I SA/Gl 358/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-03-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Ewa Madej, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym może być podstawą do kwestionowania postępowania egzekucyjnego dotyczącego grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne dotyczące grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym jest odrębnym postępowaniem od egzekucji tego obowiązku. Zarzuty wniesione w ramach postępowania egzekucyjnego dotyczącego grzywny mogą odnosić się wyłącznie do egzekucji świadczeń pieniężnych, a nie do kwestii związanych z wykonaniem pierwotnego obowiązku niepieniężnego. W związku z tym, zarzut niewykonalności obowiązku rozbiórki nie może być podstawą do kwestionowania legalności postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania nałożonej grzywny.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące grzywny nałożonej w celu przymuszenia do rozbiórki garażu wybudowanego samowolnie. Zarzuty opierały się na niewykonalności obowiązku rozbiórki, wskazując na brak tytułu prawnego do nieruchomości. Organ egzekucyjny, związany stanowiskiem wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego), uznał zarzuty za niedopuszczalne, a następnie odmówił ich uwzględnienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc naruszenie przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej i prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Ewa Madej, Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Protokolant Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. i Z. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. dnia [...] nr [...] o odmowie uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] nr [...] dotyczący egzekucji grzywny w celu przymuszenia.
Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji działając na postawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 18, art. 34 § 1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 229., poz. 1954 ze zm.) o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej w skrócie upea oraz w oparciu o stanowisko wierzyciela – tj. Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] oraz S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmówił uwzględnienia zarzutów J. i Z. M. na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniono na wstępie, że organ egzekucyjny wszczął w dniu [...] postępowanie egzekucyjne przeciwko J. i Z. M. na postawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w D., dokonując zajęcia świadczeń emerytalnych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.. Kopia tytułu wykonawczego nr [...] (który wystawiono wobec J. i Z. M., na co wskazuje wypełnienie kwadratu nr 1 w poz. 9 oraz załącznika N) została przesłana do zobowiązanych wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalnego i odebrana przez nich w dniu 31 maja 2006 r. ZUS pismem z dnia 13 czerwca 2006 r. poinformował, iż począwszy od czerwca 2006 r. będzie potrącać ze świadczenia emerytalnego pobieranego przez Z. M. kwotę [...] zł miesięcznie aż do czasu wyegzekwowania pełnej kwoty zadłużenia tj. sumy [...] zł (w dniu 12 czerwca 2006 r. dokonano pierwszego potrącenia i jest ono realizowane w dalszym ciągu).
Dalej organ I instancji podał, że na powyższe zajęcie świadczenia emerytalnego zobowiązani wnieśli zarzuty, kwestionując istnienie obowiązku objętego prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. zwrócił się do wierzyciela, tj. Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w D. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] nr [...] w oparciu o art. 34 § 1, § 1a i § 2 upea zarzut za niedopuszczalny. Wyrażając swoje stanowisko wierzyciel wskazał, że J. i Z. M. w 1995 r. na działce [...], będącej własnością Skarbu Państwa przeznaczonej pod zabudowę domem mieszkalnym wybudowali garaż bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzją z dnia [...] nr [...] nakazał sprawcom samowoli budowlanej, tj. J. i Z. M. rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W związku z niewykonaniem decyzji administracyjnej wydano w dniu [...] postanowienie o nałożeniu grzywny. Z uwagi na brak wpłat na poczet tej należności skierowano tytuł wykonawczy do organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w D.. W uzasadnieniu postanowienia wierzyciela z dnia [...] podano także, że zarówno po otrzymaniu decyzji dotyczącej rozbiórki przedmiotowego obiektu, jak i po doręczeniu upomnienia oraz postanowienia o nałożeniu grzywny J. i Z. M. nie wnieśli żadnych środków zaskarżenia, złożyli dopiero zarzut na postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego pobieranego przez Z. M.. Wspomniane postanowienie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w D. zostało utrzymane w mocy postanowieniem S. Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], które stało się ostateczne.
W konkluzji organ egzekucyjny stwierdził, że na obecnym etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie zaistniały okoliczności pozwalające na odstąpienie od zajęcia świadczenia emerytalnego, a zatem postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wskazany powyżej tytuł wykonawczy należy kontynuować.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik zobowiązanych wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez uwzględnienie wniesionego zarzutu oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu zażalenia podtrzymano argumentację przedstawioną w zarzutach na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w których zakwestionowano istnienie obowiązku i realną możliwość jego wykonania przez zobowiązanych, podnosząc, iż J. i Z. M. nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się garaż przeznaczony do rozbiórki (do pisma zawierającego zarzuty załączono odpis z księgi wieczystej, z którego wynika, iż obecnie użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości jest K. M.). Wskazując na wynikającą z powyższych okoliczności nie wykonalność obowiązku rozbiórki garażu pełnomocnik zobowiązanych stwierdził, że jest ona bezpodstawnie pomijana zarówno przez wierzyciela, jak i przez organ egzekucyjny. W zażaleniu ponownie wskazano na błąd co do osoby zobowiązanego, podkreślając, że egzekucja jest prowadzona przeciwko Z. M., podczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązaną wskazano J. M., co stanowi naruszenie art. 27 c upea.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...]
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji opisał na wstępie stan faktyczny sprawy, akcentując, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w D. postanowieniem z dnia [...] nałożył na J. i Z. M. grzywnę w celu przymuszenia. Postępowanie egzekucyjne dotyczące wspomnianej grzywny zostało wszczęte w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela w dniu [...] i w jego toku dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego pobieranego przez Z. M. (tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu emerytury doręczono zobowiązanym w dniu 31 maja 2006 r.). Pismem z dnia 7 czerwca 2006 r. zobowiązani, reprezentowani przez adwokata wnieśli zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując jako jego podstawę art. 33 pkt 5 upea, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, domagając się jednocześnie wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Wierzyciel, tj. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w D. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] nie uznał zarzutu, wobec czego organ egzekucyjny, mając na względzie związanie stanowiskiem wierzyciela, wynikające z art. 34 § 1 upea, postanowieniem z dnia [...] nr [...] oddalił zarzuty zobowiązanego. Zażalenie na to postanowienie zostało uwzględnione przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., który postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując, że nieuwzględnienie zarzutów może nastąpić po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela.
Kolejnym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] odmówiono uwzględnienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Dalej Dyrektor Izby Skarbowej w K. przytoczył treść art. 34 § 4 upea, zgodnie z którym zarzuty wniesione w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 do 7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Wymóg ten został w niniejszej sprawie spełniony, gdyż organ I instancji uzyskał stanowisko wierzyciela, który w postanowieniu z dnia [...], utrzymanym w mocy przez S. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, nie uznał zarzutów za słuszne i związany tym stanowiskiem organ egzekucyjny wydał postanowienie z dnia [...].
W rozpatrywanej sprawie nie ma mowy o błędzie co do osoby zobowiązanego, jak w dalszych wywodach stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w K., gdyż postanowieniem właściwego organu nałożono grzywnę na J. i Z. M., a zatem Z. M. jest na równi ze swoją żoną zobowiązany do jej uiszczenia (co zostało prawidłowo wskazane w odpowiednich rubrykach tytułu wykonawczego). Bez znaczenia natomiast dla wyniku sprawy, pozostaje argumentacja, w której zobowiązani wskazują, że tytuł prawny do gruntu przysługuje osobie trzeciej, gdyż dotyczy ona zasadności nałożenia grzywny, a więc kwestii objętej kompetencją wierzyciela. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zażalenia w sprawie organ II instancji stwierdził, że nie dopatrzył się istnienia przesłanek przemawiających za jego uwzględnieniem.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik J. i Z. M. podniósł zarzut naruszenia art. 33 § 1 i art. 28 a upea, art. 30 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, w ramach których uznano, że nie doszło do zmiany osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku rozbiórki i w związku z czym obowiązek rozbiórki nie przeszedł na następcę prawnego właściciela nieruchomości.
Wobec tych zarzutów pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonania postanowienia do momentu rozstrzygnięcia sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących opisał przebieg postępowania w niniejszej sprawie, a następnie ponowił argumentację przedstawianą we wcześniejszych etapach postępowania, akcentując, że skarżący zarówno przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jak i w jego toku podnosili, że nie są w stanie wykonać rozbiórki szopogarażu, gdyż nie dysponują tytułem do nieruchomości, na której jest on usytuowany. Okoliczność ta została pominięta przez wierzyciela, który stwierdził, że nie zostało wykazane, iż nabywca prawa użytkowania wieczystego nabył jednocześnie prawo użytkowania wieczystego obiektu objętego obowiązkiem rozbiórki. Zażalenie na to rozstrzygnięcie, w którym strona wyjaśniła istotę prawa użytkowania wieczystego, powołała się na następstwo prawne i niemożność wykonania rozbiórki i wskazała na treść art. 28a upea nie zostało uwzględnione przez S. Inspektorat Nadzoru Budowlanego, który stwierdził bezpodstawność zarzutów i prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W dalszych wywodach skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne jest od momentu wszczęcia bezprzedmiotowe, albowiem skarżący nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się obiekt przeznaczony do rozbiórki. Okoliczność, iż J. i Z. M. nie mają prawa dysponować wskazaną nieruchomością jak właściciele skutkuje niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym (skarżący powoływali się na ową niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, a nie, jak twierdzi S. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, na błąd co do osoby zobowiązanego). Wobec powyższego zasadny jest zarzut naruszenia art. 28 a upea, regulującego sytuacje, w których na skutek czynności cywilnoprawnych następuje przekształcenie zobowiązanego w nowy podmiot prawa albo do zmiany właściciela rzeczy, z którą związany jest egzekwowany obowiązek. Ta ostatnia sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki (por. wyrok wsa w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03, publ. ONSAiWSA 2005/6/138). W konkluzji tej części skargi pełnomocnik skarżących skonstatował, że zasadne jest twierdzenie, iż egzekwowany obowiązek przeszedł na następcę prawnego zobowiązanych, czyli nabywcę nieruchomości, w obrębie której położony jest obiekt przeznaczony do rozbiórki i to wobec tego nabywcy należało prowadzić postępowanie egzekucyjne. Z art. 28 a upea oraz art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 upea wynika, że jeżeli występuje następstwo prawne, czyli sprawa dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego, obowiązek administracyjny przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego zobowiązanego.
Zastępujący skarżących adwokat zarzucił także, iż ani wierzyciel ani organ egzekucyjny nie odnieśli się merytorycznie do argumentacji strony, w której wskazywała ona na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Teza Dyrektora Izby Skarbowej w K., który stwierdził, że "argument o braku prawa własności do gruntu, na którym wzniesiono budynek, podważa zasadność nałożonej kary grzywny, pozostającej w kompetencji wierzyciela" prowadzi, w ocenie pełnomocnika J. i Z. M. do bezpodstawnego wniosku, że organ egzekucyjny nie może samodzielnie określić czy obowiązek o charakterze niepieniężnym jest wykonalny czy też ma miejsce jego niewykonalność. Wykazana powyżej niewykonalność rozbiórki garażu wskazuje, że dalsze prowadzenie egzekucji celem przymuszenia skarżących do rozebrania obiektu jest całkowicie bezcelowe i naraża ich na ponoszenie kosztów egzekucji.
W skardze zawarto również zarzut naruszenia art. 52 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie stwierdzenia samowoli budowlanej obowiązkiem rozbiórki konkretnego obiektu należy obciążyć właściciela, inwestora lub zarządcę. Skarżącym nie przysługiwał w stosunku do przedmiotowej nieruchomości żaden z wymienionych statusów, co tym bardziej podważa zasadność nałożenia na nich obowiązku rozbiórki obiektu usytuowanego na nieruchomości, do której nie posiadają oni tytułu prawnego (co istotne nie posiadali także takiego tytułu w momencie wydania przez wierzyciela postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia). W tym kontekście zastępujący skarżących adwokat wskazał na zasadność dopuszczenia dowodu z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy prowadzonej przez wierzyciela celem wskazania, że zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny wiedzieli o przejściu prawa użytkowania wieczystego na osobę trzecią. Wniesiono także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie prowadzenia egzekucji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Poddane kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie dotyczy odmowy uwzględnienia zarzutu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, który wniesiono w oparciu o art. 33 pkt 5 upea. Wspominany przepis zawiera enumeratywny katalog okoliczności, które mogą być podstawą zarzutu, a "zatem wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrywania" (por. wyrok NSA z dnia 20 września 1995 r., sygn. akt SA/Lu 2104/94, M.Podat. 2001/6/22). Podstawą zarzutu wniesionego w niniejszej sprawie jest wskazana we wspomnianym art. 33 pkt 5 upea niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, a zatem jest to zarzut, który może być rozpatrzony przez organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, którego wypowiedź odnośnie tego zarzutu jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (art. 34 § 1 upea). Nie ulega wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. zastosował się do wskazanych w ustawie egzekucyjnej wymogów. Wierzyciel, tj. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w D. w postanowieniu z dnia [...] nr [...] uznał zarzut zobowiązanych za niedopuszczalny, wskazując, że J. i Z. M. są sprawcami samowoli budowlanej, a właściwy organ nakazał im w decyzji z dnia [...] rozbiórkę garażu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wierzyciel wskazał także, iż dokonany przez K. M. warunkowy wykup prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej działki, na którym usytuowany jest tenże garaż nie skutkuje przeniesieniem na niego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego (z aktu notarialnego nie wynika, że K. M. nabył również prawo wieczystego użytkowania obiektu wybudowanego samowolnie przez jego rodziców). Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego odnotował także, nawiązując do treści art. 33 § 1 a upea, że wskazany zarzut był rozpatrywany w odrębnym, prowadzonym przez PINB postępowaniu administracyjnym i jednocześnie podkreślił, że postanowienie o nałożeniu grzywny stało się ostateczne, gdyż zobowiązani nie skorzystali z prawa do jego zaskarżenia. Zażalenie na wspomniane postanowienie wierzyciela nie zostało uwzględnione przez S. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, który w postanowieniu z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji i stwierdził jednoznacznie, iż w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym nie zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego. Skarga na to rozstrzygnięcie została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 października 2006 r. (sygn. akt II SA/Gl 836/06) z uwagi na fakt, że profesjonalny pełnomocnik skarżących nie uiścił wpisu stałego od skargi.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organ egzekucyjny zastosował się do wymogów wynikających z art. 34 § 1 upea i nie naruszył zasady związania stanowiskiem wierzyciela, co można uznać za wystarczające dla stwierdzenia legalności zaskarżonego postanowienia. Konstatacja ta jest tym bardziej uzasadniona, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest prawidłowość rozpoznania zarzutu, w którym wskazano na niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym wniesionego na postępowanie egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania grzywny. Wspomnianą grzywnę nałożono na skarżących w oparciu o regulację przewidzianą w rozdziale 2 Działu III upea, dotyczącym egzekucji obowiązków o charakterze nieepieniężnym i "stanowi ona formę nacisku mającego na celu skłonienie zobowiązanych poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się" (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 369/04, LEX 300433). Bezsporne jest w sprawie, że postanowienie właściwego organu z dnia [...] o nałożeniu grzywny w kwocie [...] zł wydane wobec J. i Z. M. stało się ostateczne (strona nie wniosła środka zaskarżenia) i do czasu wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej postanowienia nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Wskazana grzywna podlega zatem egzekucji prowadzonej w oparciu o art.124 § 1 upea, zgodnie z którym nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w niniejszej ustawie. Oznacza to, że wniesiony przez skarżących zarzut dotyczy postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania należności pieniężnej, a nie obowiązku o charakterze niepieniężnym. Niniejsze postępowanie egzekucyjne jest zatem postępowaniem odrębnym do egzekucji dotyczącej rozbiórki obiektu wybudowanego na skutek samowoli budowlanej, a zatem zarzuty podnoszone w jego toku mogą odnosić się wyłącznie do egzekucji świadczeń pieniężnych. Na marginesie wskazać należy na treść art. 125 § 1 upea, zgodnie z którym w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu oraz art. 126 tej ustawy, który stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Wspomniana regulacja stanowi dodatkowe potwierdzenie odrębności postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku o charakterze niepieniężnym od postępowania zmierzającego do wyegzekwowania grzywny nałożonej na stronę w celu przymuszenia jej do wykonania tego obowiązku. Wykazana powyżej bezpodstawność zarzutu na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności pieniężnej (grzywny nałożonej w celu wymuszenia na zobowiązanych dokonania rozbiórki obiektu), w którym zobowiązani odnoszą się do okoliczności związanych z wykonaniem obowiązku o charakterze niepieniężnym, określonego w decyzji wydanej przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej z dnia [...], nakazuje uznać zarzuty skargi za bezpodstawne. Koncentrują się one bowiem na kwestiach dotyczących wykonania rozbiórki obiektu określanego mianem szopogarażu, podczas, gdy jak wyjaśniono we wcześniejszych rozważaniach problematyka ta nie może być przedmiotem argumentacji podnoszonej przez zobowiązanych w toku postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania należności pieniężnej stanowiącej grzywnę. Regulacja przewidziana w art. 28 a upea, której nieuwzględnienie zarzuca pełnomocnik J. i Z. M., nie mogła być zastosowana w dotychczasowym postępowaniu egzekucyjnym, gdyż nie nastąpiło wspomniane w tym przepisie przejście obowiązku uiszczenia grzywny, objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanych (na marginesie zauważyć warto, że zgodnie z art. 124 § 2 upea obowiązek uiszczenia nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub prawonabywców zobowiązanego). Jak wykazano powyżej kwestia wykonalności rozbiórki obiektu wzniesionego w ramach samowoli budowlanej, skutki prawne i faktyczne związane ze zmianą użytkownika wieczystego gruntu, na którym obiekt jest usytuowany stanowią problematykę, która pozostaje bez wpływu na prawidłowość i przebieg postępowania zmierzającego do wyegzekwowania grzywny i nie może być przedmiotem rozważań Sądu dokonujących kontroli legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Poza zakresem tej kontroli pozostają zatem kwestie dotyczące wykonalności rozbiórki garażu, wymagające analizy treści aktu notarialnego z dnia 13 sierpnia 2004 r. w kontekście przepisów art. 232 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), a także być może rozważań dotyczących znaczenia dyspozycji art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.).
Ze wskazanych powyżej względów bezcelowe jest ustosunkowywanie się Sądu do przywołanej w skardze tezy zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 stycznia 2005 r. (sygn. akt II SA/Wr 39/03, publ. ONSAiWSA 2005/6/138), w którym wskazano, że "zobowiązanie się sprzedającego obiekt budowlany, zawarte w umowie sprzedaży nieruchomości składającej się m.in. z tego obiektu, do wykonania rozbiórki części obiektu nakazanej ostateczną decyzją administracyjną stanowiącą tytuł egzekucyjny nie ma wpływu na przejście obowiązku wykonania nakazu rozbiórki z mocy prawa na nabywcę nieruchomości", a także analiza decyzji właściwego organu z dnia [...] pod kątem treści art. 52 ustawy Prawo budowlane. Bez znaczenia dla wyniku sądowej kontroli tego rozstrzygnięcia pozostaje także wskazywana w skardze okoliczność (potwierdzona w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy prowadzonej przez wierzyciela pod sygn. [...]), że zarówno organ egzekucyjny, jak i wierzyciel posiadali wiedzę, że prawo użytkowania wieczystego gruntu, na którym usytuowany jest obiekt przeznaczony do rozbiórki, przeszło na osobę trzecią.
Konkludując stwierdzić należy, że prawidłowość postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wyegzekwowania grzywny nałożonej w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym nie może być kwestionowana w oparciu o okoliczności związane z egzekucją tego obowiązku.
Jak więc wykazano powyżej zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło