I SA/Gl 417/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-16
Skład orzekający: Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, lecz decyzja kasacyjna przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wynagrodzenie dla adwokata z urzędu powinno być ustalone jako stała stawka opłaty, a nie w sposób stosunkowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a nie bezpośrednio należność pieniężna, wynagrodzenie dla adwokata z urzędu powinno być ustalone według stałej stawki opłaty, a nie w sposób stosunkowy zależny od wartości przedmiotu zaskarżenia. Stawka ta, powiększona o podatek VAT, stanowi należne wynagrodzenie.Stan faktyczny
Skarżący H. J. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej i ustanowił adwokata M. J.-C. Pełnomocnik substytucyjny stawił się na rozprawie, nie poparł skargi, uznając decyzję za prawidłową, ale wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. J.-C. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie 295,20 zł (w tym VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącego o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi M. J.-C. wynagrodzenie od Skarbu Państwa w kwocie w kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy, ustanawiając mu adwokata, którym wyznaczona została adwokat M. J.-C.
Pełnomocnik ten zapoznał się z aktami sprawy oraz udzielił dalszego pełnomocnictwa pełnomocnikowi substytucyjnemu, który stawił się wraz ze skarżącym na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. Pełnomocnik substytucyjny nie poparł osobistej skargi skarżącego, stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, skoro uchylono nią rozstrzygniecie organu pierwszej instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie. Nie złożył również wniosku
o doręczenie odpisu wyroku wydanego na tej rozprawie wraz z uzasadnieniem – skarżący uczynił to osobiście. Wniósł natomiast o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w żadnej części przez skarżącego.
Mając powyższe na względzie, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych
i udokumentowanych wydatków. Należy zatem sięgnąć do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714, dalej powoływanego jako rozporządzenie).
Stosownie do § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują m.in. opłatę ustaloną zgodnie z jego przepisami. W § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia określono stawki opłat
w postępowaniu przed sądami administracyjnym w pierwszej instancji, który to etap postępowania został właśnie zakończony. Uprawnia to do przyznania związanego
z tym wynagrodzenia.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia wspomniana stawka
w sprawach innych niż wymienione w dwóch wcześniejszych jednostkach redakcyjnych wynosi 240 zł. Sprawa objęta wnioskiem zalicza się właśnie do tej kategorii. W § 21 ust. 1 pkt 1 lit a i b mowa jest o sprawach, których przedmiot stanowią odpowiednio należność pieniężna (lit. a), czyli kwestia ustalenia lub określenia wysokości takiej należności, oraz skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (lit. b), podczas gdy w niniejszej sprawie należny jest wpis stały, uniezależniony od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wprawdzie bowiem sprawa dotyczy odmowy ustalenia nadpłaty, lecz decyzja zaskarżona nie rozstrzyga tej kwestii, gdyż ma charakter kasacyjny i koncentruje się wyłącznie na uchybieniach procesowych, szczególnie niedostatecznych ustaleniach faktycznych poczynionych w dotychczasowym postępowaniu podatkowym. W tym kontekście przywołania wymaga teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 646/11 (LEX nr 1070111), wedle której jeżeli przedmiotem zaskarżenia w sprawie nie jest należność pieniężna, lecz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji w celu zbadania stanu faktycznego w sprawie, należy zastosować § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia
z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) przewidującego wpis stały. Decyzja taka nie nakłada wszak na skarżącego obowiązku zapłacenia jakichkolwiek należności pieniężnych (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt I GZ 559/13 LEX nr 1452098) i pozostaje jedynie w pośrednim związku z należnością pieniężną, a to ona jest przedmiotem skargi, nie decyzja organu pierwszej instancji, która rozstrzygała sprawę co do istoty (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FZ 171/12, LEX
nr 1137690). Wyklucza to ustalenie wynagrodzenia w sposób stosunkowy,
tj. uwzględniający wartość przedmiotu zaskarżenia, co zresztą jest rozwiązaniem korzystnym dla pełnomocnika, jeżeli zważyć na wysokość nadpłaty, jakiej domaga się skarżący.
W świetle § 4 ust. 3 rozporządzenia przyznane wynagrodzenie (opłatę) trzeba podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tj. o 23% (55,20 zł).
Wobec powyższego na podstawie art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z uwzględnieniem § 4 ust. 3 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło