I SA/Gl 420/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. w kwestii wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 25 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę H. N. na oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. W piśmie z dnia 2 grudnia 2014 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz skierowała wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesyłka polecona, zawierająca odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem, została doręczona wnioskodawczyni w dniu 23 grudnia 2014 r. Natomiast postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącej radcę prawnego oraz umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, albowiem postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. udzielono stronie wnioskowanego zwolnienia. Pismem z dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. o wyznaczenie dla skarżącej radcy prawnego. W odpowiedzi z dnia 23 stycznia 2015 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącej w osobie radcy prawnego A. S. W dniu 4 lutego 2015 r. wskazany powyżej pełnomocnik przeglądał akta sądowe niniejszej sprawy oraz złożył wniosek o wydanie kserokopii dokumentów z akt sprawy. Następnie w dniu 11 lutego 2015 r. pełnomocnik skarżącej wniósł skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, który został następnie uzupełniony pismem z dnia 12 lutego 2015 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu zaznaczył na wstępie, że "brak winy w uchybieniu terminu wyniknął z faktu wdrożenia procedury ustanowienia dla skarżącej pomocy prawnej z urzędu, która nie została w pełni zakończona przed upływem tego terminu". W dalszej kolejności wskazał, że wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem skarżącej powziął w dniu 30 stycznia 2015 r., tj. w dniu otrzymania pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia 23 stycznia 2015 r., na dowód czego przedłożył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie ww. pisma oraz koperty. Następnie pismem nadanym w dniu 3 lutego 2015 r., a doręczonym skarżącej w dniu 5 lutego 2015 r., poinformował ją o ustanowieniu jego osoby pełnomocnikiem z urzędu i poprosił o pilny kontakt w sprawie. Na potwierdzenie powyższej okoliczności pełnomocnik przedstawił poświadczone za zgodność z oryginałem kopie ww. pisma oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru. Dalej pełnomocnik potwierdził, iż w dniu 4 lutego 2015 r. zaznajomił się z aktami sprawy oraz złożył wniosek o wydanie kserokopii dokumentów znajdujących się w tych aktach, po czym odbył w siedzibie kancelarii dwa spotkania ze skarżąca, w dniu 9 i 10 lutego 2015 r., aby zapoznać się z jej stanowiskiem oraz zebrać niezbędne informacje i dokumenty celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Na potwierdzenie tej okoliczności załączył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dwóch notatek z tych spotkań. Mając powyższe na uwadze, pełnomocnik podniósł, że najwcześniej z dniem 11 lutego 2015 r. uzyskał realną możliwość sporządzenia skargi kasacyjnej, tj. po upływie siedmiu dni od zapoznania się z aktami sprawy. Powołując się na liczne orzecznictwo sądowoadministracyjne zwrócił uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej spełnia wymogi ustawowe i winien zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z powyższego wynika, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od momentu ustania przyczyny jego uchybienia. W orzecznictwie sądowym często powstają problemy związane z możliwością realizowania swoich uprawnień przez pełnomocników ustanowionych z urzędu. Wprawdzie art. 87 § 1 P.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to jednak uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z § 4 art. 87 wskazanej wyżej ustawy równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 P.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Przyjęta w orzecznictwie koncepcja z jednej strony gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, z drugiej zaś nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, opubl. w Lex nr 1417337, z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 125/09, opubl. w Lex nr 564223, z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, opubl. w Lex nr 1225743, z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 543/14, opubl. w Lex nr 1493030). W rozpatrywanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącej dowiedział się w dniu 30 stycznia 2015 r., tj. w dniu otrzymania pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Uznać zatem należy, że wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie, albowiem złożono go jeszcze przed upływem trzydziestu dni od powiadomienia radcy prawnego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej. Równocześnie z wnioskiem została także wniesiona skarga kasacyjna. Przechodząc do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej należy zauważyć, że zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem "przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak winy" (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). W ocenie Sądu pełnomocnik strony uprawdopodobnił, że niemożność terminowego złożenia skargi kasacyjnej zaistniała na skutek okoliczności niezawinionych przez niego. Dowiedział się on bowiem o konieczności reprezentowania skarżącej już po upływie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik nie miał zatem realnej możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w terminie i co oczywiste nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Czyni to jego wniosek o przywrócenie terminu uzasadnionym. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.