, zawiesił postępowanie egzekucyjne, zgodnie z art. 35 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela na wniesione zarzuty zostało zawarte w postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia 15 listopada 2021 r. znak: [...], w którym oddalono zarzut nieistnienia obowiązku. Do postanowienia dołączono: - kserokopię wniosku o rejestrację odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych z dnia 22 stycznia 2002 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej dniu 20 listopada 2021 r., skarżący złożył zażalenie na postanowienie wierzyciela z dnia 15 listopada 2021 r. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r. nr COF.OUR.6375.24172.2021, Dyrektor COF, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 listopada 2021 r. nr [...], mocą którego uznano za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych, nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych, począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej Poczty Polskiej Spółki Akcyjnej, formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Odnosząc się do zarzutów, wierzyciel stwierdził, że na imię i nazwisko skarżącego, zgłoszona została rejestracja odbiornika RTV, używanego pod adresem: ul. [...], W. Po zgłoszeniu rejestracji, wydana została książeczka radiofoniczna, stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. nr 187, poz. 1342, dalej: rozporządzenie z 2007 r.), skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Wierzyciel podkreślił, że wyłącznie podjęcie przez abonenta działań zmierzających do wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, może doprowadzić do ustania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych. Jeżeli więc abonent nie dokona skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiorników, zobowiązany jest do uiszczania opłat abonamentowych. Wskazano także, iż abonament przypisany jest do osoby, która zarejestrowała odbiornik RTV (w zaistniałym przypadku do skarżącego), a nie do adresu. Powołując się na powyższe argumenty, wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku. W zażaleniu z dnia 12 października 2020 r., skarżący podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku, podnosząc, że z powodu sprzedaży mieszkania w 2004 r., dokonał wyrejestrowania odbiorników, oraz że nie ma obowiązku przechowywania dokumentów przez 17 lat. Zauważył również, że w zawiadomieniu o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłanego na adres: ul. [...], W., jako abonenta wskazano M. B. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, postanowieniem z dnia 9 lutego 2022 r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 15 listopada 2021 r. Wierzyciel w rozstrzygnięciu tym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu postanowienia podano, że na imię i nazwisko skarżącego zgłoszona została rejestracja odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul. [...], W., a następnie wydana została książeczka opłat abonamentowych numer [...], stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zobowiązany zaskarżył w całości postanowienie Dyrektora COF z dnia 9 lutego 2022 r. Uzasadniając skargę zobowiązany podniósł, że dopełnił formalności wyrejestrowania radioodbiornika i przechowywał dokumenty przynajmniej 10 lat, następnie dokonał ich zniszczenia, gdyż, jak twierdzi, brak podstaw prawnych do przechowywania dokumentacji bezterminowo. Skarżący wskazał dodatkowo na fakty świadczące o bałaganie w Poczcie Polskiej, który mógł być również przyczyną zagubienia, złego zarejestrowania, faktu wyrejestrowania. Ponadto podniósł, że wierzyciel przez 15 lat nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia miejsca aktualnego pobytu skarżącego i poinformowania go o zaległościach. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia, uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym, nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na wstępie Sąd wskazuje, że art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.) umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem, Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie, którym uznano za niezasadny zarzut w postaci nieistnienia obowiązku. Przechodząc do dalszych rozważań, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, przysługuje prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że na imię i nazwisko skarżącego zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to nieaktualnego już miejsca zamieszkania zobowiązanego. Okoliczność tę udokumentowano kopią "Wniosku o zezwolenie na używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego" opatrzonego datą 22 stycznia 2001 r. Na formularzu tym wskazano adres: W., ul. [...]. Wobec powyższego przyjąć należy, że taka rejestracja miała miejsce. Zrodziło to więc obowiązek skarżącego do ponoszenia opłat abonamentowych. Zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej, obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r. sygn. I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa więc do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Zasadnym jest również stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania, nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Zatem, skoro doszło do rejestracji odbiornika RTV w 2001 r. na ul. [...] w W., to późniejsza zmiana miejsca zamieszkania skarżącego, nie zwalnia go z obowiązku regulowania należności z tytułu opłat abonamentowych. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki, a więc na zobowiązanym. Skoro skarżący nie legitymuje się takim dowodem pochodzącym sprzed okresu dochodzonych zaległości, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych. Zgodnie § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników, stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia, z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wynika że Poczta Polska Spółka Akcyjna, była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego, nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że wskazany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji, czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Podkreślić należy, że nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat, indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Zatem skoro skarżący nie dopełnił wymogów formalno-prawnych związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, to Poczta Polska Spółka Akcyjna, zobligowana była do nadania zobowiązanemu wspomnianego numeru. Dla istnienia obowiązku wnoszenia opłat, bez znaczenia jest kwestia potwierdzenia doręczenia, czy też nadania wspomnianego zawiadomienia, gdyż ma ono wyłącznie charakter informacyjny, a nie kreujący obowiązek. W wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn. K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Oznacza to, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV, powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Opłaty te są należne od osoby dokonującej rejestracji odbiornika. Wierzycielowi przysługuje w tym przypadku prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi przepis prawa, a nie akt administracyjny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. II FSK 429/18, Lex nr 2782085). Jeżeli więc organ wykazał dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien z kolei wykazać wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. I SA/Gl 1156/21, opubl. w CBOSA) Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Mając na uwadze powyższe, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.