I SA/Gl 438/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Karolina Czaplicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. M. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy wydaną wobec J. M. i R. M. decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano na wstępie, że organ podatkowy I instancji do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2011 r. przyjął budynki mieszkalne o powierzchni 110 m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni 1301 m 2. Burmistrz Miasta T. ustalił na podstawie wypisu z rejestru gruntów Starosty T., że J. M. i R. M. są współużytkownikami wieczystymi gruntu (działka nr [...] gruntowa T. [...]) o powierzchni 1301 m 2. Ponadto wskazał, iż z wykazu nieruchomości złożonego przez współwłaściciela nieruchomości wynika, że opodatkowaniu podlega także budynek mieszkalny o powierzchni 110 m 2. Przedstawiając argumentację odwołania Kolegium wskazało, że podatnicy podnieśli w nim, że organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości w sposób nierzetelny poprzez sfałszowanie nazewnictwa ustawowego zawartego w prawie budowlanym. Jednocześnie małżonkowie zażądali zmiany decyzji podatkowej: "w ten sposób, że skarżący poza nieruchomością przy ul. [...] żadnych pozostałych określonych art. 46 § 1 k.c. nie posiadają". Rozważania prawne organ odwoławczy rozpoczął od przytoczenia art.3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa(2) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2. Następnie przywołano art. 3 ust. 4 tej ustawy, w myśl którego, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5. Z kolei art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ odwoławczy podał także, iż podatek od nieruchomości od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 ustawy podatkowej). Wobec przytoczonych regulacji Kolegium stwierdziło, że decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości wskazanych w art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Następnie przywołano art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, że podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia, a dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa rada gminy (miasta) w drodze uchwały z zastrzeżeniem, że nie mogą one przekroczyć wymienionych w ustawie podatkowej wartości (art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Kontynuując organ odwoławczy wskazał na treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 1027 ze zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków, a więc i podatku od nieruchomości stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie zaznaczono (powołując się na liczne orzeczenia sądowe), że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organu podatkowego wiążące. Podkreślono również, że organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń dotyczących kwalifikacji gruntów oraz ich powierzchni niż te wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Nie mogą również dokonywać zmian w tej ewidencji. Odnosząc przytoczoną regulację do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wskazano, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 3 marca 2011 r. wynika, że skarżący są współużytkownikami wieczystymi gruntów o powierzchni 1301 m 2 obejmujących działkę o numerze 910/230 KW (gruntową) T. 16886. Z wypisu tego wynika, że wskazana do opodatkowania podatkiem od nieruchomości działka nr 910/230 o powierzchni 1301 m 2 w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako tereny mieszkaniowe oznaczone literą "B". Dalej organ wyjaśnił, że w myśl § 68 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) zaliczenie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Zgodnie z pkt 3 ppkt 1 w/w załącznika do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itd.), a także ogródki przydomowe. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że podatek od nieruchomości od tego gruntu obliczony został zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c uchwały Nr II/19/2010 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2010 r. nr 271, poz. 4562) przy uwzględnieniu stawki podatku 0,30 zł od 1 m2 powierzchni przewidzianej dla gruntów pozostałych. Nawiązując do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że dane z ewidencji gruntów, którymi dysponował organ podatkowy wskazywały, że sporne grunty stanowią tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B". Dane te mają walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. stanowią dowód tego, co zostało w ich stwierdzone. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że skoro podatnik kwestionuje dokument urzędowy, to powinien wszcząć procedurę jego zmiany przed organem prowadzącym ewidencję. Organ podatkowy natomiast nie jest – jak zaznaczono – uprawniony ani do zmiany ani też do pominięcia danych zawartych w ewidencji. Nie ma też kompetencji do wszczęcia postępowania w sprawie ich zmiany. W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. i R. M. zakwestionowali opodatkowanie gruntów pozostałych podatkiem od nieruchomości w kwocie 416 zł. Podnieśli, że gruntów takich, zdefiniowanych w art. 46 § 1 k.c. nie posiadają. Za "zbrodnicze" uznali stawianie znaku równości pomiędzy gruntami, o których mowa w art. 46 § 1 k.c. a działką budowlaną, "o czym świadczą wpisy do aktów notarialnych o treści z art. 242 k.c.. W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego należy się użytkownikowi ustalone w umowie wynagrodzenie za wniesione przez niego lub nabyte na własność budynki i inne urządzenia istniejące w dniu zwrotu użytkowanego gruntu". Dalej skarżący wskazali, że "ustawodawca w art. 46 § 1 k.c. używa nazwy budynki, które prawo budowlane ogranicza do 18 m2 powierzchni użytkowej jako budynki gospodarcze, zaś stosowanie tych przepisów do budynków mieszkalnych zwanych w prawie budowlanym "obiekty budowlane" to zbrodnia". Następnie wyjaśnili, że wnieśli skargę, gdyż zobowiązane do "ukształtowania tego zagadnienia" Starosta T., Burmistrz Miasta T. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wywiązały się z tego obowiązku. Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i "orzeczenie wyrokiem, że jakakolwiek budowa budynków mieszkalnych na stały pobyt ludzi na gruntach jest niedopuszczalna i stanowi przestępstwo. Wskazali także na wielorakie definiowanie budynków w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz w ustawie Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko, podkreślając, że zaskarżona decyzja oparta została o wypis z ewidencji gruntów i budynków sporządzony na dzień 3 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nei narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t,j, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogły by uzasadniać wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r., którą ustalono wobec skarżących wysokość podatku od nieruchomości za 2011 r. w kwocie [...] zł. W odwołaniu oraz skardze podatnicy aprobując opodatkowanie stanowiącego ich własność budynku mieszkalnego, kwestionowali objęcie tym podatkiem gruntów pozostałych, twierdząc, że takowych nie posiadają. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. właściciele nieruchomości (pkt 2) oraz użytkownicy wieczyści gruntów (pkt 3). Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynku lub ich części. Podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi powierzchnia (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych), a dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Wysokość stawek podatku od nieruchomości, w tym gruntów i budynków określa rada gminy, co w niniejszej sprawie nastąpiło w załączonej do akt sprawy uchwale Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach nr II/19/2010 z dnia 10 grudnia 2010 r. Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić trzeba, że "dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji" (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11, LEX nr 1125394). Nadto "ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji" (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10, LEX nr 1216646). Odnosząc przedstawioną powyżej regulację do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wskazać należy, iż w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów dla jednostki rejestrowej o nr G. 1275, z którego wynika, iż R. M. i J. M. są współużytkownikami wieczystymi, a prawo to wchodzi do wspólności ustawowej, nieruchomości oznaczonej jako działka nr 910/230 o powierzchni 1301 m2 (stanowiącej własność Gminy T.). W opisie użytków podano, iż są to tereny mieszkaniowe, a jako oznaczenie użytków i konturów klasyfikacyjnych wskazano symbol "B". Nadmienić także warto, że w materiale dowodowym sprawy znajduje się kserokopia zawiadomienia z dnia 29 stycznia 1993 r., w którym Sąd Rejonowy – Wydział Ksiąg Wieczystych w T. zawiadamia, że w księdze wieczystej kw nr [...] w dniu 29 stycznia 1993 r. wpisano w dziale I działkę gruntu w wieczystym użytkowaniu mapy 3 parceli [...] o powierzchni 00.13.01 ha, jako wieczystych użytkowników małż. R. i J. M. we wspólności ustawowej, a w dziale II wpisano jako właściciela gruntu Gminę T. w miejsce Skarbu Państwa. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż opisany powyżej wypis z rejestru gruntów potwierdza, iż skarżący są użytkownikami wieczystymi gruntów o powierzchni 1301 m 2 (działka nr [...]). Skarżący są także, czego nie kwestionują, właścicielami budynku mieszkalnego o powierzchni 110 m 2. W tym stanie rzeczy nie może budzić zastrzeżeń dokonany przez Burmistrza Miasta T. i zaaprobowany przez organ II instancji wymiar podatku od nieruchomości, w ramach którego opodatkowano 110 m2 budynku mieszkalnego wg stawki 0,64 zł / m 2 oraz 1301 m 2 gruntów pozostałych wg stawki 0,30 zł/ m2, a więc stawek określonych wspomnianą wyżej uchwałą Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach nr II/19/2010 z dnia 10 grudnia 2010 r. Jak wykazano powyżej organy podatkowe dla potrzeb wymiaru podatku zasadnie przyjęły w niniejszej sprawie dane zawarte w wypisie z rejestru gruntów przedmiotowej nieruchomości, w tym ich powierzchnię (0.1301 ha) i klasyfikację (tereny mieszkaniowe "B" – przyjmując, iż należy je zaliczyć do gruntów pozostałych). Zaznaczyć trzeba, że organ podatkowy nie mógł dokonać samodzielnych ustaleń co do wielkości gruntu, a tym bardziej nie mógł uznać – jak domagają się tego skarżący - iż działka gruntu o powierzchni 1301 m2 nie znajduje się w ich posiadaniu. Abstrahując w tym miejscu od omówionego powyżej związania organów podatkowych treścią zapisów dokonanych w ewidencji gruntów, zauważyć należy, iż skarżący nie przedstawili żadnych wiarygodnych dowodów potwierdzających powyższe twierdzenie. Zaznaczyć także trzeba, że rzeczą organów podatkowych, jak i Sądu w niniejszym postępowaniu nie mogła być ocena zdarzeń, faktów czy okoliczności, które w ocenie skarżących decydują o rzeczywistych rozmiarach przedmiotu opodatkowania, a także przyczyn, dla których w prowadzonej ewidencji ujawniono grunty sklasyfikowane jako tereny mieszkaniowe o powierzchni 1301 m 2. Kwestie te nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu podatkowym, lecz ewentualnie w innych postępowaniach administracyjnych czy sądowych, do których inicjowania nie są uprawnione organy podatkowe. To "podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków" (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 671/10. LEX nr 750216). Dopiero, gdy w wyniku tych postępowań lub innych czynności nastąpi zmiana zapisu w rejestrze gruntów przedmiotowej nieruchomości fakt ten będzie miał znaczenie dla wymiaru podatków. Odnosząc się do poruszonej w skardze kwestii wielokrotnego definiowania przez ustawodawcę pojęcia budynek godzi się wyjaśnić, że "za budynek podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości uznawać należy obiekt, który jest budynkiem w rozumieniu prawa budowlanego i również w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., a więc jest trwale z gruntem związany, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 347/10, LEX nr 895937). Na podkreślenie zasługuje także odrębność przedmiotów opodatkowania jakimi są grunty i budynki, w konsekwencji czego wszelkie okoliczności mające wpływ na ich opodatkowanie winny być każdorazowo odnoszone do każdego z tych przedmiotów odrębnie. Wykazana powyżej legalność zaskarżonej decyzji nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.