I SA/Gl 425/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-25
Skład orzekający: Bożena Suleja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że skarżąca nie wykazała wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 PPSA. Przedłożona dokumentacja finansowa nie potwierdziła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani trudnych do odwrócenia skutków, a sama strata finansowa nie oznacza automatycznie braku płynności. Różnica w kwocie podatku między deklaracją a decyzją organu nie była na tyle znacząca, aby wpłynąć na sytuację finansową skarżącej, a konieczność zapłaty zobowiązania podatkowego nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania.Stan faktyczny
Skarżąca A w Ż. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy W. określającą jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. Skarżąca złożyła również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując, że organy błędnie uznały ją za przedsiębiorcę, co zwiększyło wysokość zobowiązania. Podniosła, że jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, ponoszenie wyższego podatku naruszy zasady planowości i celowości wydatków publicznych, co może skutkować szkodą dla podstawowej działalności leczniczej. Organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia
[...] określającą A w Ż. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w łącznej kwocie [...] zł, tj.:
- od budynków lub ich części związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych
w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń od powierzchni [...] m² x [...] zł = [...] zł;
- od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków od powierzchni [...] m²
x [...] zł = [...] zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że podatnik w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2014 r. w rubryce D.2. wyliczył zobowiązanie podatkowe na kwotę [...] zł od powierzchni budynków lub ich części związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (przyjmując powierzchnię [...] m²). W rubryce D.1. podał powierzchnię gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, którą określił na [...] m² i wyliczył zobowiązanie podatkowe na kwotę [...] zł. Łącznie zadeklarował na rok 2014 podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł.
Wraz ze skargą na powyższą decyzję strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten skierowała na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu. W przypadku zaś jego nieuwzględnienia przez organ, powołała się również na art. 61 § 3 wspomnianej ustawy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że obie decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa, bowiem organy uznały ją za przedsiębiorcę i przy uwzględnieniu tego statusu określiły wysokość zobowiązania podatkowego, co
w istotny sposób wpływa na jego zwiększenie. Następnie podała, że jako samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej stanowi jednostkę sektora finansów publicznych, działającą na podstawie ustawy o działalności leczniczej, do którego mają odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 885). Skarżąca wskazała, że art. 44 tej ustawy określa zasady dokonywania wydatków ze środków publicznych, i tak w odniesieniu do jednostek sektora finansów publicznych wydatki te mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w jej planie finansowym. Ponadto zasadą jest, że ujęte w rocznych planach finansowych wydatki oraz łączne rozchody stanowią nieprzekraczalny limit, zaś przestrzeganie zasady nieprzekraczalności limitu wydatków objęte jest reżimem odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Podniosła, że w planie finansowym na 2015 r. na podatki i opłaty zaplanowała [...] zł, w tym podatek od nieruchomości w wysokości zadeklarowanej, a nie wynikającej z decyzji organów. Przy czym ze wstępnej informacji o sytuacji finansowej skarżącej, sporządzonej na dzień
28 lutego 2015 r. wynika, że rok 2014 zamknął się stratą w wysokości [...] zł, zaś wysokość zobowiązań wynosi [...] zł, co skutkuje brakiem płynności finansowej. Podkreśliła, że przede wszystkim jednak, dokonując nieuprawnionego wydatku, czyli naruszając zasady planowości, celowości, racjonalności wydatkowania środków publicznych, wydatek taki dokonany będzie ze szkodą dla podstawowej działalności skarżącej, tj. udzielonych świadczeń zdrowotnych. Szkoda ta spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż nie udzielenie w konkretnym przypadku pomocy medycznej w pełnym możliwym zakresie, ze względu na brak środków finansowych, zawsze niesie takie skutki. Reasumując podniosła, że jej sytuacja finansowa nie pozwala, aby bez uszczerbku dla realizowanych przez siebie świadczeń na rzecz pacjentów, uregulować określony decyzją organów podatek. Następstwa zaś, wywołane brakiem udzielonych świadczeń medycznych mają charakter nieodwracalny i nawet późniejszy zwrot ww. podatku, w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd, ich nie przywróci.
Do ww. wniosku skarżąca załączyła wstępny plan finansowy na 2015 r. oraz informację o jej sytuacji finansowej za 2014 r.
Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. organ odwoławczy odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie "ppsa"), w razie wniesienia skargi organ, który wydał zaskarżoną decyzję lub postanowienie, może z urzędu lub na wniosek skarżącego wstrzymać ich wykonanie w całości lub w części. Stosownie jednak do art. 61 § 3 ppsa odmowa wstrzymania wykonania aktu przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu, który po przekazaniu doń skargi może wydać postanowienie uwzględniające taki wniosek.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że w myśl art. 61 § 1 ppsa wniesienie skargi do sądu co do zasady nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym, które w świetle treści przywołanego już art. 61 § 3 ppsa, polegają na niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać zatem przyjdzie, że w art. 61 § 3 ppsa przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Zauważyć nadto należy, że przytoczona wyżej regulacja niewątpliwie nakłada określone obowiązki nie tylko na Sąd, ale i na wnioskodawcę. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia
ochrony tymczasowej" (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń lub okoliczności, jednakże w taki sposób, aby Sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, publ. LEX nr 564208).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przede wszystkim wnioski takie nie wynikają z dokumentacji przedłożonej przez skarżącą, tj. ze wstępnego planu finansowego na 2015 r. oraz z informacji o jej sytuacji finansowej za 2014 r. Wprawdzie strona wykazała stratę za 2014 r. w wysokości [...] zł,
to niemniej jednak przyjdzie zauważyć, że osiągnęła przychód w wysokości [...] zł. Wykazana zaś strata nie uzasadnia, jak chciałaby tego skarżąca, wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Powtórzyć więc trzeba, że okoliczność poniesienia straty, na którą powołuje się skarżąca, nie uzasadnia przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Ponadto nie sposób przyjąć, że obowiązek zapłaty zobowiązania podatkowego wyrządzi znaczną szkodę skarżącej i wpłynie na jej działalność. W tym kontekście odnotować należy, że strona planując wydatki na 2015 r. założyła podatek od nieruchomości w wysokości zadeklarowanej, tj. w kwocie [...] zł, natomiast organ przyjął, że wysokość ta jest inna i wynosi [...] zł. Mając na uwadze powyższe wartości, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że inne zaklasyfikowanie przez organ przedmiotu opodatkowania, w istotny sposób wpływa na zwiększenie kwoty zobowiązania podatkowego. Zapłata tej kwoty, nieznacznie przecież różniącej się od zadeklarowanej, nie wpłynie zatem znacząco na sytuację finansową skarżącej, w szczególności w świetle wysokości osiągniętego przez nią przychodu. Sama zaś konieczność spłaty zobowiązania podatkowego przypisanego skarżącej decyzją pierwszoinstancyjną, która jest naturalną konsekwencją wydania takiej decyzji nie stanowi nadzwyczajnych okoliczności, które zgodnie z art. 61 § 3 ppsa pozwalałyby na wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, publ. LEX
nr 443847).
Wskazać także należy, że każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie
uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, publ. LEX nr 742913). Podnieść również trzeba, iż wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone.
Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany we wniosku o wstrzymanie wykonania zarzut wydania przez organ decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka,
w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie bowiem zauważyć,
że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę.
Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło