I SA/Gl 361/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za część 2009 roku w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Decyzją oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą A Sp. z o.o. w K. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 15 czerwca 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. w wysokości [...]zł oraz odsetki za zwłokę od zaniżonych zaliczek w kwocie [...]zł. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik spółki, będący adwokatem, zawarł m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa"). Uzasadniając to żądanie wskazano, że kwota zobowiązania podatkowego przewyższa majątek spółki i jej możliwości finansowe. Podniesiono także, iż wszczęcie egzekucji spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej, a w konsekwencji konieczność likwidacji spółki lub postawienie jej w stan upadłości. Nadto przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że powyższe okoliczności przemawiają za uwzględnieniem wniosku strony. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, wyjaśnił, że nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na wskazaną w nim podstawę prawną. Ponadto odnotować należy, że pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przyznanie prawa pomocy. Dokumentacja złożona w związku z tym wnioskiem wskazuje, że skarżąca spółka ma poważne problemy finansowe. Ze sprawozdania finansowego, zawierającego dane sprzed kilkunastu miesięcy oraz deklaracji podatkowych wynika, że na spółce ciążą bardzo wysokie zobowiązania, a jej obroty są nieregularne. Raporty kasowe nie odnotowują żadnych operacji gotówkowych. Spółka sporadycznie wykazuje przychody, które w ubiegłym roku pozwoliły jej osiągnąć niewielki dochód do opodatkowania. Na ujawnionym przez stronę rachunku bankowym brak jest środków. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Sąd odmówił przyznania stronie prawa pomocy, wskazując w szczególności na brak dokumentów odnoszących się do innych (niż wspomniany powyżej) rachunków bankowych spółki. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem NSA z dnia 11 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1285/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. Na mocy art. 61 § 3 ppsa sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki wstrzymania wykonania, choć stosunkowo restrykcyjne, dotyczą jednakże zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ppsa wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677). Zauważenia wymaga, że do rozpoznawanego wniosku pełnomocnik strony skarżącej nie dołączył dokumentacji świadczącej o aktualnej sytuacji finansowej Spółki. Dokumenty zgromadzone w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy wskazują jednak, że wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji należy uwzględnić i to pomimo nieprzedłożenia żądanych wyciągów z rachunku bankowego. Konstatacja taka jest uprawniona, zważywszy, że przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., inne niż wskazane w art. 246 ppsa należy uprawdopodobnić, podczas, gdy warunkiem przyznania prawa pomocy jest jednoznaczne udokumentowanie kondycji ekonomicznej strony. W ocenie Sądu zgromadzone w sprawie dowody pozwalają przyjąć, iż wykonanie decyzji będzie się wiązać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przemawia za tym zestawienie danych o sytuacji majątkowej Spółki i jej możliwościach płatniczych ze znaczną kwotą zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji. Skutkiem wykonania tej decyzji może być utrata płynności finansowej i konieczność złożenia wniosku o upadłość, na co wskazywał pełnomocnik spółki. Bez wątpienia wykonanie zaskarżonej decyzji może pogorszyć trudną sytuację finansową strony skarżącej, skutkując w dalszej kolejności zakończeniem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Egzekucja znacznej kwoty zobowiązania podatkowego może pozbawić skarżącą możliwości funkcjonowania na rynku, powodując likwidację jej bytu prawnego, co może okazać się trudne do odwrócenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt I FZ 285/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze, że wykonanie decyzji może doprowadzić do realnych negatywnych następstw, których nie zrekompensuje ewentualny (w razie uwzględnienia skargi) zwrot należności uiszczonych na podstawie zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ppsa orzekł jak w sentencji.