I SA/Gl 398/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-12-14

Skład orzekający: Ewa Madej, Beata Kozicka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowle kolejowe oraz zajęte pod nie grunty, stanowiące własność spółki będącej jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem kolejowym i zarządcą infrastruktury kolejowej, które zostały wydzierżawione innemu podmiotowi pełniącemu funkcję zarządcy, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli właściciel wykorzystuje je również do przewozu własnych towarów na potrzeby własnej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Budowle kolejowe oraz zajęte pod nie grunty nie korzystają ze zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli właściciel, będący jednocześnie licencjonowanym przewoźnikiem i zarządcą infrastruktury, wydzierżawił je innemu podmiotowi, a następnie sam wykorzystuje tę infrastrukturę do przewozu własnych towarów na potrzeby własnej działalności gospodarczej. W takim przypadku nie jest spełniony warunek wyłącznego wykorzystania na potrzeby publicznego transportu kolejowego.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005. Spółka kwestionowała opodatkowanie budowli kolejowych oraz zajętych pod nie gruntów, twierdząc, że powinny być zwolnione z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ odwoławczy uznał, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ spółka nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, ale również do własnej działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu i sprzedaży kruszyw.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Beata Kozicka (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p.") po rozpatrzeniu odwołania A S.A. w K., (dalej: "spółka") od decyzji Wójta Gminy Z. Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2005 w kwocie [...] złotych – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że w dniu 7 stycznia 2010 roku spółka złożyła skorygowaną deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2005 wskazując nadpłatę w łącznej wysokości [...] zł w tym kwotę [...] zł w części dotyczącej budynków, kwotę [...] zł w części dotyczącej budowli oraz [...] zł w części dotyczącej gruntów. Nadpłata, zdaniem podatnika, wynikała z niesłusznego deklarowania do opodatkowania budowli oraz usytuowanych pod nimi gruntów zwolnionych z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. Nr 95 poz. 613 z późn. zm., dalej: "u.p.o.l." lub "ustawa podatkowa") – w brzmieniu obowiązującym w badanym okresie. Jednocześnie podkreślił, iż organ podatkowy pierwszej instancji określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2005 w wysokości [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik podatnika wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych.. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej w brzmieniu obowiązującym w roku 2005 od podatku od nieruchomości zwolnione były budowle kolejowe stanowiące całość techniczno - użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Zgodnie z powołanym przepisem ustawa uzależniała nabycie prawa do zwolnienia od podatku od następujących przesłanek: 1) zwolnienie dotyczyło wyłącznie budowli stanowiących całość techniczno -użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami służącymi do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji sterowania tym ruchem, umożliwiających dokonywanie przewozów osób lub rzeczy, 2) zwolnienie dotyczyło wyżej określonych budowli, jednakże pod warunkiem ich wykorzystywania na potrzeby "publicznego transportu kolejowego", 3) wykorzystywanie budowli na potrzeby "publicznego transportu kolejowego" miało charakter wyłączny, 4) grunty pod budowlami kolejowymi korzystały ze zwolnienia jedynie wówczas, gdy posadowione na nich budowle również korzystały z takiego zwolnienia. Jak zaznaczył organ drugoinstancyjny organ podatkowy prawidłowo ustalił, że A S.A. w badanym okresie nie wykorzystywała swojej infrastruktury kolejowej wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo Wójt Gminy Z. – po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – stwierdził, iż w roku 2005 podatnik jako właściciel infrastruktury kolejowej pełnił funkcję wyłącznie przewoźnika kolejowego. A S.A. nie była natomiast zarządcą infrastruktury kolejowej. Funkcję tę pełnił inny podmiot gospodarczy, tj, B sp. z o.o. Poza sporem jest to, że podatnik był w roku 2005 przedsiębiorcą deklarującym i wykonującym działalność gospodarczą w postaci m.in. eksploatacji złóż kruszyw, transportu kolejowego i sprzedaży detalicznej poza siecią sklepową oraz hurtowej materiałów budowlanych. W roku 2005 A posiadała dwa własne punkty sprzedaży położone wprawdzie poza Gminą Z. (tj. w P. oraz Z.), ale na trasie linii kolejowych, przebiegających przez Gminę Z.. Linie te na tym odcinku nie łączą się z innymi liniami kolejowymi. Podatnik dostarczał kruszywa budowlane do swojego punktu sprzedaży m.in. w Z.. Działalność tę wykonywał na potrzeby działalności w zakresie wydobywania kopalin oraz sprzedaży detalicznej i hurtowej materiałów budowlanych, realizując tym samym własny cel gospodarczy w postaci m.in. sprzedaży piasku. Zakupu towarów (kruszyw) w punkcie sprzedaży mógł dokonać każdy zainteresowany, a nie tylko podmiot, który wcześniej zamówił dostawę kruszyw i zlecił jej przewóz. Jednocześnie – jak zauważył organ drugoinstancyjny – bazując na aktualnym orzecznictwie administracyjnym oraz dokonując analizy zebranego materiału dowodowego ustalono, ze podstawowym rodzajem działalności podatnika była eksploatacja złóż kruszyw, natomiast dodatkowym rodzajem działalności między innymi transport kolejowy. W związku z tym – co podkreślił organ – z udzielonych przez podatnika wyjaśnień i przedłożonych kopii umów wynika, że podstawowym rodzajem działalności podatnika, czyli A S.A. w roku 2005 była właśnie eksploatacja m.in. kruszyw. Podatnik wykonywał tym samym transport własnych towarów, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobycia i sprzedaży piasku, żwiru, a także sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych, odpadów i złomu. Mając na uwadze przytoczone okoliczności – według organu podatkowego drugiej instancji, nie został spełniony warunek wyłączności wykorzystywania linii kolejowych na potrzeby publicznego transportu kolejowego, gdyż podatnik swoje linie kolejowe wykorzystywał również na potrzeby wewnątrzzakładowe, tj. prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin i ich sprzedaży. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach spółka wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej "poprzez nie ustalenie zakresu tego przepisu, a co za tym idzie, błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 z późn. zm., dalej: "ustawa kolejowa")." W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przytoczyła orzeczenia sądów administracyjnych, w których – jak zaznaczyła – w sposób jednoznaczny przyjęto wykładnię pojęcia "na cele publicznego transportu kolejowego". Podkreśliła, iż o publicznym charakterze transportu kolejowego przesądza to, czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to, że faktycznie z linii korzystają niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy. Pełnomocnik stwierdził również, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił kluczowych zwrotów przedmiotowego zwolnienia, w tym np. pojęcia "transport kolejowy", "publiczny transport kolejowy", "na potrzeby", "wyłącznie", którymi się posługuje. Bez uprzedniego ustalenia zakresu tych pojęć, a co za tym idzie, zakresu całego przepisu, wydaje się nieprawdopodobne, aby w sposób prawidłowy dokonać subsumcji przepisu do danego stanu faktycznego. W dalszej części uzasadnienia skargi pełnomocnik wskazał, że ocena zaistnienia bądź też nie zaistnienia przesłanki "wyłączności" publicznego transportu kolejowego może być prowadzona wyłącznie z uwzględnieniem przyjętej w orzecznictwie administracyjnym wykładni pojęcia "publiczny transport kolejowy". Podkreślił, że jeżeli skarżąca "będąc jednocześnie właścicielem w rozumieniu cywilno – prawnym określonych rzeczy, posiadała licencję na wykonywanie przewozów, to w żaden sposób – jako przewoźnik – nie wykorzystywała tych budowli kolejowych na "potrzeby własne jednostki". Wręcz przeciwnie, będąc licencjonowanym przewoźnikiem, skarżąca korzystała z budowli kolejowych na takich samych zasadach, jak inni przewoźnicy. Korzystanie to więc, miało identyczny charakter, jak korzystanie przez innych przewoźników, co wskazuje na zaistnienie przesłanki "wyłącznie publicznego" wykorzystania przedmiotowej infrastruktury kolejowej". W końcowej części uzasadnienia skargi pełnomocnik podniósł, że jeżeli przyjąć za organem podatkowym, iż przekazanie infrastruktury kolejowej zarządcy na podstawie umowy dzierżawy wyklucza zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., to również cała infrastruktura winna zostać opodatkowana. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Jednocześnie – jak zauważył organ drugoinstancyjny – w tej konkretnej sprawie organy podatkowe posiłkowały się przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartym w wyrokach sygn. akt II FSK 600/09, II FSK 729/09 i II FSK 340/09 z dnia 29 lipca 2010 r., oraz II FSK 1541/08 i II FSK 696/08 z dnia 28 października 2009 r., a dotyczącym podatnika w tożsamym stanie faktycznym sprawy. Jak skonstatował organ odwoławczy – Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w przywoływanych powyżej wyrokach przedstawił ocenę prawną ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych oraz udzielił organom podatkowym wskazań co do dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa sprawa dotyczy w istocie kwestii prawnych rozstrzyganych w toczących się między stronami wcześniej postępowaniach sądowoadministracyjnych – o podobnych do niniejszych ustaleniach faktycznych – Sąd, aprobując poglądy wyrażone w wyrokach tut. Sądu, w tym w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 302/10, I SA/Gl 242/10, I SA/Gl 243/10, I SA/Gl 397/10, I SA/Gl 695/10 czy też I SA/Gl 919/11 uznaje za własne oceny prawne zawarte w uzasadnieniach zapadłych w tamtych sprawach orzeczeń. Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że ustalony w sprawie przez organy podatkowe i nie kwestionowany przez stronę skarżącą, stan faktyczny wskazywał, że skarżąca Spółka posiadała licencję Prezesa Transportu Kolejowego Nr [...] na wykonywanie działalności gospodarczej polegającej na zarządzaniu liniami kolejowymi oraz na wykonywaniu przewozów kolejowych. Z tym, iż od dnia 1 stycznia 2004 r. infrastruktura kolejowa podatnika zarządzana była przez odrębny podmiot – tj. B Sp. z o.o., któremu podatnik oddał teren i infrastrukturę kolejową w dzierżawę na podstawie umowy nr [...], mocą której dzierżawca był zobowiązany do zapłaty podatnikowi czynszu dzierżawnego. Nowopowstały podmiot tj. B Sp. z o.o. wydzielona ze struktur podatnika, w której podatnik zachował większościowy pakiet udziałów, świadectwo bezpieczeństwa dla zarządcy infrastruktury kolejowej uzyskała dnia 16 czerwca 2004 r. – [...]przedłużone decyzją Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego [...] z dnia [...]. Tym samym poza sporem było, że koncesja zarządzania liniami kolejowymi obejmowała konkretne linie kolejowe, w tym będące przedmiotem prowadzonego w niniejszej sprawie postępowanie. Poza sporem było również, że skarżąca Spółka była w tym czasie przedsiębiorcą deklarującym i wykonującym działalność gospodarczą w postaci m.in. wydobywania żwiru i piasku, eksploatacji złóż kruszyw, transportu kolejowego oraz sprzedaży detalicznej poza siecią sklepową oraz hurtowej materiałów budowlanych, odpadów i złomu. W roku 2005 Spółka posiadała dwa własne punkty sprzedaży (położone poza siedzibą podatnika i Gminy Z.) usytuowane przy trasie własnych linii kolejowych (w P. i w Z.). Do punktu sprzedaży w Z. Spółka dostarczała do sprzedaży własne towary handlowe (kruszywa), własnym taborem kolejowym, po "własnej" linii kolejowej. Linie te przebiegają przez teren Gminy Z. nie łącząc się z innymi liniami kolejowymi. Dostarczając kruszywa do punktu sprzedaży w Z., podatnik musiał "przejechać" przez cały fragment linii położonej na terenie Gminy po to, aby przewieźć własne towary, tam zaoferować je do sprzedaży i ostatecznie sprzedać. Tym samym dostarczając kruszywa do punktu sprzedaży w Z. podatnik wykorzystywał swoje linie kolejowe na potrzeby wewnątrzzakładowe tj. prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie wydobywania kopalin i ich sprzedaży. Poza sporem było również, że tylko podatnik korzystał z własnych linii bezumownie, a więc na innych warunkach niż pozostali przewoźnicy oraz że Spółka była początkowo zarządcą infrastruktury kolejowej, a następnie także wydzierżawiającym. Bezsporne było także, że podatnik jako zarządca przedmiotowych linii kolejowych był zobowiązany udostępnić je wszystkim potencjalnym przewoźnikom. Spór między stronami sprowadzał się zasadniczo do interpretacji przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w badanym roku podatkowym, zgodnie w którym zwalnia się od podatku od nieruchomości budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy – wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty. Sąd w składzie orzekającym akceptuje pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w myśl którego o publicznym charakterze transportu kolejowego przesądza to czy zarządca udostępnia linie kolejowe uprawnionym przewoźnikom kolejowym, a nie to, że faktycznie z linii korzystają tylko niektórzy z nich, którzy mają w tym interes gospodarczy. Sąd w pełni podziela stanowisko, że o tym czy mamy do czynienia z wykorzystaniem, czy też z wyłącznym wykorzystaniem (budowli kolejowych w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej), przesądza konkretny stan faktyczny danej sprawy (tak wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II FSK 2108/08). Sąd orzekający zgadza się również z tezą, iż połączenie w jednej osobie zarządcy, przewoźnika i korzystającego z przewozu własnego niedostępnego dla innych, wyklucza "wyłączność" wykorzystywania linii kolejowej na potrzeby publicznego transportu kolejowego, niezależnie od tego czy na linii tej wykonują przewozy również inni przewoźnicy (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 1075/08) podobnie wyroki tego Sądu z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 908/08, z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt 1060/07, z dnia 7 lipca 2005 r. sygn. akt I SA/Gl 606/04. Sąd zauważa, że w wyroku z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II FSK 696/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przy ocenie wyłączności wykorzystywanie infrastruktury kolejowej na potrzeby publicznego transportu kolejowego rozważyć należy czy była udostępniana uprawnionym przewoźnikom kolejowym na równych prawach czy też budowle kolejowe były wykorzystywane na inne cele niż publiczny transport kolejowy. Przedmiotowe zwolnienie przysługuje w sytuacji, gdy transport ten wykonywany był również przez skarżącą jako licencjonowanego (koncesjonowanego) przewoźnika, na takich samych zasadach jak przez innych przewoźników kolejowych, zaś omawiane zwolnienie nie obejmuje sytuacji, w których zarządca infrastruktury będącej jednocześnie przewoźnikiem, realizuje na danej linii również transport na własne wewnątrzzakładowe potrzeby. Odmawiając zastosowania przedmiotowego zwolnienia organy podatkowe stwierdziły, że nie został spełniony warunek "wyłączności" wykorzystywania na potrzeby publicznego transportu kolejowego przedmiotowego fragmentu linii kolejowej, z uwagi na ustalenie, że podatnik przewoził własne produkty jako przewoźnik kolejowy, będący jednocześnie zarządcą tych linii przy czym produkowane (wydobywane) przez siebie towary dostarczał własnym taborem kolejowym, po własnych liniach kolejowych, do własnych punktów sprzedaży. Skarżący nie kwestionował tej okoliczności podnosząc, że ocena wyłączności wykorzystania winna obejmować publiczny transport kolejowy w rozumieniu udostępniania przez zarządcę linii kolejowych wszystkim potencjalnym użytkownikom, a więc uprawnionym przewoźnikom oraz twierdząc, że stosując przedmiotowe zwolnienie należy uwzględnić szczególny charakter aktywności społecznej wynikający z ustawy o transporcie kolejowym. Odnosząc się do spornej kwestii podkreślenia wymaga, że przedmiotowe budowle kolejowe odpowiadały warunkom z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, zaś spór dotyczył tego czy budowle te były w badanym roku podatkowym "wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego". Ustawą regulującą m.in. zasady korzystania z infrastruktury kolejowej, zarządzania infrastrukturą kolejową i jej utrzymania, zasady prowadzenia ruchu kolejowego i wykonywania przewozów kolejowych czy zasady i instrumenty regulacji transportu kolejowego jest ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. z 2007 r. Dz.U. Nr 16, poz. 94 z późn. zm., dalej: "ustawa kolejowa"). Ustawa ta w brzmieniu obowiązującym w 2005 roku stanowiła, że jej przepisów nie stosuje się do kolejowego transportu wewnątrzzakładowego (art. 3 pkt 2) oraz określała znaczenie użytych w ustawie pojęć jak infrastruktura kolejowa (art. 4 pkt 1), linia kolejowa (art. 4 pkt 2) czy zarządca infrastruktury (art. 4 pkt 7). W myśl art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy kolejowej zarządzanie infrastrukturą kolejową polega na : udostępnianiu tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczeniu usług z tym związanych (pkt 4) i zarządzaniu nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej (pkt 5). Zgodnie z treścią art. 29 ustawy kolejowej udostępnianie infrastruktury kolejowej polega na przydzielaniu przewoźnikowi kolejowemu trasy pociągu na liniach kolejowych oraz umożliwieniu mu korzystania z niezbędnej infrastruktury kolejowej z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1), zarządca jest obowiązany do udostępniania infrastruktury kolejowej na podstawie wniosków składanych zgodnie z regulaminem przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielanych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych, o których mowa w art. 32, zwanym dalej "regulaminem", z zachowaniem zasady równego ich traktowania (ust. 2), przewoźnik kolejowy nabywa prawo do korzystania z przydzielonych i wyznaczonych w rozkładzie jazdy pociągów tras pociągów po zawarciu odpowiedniej umowy z zarządcą (ust. 3), z tytułu udostępniania infrastruktury kolejowej jej zarządca pobiera opłaty, o których mowa w art. 33 (ust. 4). Kolejne przepisy tej ustawy, w art. od 30 do 35 stanowią m.in. o kierowaniu i przydzielaniu tras pociągów, sposobach i warunkach korzystania z tras pociągów, regulaminie opracowywanym przez zarządcę, wysokości opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej przez przewoźników kolejowych, ich podwyższeniu czy obniżeniu. Natomiast stosownie do art. 36 pkt 2 ustawy kolejowej przepisów art. 29 – 35 nie stosuje się do infrastruktury kolejowej przeznaczonej do użytku właściciela w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla jego własnych potrzeb. Należy w tym miejscu zauważyć, że obowiązujące w roku 2005 przepisy ustawy podatkowej nie odsyłały do stosowania przepisów ustawy kolejowej w zakresie opodatkowania bądź zwolnienia z opodatkowania budowli kolejowych oraz nie posługiwały się pojęciem infrastruktury kolejowej. Należy także stwierdzić, że przepisy ustawy kolejowej nie wyłączały możliwości wykonywania funkcji zarządcy infrastruktury (kolejowej) przez podmiot nie będący jej właścicielem czy samoistnym posiadaczem. Stosownie do brzmienia art. 693 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej K.c.) przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. W umowie dzierżawy można zawrzeć zastrzeżenie, że oprócz czynszu dzierżawca będzie obowiązany uiszczać podatki i inne ciężary związane z własnością lub z posiadaniem przedmiotu dzierżawy (art. 702 K.c.). Zastrzeżenie to ma na celu zwolnienie dłużnika z obowiązku świadczenia. W niniejszej sprawie zastrzeżenie takie nie miało miejsca, gdyż w umowie dzierżawy przedmiotowej "infrastruktury kolejowej" zawarto w § 4 pkt 2 zapis, iż podatki od nieruchomości obciążać będą wydzierżawiającego (tj. [...]). Umowa dzierżawy jest umową konsensualną i wzajemną, dochodzącą do skutku poprzez zgodne oświadczenie woli obu stron, z których każda zobowiązuje się wobec drugiej do określonych świadczeń, będących odpowiednikiem świadczeń drugiej strony. Umowa dzierżawy nie przenosi prawa własności, oddanych do używania dzierżawcy, rzeczy. Przenosi wyłącznie posiadanie takiej rzeczy w zakresie możliwości jej użytkowania i pobierania z niej pożytków. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. z 2007 r. Dz.U. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.) działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przepis ten stanowi odpowiednik art. 2 ust. 1 wcześniejszej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r.– Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.). Działalność gospodarcza może polegać na wykonywaniu transportu kolejowego towarów, wynajmie i dzierżawie, czy zarządzaniu nieruchomościami na zlecenie lub zarządzaniu infrastrukturą kolejową. Poza sporem było, że "infrastruktura kolejowa" jako zbiór rzeczy, które nie ulegają zniszczeniu przez samo ich używanie i pobieranie z nich pożytków, może stanowić przedmiot dzierżawy. Zaś jej wydzierżawienie innemu podmiotowi (dzierżawcy) stanowiło rodzaj działalności gospodarczej [...] (wydzierżawiającego), gdyż z tego tytułu [...] otrzymała zarobek (czynsz dzierżawny), a działalność ta wykonywana była przez [...] w sposób zorganizowany i ciągły oraz we własnym imieniu. Wydzierżawiając przedmiotową infrastrukturę [...] pozostawała właścicielem wchodzących w jej skład budowli kolejowych ( w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej ). Infrastruktura ta stanowiła – jako rzeczy o określonych właściwościach, "przedmiot" wykorzystywany w prowadzonej przez kopalnię działalności gospodarczej. Tak określony "przedmiot" (infrastruktura kolejowa ) służyła [...], jako właścicielowi, do realizacji jej własnej działalności gospodarczej – w postaci wydzierżawienia (wynajęcia) majątku, nie związanej z potrzebami publicznego transportu kolejowego. [...] będąca właścicielem budowli kolejowych poprzez ich wydzierżawienie wykorzystała je na własne potrzeby, we własnym interesie. Udostępniła przedmiotową infrastrukturę wyłącznie dzierżawcy (zarządcy infrastruktury), a nie zainteresowanym przewoźnikom kolejowym, na równych prawach. Dlatego też można stwierdzić, że w 2005 roku budowle kolejowe, a także zajęte pod nie grunty, nie korzystały ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, w sytuacji, gdy podatnik będący ich właścicielem (wieczystym użytkownikiem gruntów), w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wydzierżawił je innemu podmiotowi pełniącemu funkcję zarządcy obejmującej również te budowle, "infrastruktury kolejowej". Zarządca "infrastruktury kolejowej", o ile nie spełnia warunków z art. 3 ustawy podatkowej, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Tym samym nie dotyczy go zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Należy przy tym zauważyć, że omawiane zwolnienie ma charakter przedmiotowy co powoduje, że jakakolwiek inne niż wskazane w powołanym wyżej przepisie wykorzystanie wymienionych tam budowli kolejowych skutkuje jego niezastosowaniem. Wydzierżawienie budowli kolejowych innemu podmiotowi (zarządcy infrastruktury kolejowej ) wyłącza możliwość uznania, że budowle te wykorzystywane są wyłącznie, a więc jedynie, na potrzeby publicznego transportu kolejowego nawet wówczas, gdy ich dzierżawca jako zarządca infrastruktury, w skład której wchodzą te budowle, udostępnia ją zainteresowanym przewoźnikom, w tym wydzierżawiającemu. Budowle kolejowe, które w 2005 roku nie były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, lecz również na potrzeby innego rodzaju, w tym do prowadzenia działalności gospodarczej ich właściciela, nie korzystały ze zwolnienia opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej. O publicznym charakterze transportu kolejowego przesądza to czy zarządca udostępnia linie kolejowe wyznaczonym przewoźnikom kolejowym, zaś o wyłącznym wykorzystywaniu budowli kolejowych na potrzeby tak określonego transportu decyduje stan faktyczny wykluczający ich wykorzystywanie na inne potrzeby niż potrzeby publicznego transportu kolejowego. Nie można mówić o wyłącznie publicznym charakterze transportu kolejowego w przypadku, gdy dana infrastruktura kolejowa przeznaczona jest do użytku nie tylko uprawnionych przewoźników kolejowych, lecz również jej właściciela, w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla jego własnych potrzeb. Tego rodzaju transport można nazwać transportem na potrzeby wewnątrzzakładowe, jako transport, w ramach jednego przedsiębiorstwa, np. z miejsca produkcji do miejsca zbytu. Skoro, jak w niniejszej sprawie podatnik odpłatnie, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej innej niż transport kolejowy, wydzierżawił innemu podmiotowi infrastrukturę kolejową, w skład której wchodziły, będące jego własnością, budowle kolejowe, wykorzystując je w ten sposób dla własnych celów gospodarczych, a ponadto wykorzystywał wydzierżawioną infrastrukturę, której był właścicielem, w celu wykonywania przewozów rzeczy wyłącznie dla własnych potrzeb, przewożąc własne produkty, do własnych punktów sprzedaży, po własnych choć wydzierżawionych liniach kolejowych, to tak wykorzystywane budowle kolejowe nie były budowlami wykorzystywanymi wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego. Wskazać także należy, iż podniesiony w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych był nieuzasadniony, gdyż poza kwestionowaniem pojęcia "transport wewnątrzzakładowy", skarżący nie wskazał na czym błąd ten miałby polegać. Prawidłowe jest także stwierdzenie organu pierwszej instancji, że A S.A. była (ale i jest) udziałowcem B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, albowiem zarówno w roku 2005 jak obecnie jest ona udziałowcem większościowym. Dokonując zatem w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późniejszymi zmianami) kontroli zaskarżonej decyzji z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej i nie naruszyły reguł interpretacyjnych ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy te nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wniosek organu odwoławczego wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów, więc nie stanowi naruszenia prawa. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z przepisami prawa. Z tych przyczyn Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i na mocy art. 151 tej ustawy skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło