I SA/Gl 379/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Składając zażalenie na postanowienie z dnia 11 kwietnia 2012 r., skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym, jak wskazał w urzędowym formularzu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podkreślił, że jego sytuacja jest krytyczna, gdyż nie może na bieżąco spłacać ciążącego na nim znacznego zadłużenia dochodzonego od niego w toku licznych postępowań egzekucyjnych. Zaznaczył zarazem, iż jego matka wyrzuciła go z domu i w konsekwencji mieszka "w różnych miejscach". Zwrócił również uwagę na swoje problemy zdrowotne i niemożliwość leczenia spowodowaną zaległościami w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne i brakiem środków na leczenie prywatne. Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku, zaś prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dochodu (w rubryce poświęconej wykazaniu dochodu wpisano: "strata łączna z lat ubiegłych"). Do wniosku dołączono kserokopię zestawienia stanu zadłużenia sporządzonego przez komornika sądowego w dniu 29 maja 2012 r. Wynika z niego, że wobec skarżącego toczy się pięć postępowań egzekucyjnych, w których kwota do zapłaty wynosi łącznie 421.574 zł. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez m.in. złożenie wyjaśnień dotyczących wyniku finansowego działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego oraz aktualnego stanu zatrudnienia w jego przedsiębiorstwie (zastrzeżono, że wyjaśnienia te powinny być wsparte stosowną dokumentacją, w szczególności: deklaracjami na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, podatkową księgą przychodów i rozchodów i raportami kasowymi za ten okres oraz ewidencją środków trwałych), wyjaśnienie wątpliwości związanych z obecną sytuacją mieszkaniową skarżącego, zwłaszcza w kontekście jego informacji o "wyrzuceniu go" ze wskazanego przez niego miejsca zamieszkania, który przecież wciąż jest podanym przez niego i niezmienionym adresem do korespondencji w niniejszym postępowaniu (zaznaczono, że należy w tym zakresie wskazać i udokumentować tytuł prawny do lokalu będącego, według wniosku, miejscem noclegowym skarżącego), wskazanie przyczyn, dla których w ostatnio złożonym wniosku pominięto nieruchomość o powierzchni 0,7 ha (również w tym przypadku sprecyzowano, że jeżeli skarżącemu nie przysługuje już tytuł prawny do tej nieruchomości, należy to udowodnić, przedkładając np. umowę sprzedaży itp.) oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Na wniosek skarżącego zarządzeniem z dnia 30 lipca 2012 r., doręczonym w dniu 24 sierpnia 2012 r., przedłużono termin wyznaczony wezwaniem o kolejne 7 dni. Przy piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2012 r. skarżący nadesłał – w większości w formie kserokopii – następujące dokumenty: potwierdzenie zameldowania na pobyt w stałym w zajmowanym obecnie przez niego lokalu, podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za ubiegły rok i za miesiące od stycznia do czerwca roku bieżącego (w bieżącym roku skarżący wykazał przychody w kwocie 1.044.527,51 zł, i wydatki w kwocie 357.615,73 zł, w tym na wynagrodzenia kwotę 30.652 zł), deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2012 r. (najniższą podstawę opodatkowania, 2098 zł, wykazano w kwietniu, najwyższą, 912.239 zł, w czerwcu), zeznanie o wysokości straty w 2011 r. (wykazano w nim przychód w kwocie 260.359,37 zł, koszty ich uzyskania w kwocie 379.084,64 zł oraz stratę w wysokości 118.725,27 zł) oraz wyciąg z rachunku bankowego z dnia 23 maja 2012 r. (według niego środki, w kwocie 283,19 zł, zgromadzone są jedynie na rachunku oszczędnościowym – na rachunku tym nie wykazano kwot przejętych lub zablokowanych". Postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Postanowienie to nie może być jednak wciąż uznane za prawomocne. Wspomnianym wyżej postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. odrzucono bowiem zażalenie na postanowienie z dnia 16 stycznia 2012 r., którym z kolei odrzucono sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego. Wpis od skargi wynosi w sprawie 100 zł; taką samą wysokość będą miały też wszelkie inne opłaty należne w postępowaniu, w tym wpis od zażalenia, który skarżący powinien opłacić obecnie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć kosztów sądowych. W punkcie wyjścia rozważań na temat wniosku skarżącego z dnia 15 czerwca 2012 r. (data sygnowania druku PPF) należy zauważyć, iż jest on drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić przy uwzględnieniu regulacji płynącej z art. 165 ustawy P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z kolei przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (por. postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, LEX nr 471131 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r. sygn. akt II OZ 1161/09, LEX nr 601096). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. W tym też kontekście stwierdzono, iż w niniejszym przypadku nie doszło do zmiany okoliczności, która mogłaby podważyć argumentację przyjętą w poprzednim postanowieniu referendarza sądowego. Wręcz przeciwnie, zgromadzona obecnie dokumentacja utwierdza rozpoznającego wniosek w przekonaniu, iż skarżący będzie w stanie partycypować w kosztach sądowych tego postępowania, w szczególności mając na uwadze wysokość opłat sądowych, które stanowią najniższą z wartości przewidzianych w rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nawiązując zaś do pisma skarżącego z dnia 14 sierpnia 2012 r. oraz dołączonych do niego dokumentów źródłowych, wytknąć trzeba A.B., że nie udokumentował należycie swoich oświadczeń, podobnie jak to miało miejsce w toku poprzedniego postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Co znamienne, oświadczenia te zresztą zmienił, wszak poprzednio zdeklarował, że utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych, a wszystkie środki przeznacza na alimenty i leki dla mamy. Obecnie oświadczył, że nie uzyskiwał ani też nie uzyskuje żadnych dochodów, wynagrodzeń ani też honorariów. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawiają obecnie także mankamenty dowodowe wniosku. Trzeba podkreślić, że skarżący pomimo przedłużonego terminu do uzupełnienia wniosku (patrz zarządzenie z dnia 30 lipca 2012 r.; k. 228), nie przedstawił raportów kasowych, które w toku rozpoznania poprzedniego wniosku miały istotne znaczenie dowodowe. W pkt 4 wezwania referendarza sądowego z dnia 26 czerwca 2012 r. wezwano nadto skarżącego o przedłożenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie sześć miesięcy. A. B.ograniczył się wyłącznie do nadesłania "podsumowania KPiR" za ten okres. Niemniej analiza treści tych materiałów, które udało się zgromadzić, wykluczają przyznanie prawa pomocy, nie potwierdzając oświadczeń skarżącego. W tych ramach stwierdzono bowiem, że przychody z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności, w okresie od stycznia do czerwca 2012 r., dwukrotnie przewyższają posiadane przez niego zadłużenie. Z kolei, co należy w tej sprawie ponownie zaakcentować, opłaty sądowe są ustalane na poziomie 100 zł. Co więcej, w kontekście wykazanych przychodów, należy stwierdzić, że obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie również w części dotyczącej ustanowienia adwokata. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.